LIBER UNDECIMUS,

zt$

Porro circa lucis effluvium tria in luce spectan-Mnt,nempe copia entitatis lucis, ejus vivaci-quae oritur ä puritate & densitate lucidae en-^itatis , & vis motiva. In Sole est lucis copio-ostirna entitas, & summa vivacitas, ideoque ra-011 a Sole manantes sunt copiosissimae entitatis ,^ vivacitatis, in scintilla per pauca-est entitas,n mu ^ ta vivacitas : At in ligno putrido no-lucente est pauca entitas & minor vivaci-tas > ideoque hsebes est tale lumen. Certum au-* em est lucem Solis ad .majorem distantiam ef-fudi vel projici quam scintillae aut ligni putri--und e constat vim motivam lucis, esse ejusen titati & vivacitati proportionatam;proinde-^Ue vires ipsas inter se inaequales.esse; quod exe ° etiam colligitur , quia etsi singulae eodemfomento temporis suum motum absolvant; una^men majus spatium percurrit quam alia. Quo-ruam vero lucis cujulvis effluxus fit in instantia d quantam fieri potest distantiam ; sequiturfl üo din ipso motu, vis motiva lucis non remit-; alioquin motus ipse non fieret in instan-quodque nisi entitas lucis effluxas continuarar efactione dissiparetur, lux posset in momentoEundi ad infinitam distantiam si talis dareturdtstantia.

Motus autem lationis est ille quo lux ab uno0C0 Aluminato fertur ad alium non illumina-Urr >. Et quia lux sic tantum defertur per motumtorporis lucidi, qui successivus est, idcirco lux°c motu tantum successive defertur. Motus au-let U lationis est semper cum motu effluvii, nonc qtltra: Nam stante lucido lux quidem effluit indiaphanum : At effluxa est immobilis, utcumque,diaphanum ipsum moveatur,ut patet in aere mo-to praesente lucido stabili.

C A P U T V.

diapbani five perjpicui diYißone , &circa illud Arißotelis & I\epleri opi-nionibus.

laphani duo sunt generajquippe simplex pu-rumque .diaphanum,ut Äther & Aer; quo-corpus simplicissimum, tenuissimum , rarislrtlUm , & ; flyidissimum.caqsat illam primi gene-rj s diaphaneitatem, nec non compositum vel im~Purum l quod nempe corpus sortitum est'variisElementis compositum,densius,crassius atque fo-idi us, tamen nulla aut saltem pauca commixtumjerrestreitatc,praesertim foculenta, ut aqua, cry-ta sus, yitrum, Sc, his similia.- Primum genus ra-1 1Um lucisintra se admissum non retinet, sed ul-^ ri us sinit effluere. Alterum vero ex parte reti-Ve’-' 5 ist^que fit lucidum per accidens, ex parte-° mit effluere. At corpus opacum proprie di-snnp^m njarmor 5 ferrum, non intra sessed in solana- „ , Ulum tucis excipit, lllumqne ex toto

Ouid C 'd E^oat: ideoque ex toto reflectit;2“ ,T “t ,el y’««oculi s io,mulli fabule,,wr,

r , r- ‘ l per intermedium, videre parietem;xy?mvi3emnilux iioni m p e ^ tur asolacorpo-

PertranT un ^ ltatc ’ ltno st>Udit4te, quo miniis eaetiam Ut cx '«re, aqua, & vitro,

Co 01 e lincto: tamen si accedat opacitas,

ut in ferro atque auro, lucis radius ex toto cohi-betur, vel ipsa teste experientia. Quamobremmale Keplerus prop.ax.in Paralip. in Vitell. arbi-tratur pejusque probat , lucem ferire coloremundique per ibliditatem corporis cujusque colo-rati, & penetrare corpus iplum, indeque tingi 6crepercuti, non autem a sola ipsius corporis super-ficie,etiam in summo gradu laevigata. Sed de hisfusius infra cum de colore.

Cseterum hic omittenda non videtur magnaKepleri cum Aristotele circa perlpicüum difleri-sio, nec nostra de utroque censura. Imprimis igi-tur recte ait Keplerus Aristotelem non defini-visse lucem secundum quidditatem,sed duntaxat*prout medio visionis deservit, dum ait Aristote-les, lucem esse präsent iam ejus habitus in corpore ,oh quem corpus ipsum dicitur aUu prospicuum j idKeplerus hac ratione negat ; quod scilicet perspi -cuum non fit actu , niß lux transitione facta impin-gat in parietem , ut mde color perjpiciatur ; tum vero. lux non efi illius habitus prossentia in perspicuo ; quodalibi confirmans, ait, lucem non esse in perjsicuoquatenus perspicuum efi. Sed duplici de causa Ke-plerus errat. Primo dum putat lucis radium nonesse in perspicuo, quod hic illepertranseatim-pingens in parietem.Nam certum est quod qyam-diu color parietis illustratur a luce , tamdiu lu-cis effluxus occupat perspicuum, inter Solem lu-centem & parietem intermedium x ut ipsemetKeplerus alibi cScordat cum Aristotele. Secundsietiam certum est quod lu x impingens in pariete;reflectitur in medium perspicuumidupliciter igi-tur lux piaesens est perspicuo,ut actu perspicuumest j nec refert quod Keplerus assevt perspicui es-sentiam non este lucem seu praesentent, seu absen-tem, sed internam duntaxat corporis dispositio-nem : quae meo quidem judicio consistit in ipsiuscorporis raritate , tenuitate , puritate & simplici-tate , quae quo majores sunt ep fit excellentiusperspicuum. Nam Aristoteles & lucem & per-spicuum actu, sub ea tantum ratione spectavit,qua duntaxat calorum visioni deserviunt. Porroquod ait Aristoteles perspicuum actu, iriter vi-sibilia habendum esse; nonseipsö, sed per calo-rem alienum & extraneum, querelam Kepleromyvet, quod perspicuum ponatur inter-visibi-lia quae sunt conspicua: opponantur vero perspi-cua & conspicua. Cteterum lis haec dirimitur di-visione perspicuiiu purum & impurum ä Nobisab initio posita : Impurum enim perspicuum ut

materia crepusculorum, vel nubes raraepfl 1 ' fluas

Stellae videntur, vel etiam vitrum, conspicuumest seu visibile i non fluatenus perspicuum , sed• quatenus coloratum, aut sua densitate lucis re-percussi vum": at perspicuum ut sic sive pürüm, essinvisibile;eoquemagis,quo purius est. Nec sol-lum seipso est invisibile ut fatetur Aristoteles; sedetiam per colorem externum: Color enim^ait Ke-plerus ) ut actu conspicitur est accidens superfi-ciei non corporis, ideoque solL superficies suntper colorem conspicuae: perspicuum versi Ut sic jcorpus estergo nequit colore conspicuum fieri -Huic addo quod si pei spicuum e flet per coloremvisibile.ergo multo magis color esset per fe visibi-lis,id versi supra rejectura est, cum per solam lu-cem fit visibilis: fed neq; visibile est perspicuunip.er lucem susceptam , haec enim in puroper-

spicu a