544

astrologi

quod sit Omnipotens. Cum autem actus ille for-m aliter sit in ipso Deo, ille erit Deus ipse, inquo nulla datur realis distinctio, nisi ratione per-lonarum; sed summa simplicitas : proindequeerit aeternus, immutabilis & unus,atque idem prosingulis creatis effectibus ; qui idcirco per fuiproductionem nihil ipsi D eo addunt vel adi-munt. Non ergo actus ille formalster spectatus,erit formalster divinus concursus, hic enim qua-tenus concursus in effectu recipitur. Atqui Deusnon aliter agit ad extra, quam actu illo suae vo-luntatis ad .extra} proindeque illo solo actu velcreat, vel ad caularum secundarum actiones con-currit: ergo Dei concursus formalster , eritactus ille divinae voluntatis ad extra, quatenusin effectu non formali ter, sed effective recipitur.Divinum autem concursum in effectu effectiverecipi, nil aliud est , quam hunc ab illo fieri. Etconcursus divinus spectatus formalster ct effecti-ve , non est D e u s. Proindeque nec aeternus, necinfinitus , nec idem; sed diversus pro singulis ef-fectibus. Nec est quid creatum, inter Deum& causam secundam medium, quo ipsa agat ;egeret enim alteroD s i concursu. Atque sic ininfinitum. Sed est D e i modus quidam agendiad extra vere ineffabilis. Attamen tantum quidrationis in D e o est, ejusque causalitas in qua ip-sius ad creaturas fundatur relatio, quae idcircotantum est rationis, ut jam dictum est cap. i. Ineffectu vero quid reale est, quo, scilicet, effectusrealiter producitur, & ad Deum ut suam cau-sam refertur realster.

Ex his igitur manifestum est, nihil realis a Deoextra ipfum,effluere,quo rerum attingat effectus,ut jam demonstravimus lib. i. unde jure dicituromnes attingere immediatione suppositi: quan-doquidem etiam omnibus quae sunt intimus est.Adde quod agens virtutis elstuxu, indiget talimedio ad agendum, virtute, scilicet, effluente ;quas indigentia cum sit imperfectio, nequit inDeo reperiri: agit ergo Deus solo atque sim-plici voluntatis actu, ut dictum est, qui omniumagendi modorum est perfectstsimus,solique Deoproprius.

Non tamen hic caret suä in Mundo qualicun-que similitudine. Sic enim Rex imago D f. i con-spicua, quodammodo operatur cum suis Mini-stris in arce extruendä, aut civitate expugnanda,aut debellandis hostibus, aut jure dando, autaliis. Civitatem enim expugnaturi ita depen-dent a Regis voluntate, ut sine hac eorum pro-pria virtus nulla sit pro tali effectu. Ad huncergo Regis concursus requiritur, qui ex se con-currit solo actu voluntatis ; & tamen effectusRegi ut suae primas causas tribuitur .- diciturenim Rex civitatem expugnasse , hostes profli-gasse , &c. Qt igitur quasdam in Regno pen-dent infieri atque elfe a voluntate Regis , ita inMundo cuncta in fieri & elfe dependent k volun-tate Dei: qui tamen a Rege iri his maxime dif-fert. Primo qnbd cuncta iff esse & fieri depen-deant äD eo simpliciter Lt absolute, non autemsuperms dicta a Rege %. Quod Deus attingateffectum quemlibet immediatione suppositi,ReX vero non item, sed per Ministros. Z. QuodRegis voluntas impediri queat ne excutioni man-detur, P EU s autem omnia quscunque voluit s

B GALLIG®

fecit. 4. Quod ReX Ministris suis teneatur vo-luntatem suam significare , eosque authoritatesua praemunitos, peculiari mandato prsemovere& exeeutioni applicare; unde caulae sunt dun-taxat instrumentales effectus, qui Regi ut solicausae principali tribuitur, cujus virtute & nonpropria Ministrorum , effectus ipsi peraguntur.At Deus caüsas secundas virtute propria utcausas principales agere sinit. 5. Quod Rex suävoluntate sine Ministris nihil extra re postit effi-cere: Deus autem sine causa secunda postit quid-quid voluerit, nulloque indigeat. Idcirco mo-dus agendi Regis per voluntatem, estcraflatan-tum umbra modi agendi ipsius Dei.

Nec certe mirum, cum Dei virtus sit infiniteelevata supra vires non solum cujuflibetcausiecreatae; sed totius quoque naturas. Siquidem eXnihilo natura nihil efficere potest; Deus auternquidquid voluerit, ex nihilo faciet. Vi naturaevirgo concipere nequit; at vi divina concipiet.Ideffi corpus vi naturas nequit esse in pluribus lo-cis : at vi divina erit ubicunque Deus voluerit.Creatura rationalis vi naturas De u m intueri ne-quit in sua essentia, at vi divina poterit. Creatusintellectus nequit unico actu intelligentiae pluradiversa distincte cognoscere, nec unico actu vo-luntatis plura distincti velle; nec unico actu me-moriae , plurium distincte' recordari. Sed Deusunico actu simplicis intelligentiae distinctissimenovit omnia actualia, possibilia & impossibilia;unico actu voluntatis vult, imo efficit quaecunqueparticipant este actuale : & unico actu memoriasrecordatur omnium. Atque hi tres actus in De onon sunt nisi unus actus simpliciffimus : omnibusfupradictis & eorum singulis sufficientiflimus:quia sunt ipse Deus omnipotens.Unde patet evi-denter quam stulta sit mens schismaticorum Cal-vinistarum, qui divinam virtutem atque poten-tiam in sacra Synaxi naturae cancellis includi vo-lunt, cum nonnullis Philosophis eo nomine in-dignis & aeque stultis, qui D E u M quidquam su-pra naturam posse negant. Ignorantes quod ipsaetiam hominis ars postit supra naturam, quantoigitur magis ars sive virtus Dei, cujus propriusagendi modus incipit, ubi desinit proprius agen-di modus naturae, quam ipse condidit, & quibusvoluit terminis limitavit, ipseeffendi & agendilimitibus carens.

Casterum Dei modus agendi siipradictus pervoluntatis actum, creaturarum ab illo depen-dentiam in agendo reddit eo insignorem, quodcausis creatis insit plenaria agendi virtus, sintqueex se „ad agendum paratae, & tamen praesentesubjecto ad patiendum apto, & congruenter ap-plicato , nequeant agere nisi dependenter ab illoactu divinae voluntatis efficienter concurrente.Haec enim dependentia longe major eff, quameXse carere agendi virtute propria, & nihilominusdeservire actioni divinae voluntatis.- hic eniri*creatura non agit, sed D e u s per ipsam. Ideoqueactio non creaturae, sed D E o tribuitur: quod finon agat, nec in agendo dependebit, veldun-taxat ut instrumentum dependebit, quod magi?patitur quam agat. Ibi vero agit creatura vi pro-pria cum D e o, ä quo tamen dependet in agendoetiam ut causa principalis.

Ex fupradictis autem eorum opiniorefellitur

qui