22Z

\

LIBER UNDECIMUS.

Scaliger autem supponit falsum, nempe colo»tem ex se esse actu visibilem, 'cum ex se sit tantumPotentia visibilis; deinde cum desinit colorem esseQualitatem conflatam ex qualitate Elementorum,ac Q» Ihicej'dicat quid sit illa qualitas Elementorum,stinilenim aliud esse potest, quam ipsemet color,ac * quem idcircb conflandum lux luperflua esset.Alioquin si lux cum calore Elementar! efficit al-utn; ergo omnia alba erunt calida, quodexflori-us nympha aut papaveris albi constat esse fal-Urn - si nigrum, ergo sola nigra erunt calida, quod^floribus albissimis flpmmmula: patet etiam estea stum. Eademque fiet ratiocinatio de luce cum"^gore ,bumiditate } siccitate, raritate, tenuitate** cseteris qualitatibus Elementorum.

, boletus vero inter caulas colorum Iridis omit-* 1C Praecipuam, quippe refractionem, a qua solau nt colores iridis formalster. Deinde errat dumait mcemesse formaffi illorum colorum j obratio-n . erri a nobis superius allatam. Tandem peccat pe-pone principii, dum ait in coloribus permanen-dus concurrere lucem quandam, ut in apparenti-Us : hoc enim est illi probandum, non autem sup-plendum.

. ,At Keplerus qui prae cuteris in optica praecel-Ult > etiam gravius errat: etenim vult lucem pene-^ are c °rporum opacorum soliditatem, quo nihil estid magis alienum : non secus ac ratione qua• j \ ac ' Nam quae sunt in summo gradu laeviga-\ eo ln orbem radiant a Sole illustrata ,& non in1111 j cani plagam ; quia non a Sole duntaxat, sed abUndique circumstantibus etiam illuminantur: qua-seilus ergo radium Solis directum excipiunt, adün icam tantum plagam illum reflectunt; quatenusv erb ab aliis, undique secundario lumine afficiun»tUr » ho c undique etiam repercutiunt. PraetereaPullus i n tenebris daretur color, quod KeplerusJ Pse non probat.

Itaque lucis & coloris non eandem este naturama Ut speciem, jam ex suprapositis dilucide constat.

C a p u

X.

Peculiaris opinio jiuthoris Libelli de natu-ra lucis , circa lucem & colores.

H ic prop. i(j. opinatur lucem esse coloris sub-jectum,6c colorem esse accidens lucis maximeproprium , sine quo ipse lux nullibi sit, & qui vi-Cl ffim sine luce nullibi sit: lucem autem sine colorenu llibi este probat ex lumine Solis per vitream leti-te m trajecto, & in charta alba excepto, quod inUmbrae confinio colores aliquos exhibet, qui nequeUnc in charta, neque in lente quae supponitur nonPlorata: erga insunt lumini, ideoque nullibi lu-111611 est st ne colore.

Verum si color ille apparens insit lumini

non

cur

ch CermtU£ "'tn iplo lumine sine vitrea lente inexcepto, sed tantum in lumine per lentemsaries ° Quaestioni cum ipse Author nec alius

g acere queat, certum est rationem coloris illius

Pparentis, non esse petendam formalster ab ipso

non me -a- C r 3 e *c s P er sontem trajectione, quaejton accidit sine refractione aU t reflexione,a qua co-^ ille apparens formalster efficitur,ut cap. 9. dixi.

dispu “" s “ ntm

Colorem autem nullibi este fine lumine , sedhuic inhaerere & inseparabiliter unitum esse proba-re nititur prop. Z 0. ex ipsa luce, vitrum coloratumtrajiciente t quae in opposito pariete videtur colo-rata. Nam color vitri seu medii (inquit) migrarenon potest de subjecto in subjectum: & tamen ipsocolor cum lumine trajiciente movetur sive defer-tur ad oppositum parietem: oportet ergo ut ejusquoque subjectum moveatur ; at hoc non est mate-ria aut forma vitri, haje enim suo loco non moven-tur : ergo erit lux inhaerens ipsi vitro, quae est pro-prium coloris subjectum: cum qua luce vitri semiscens lux quae trajicit; & cum illa unicum orno-geneum constituens, defert ipsum colorem ad op-positum parietem: ergo cum lux sit primum colo-ris subjectum per quam ille vitro inhaeret, sequi-tur quod insomnibus perlucidis coloratis , colornon est sine lumine : a simili (inquit) lux incidensin corpora opaca colorata miscetur cum ipsorumcorporum lumine, quod intra eorum materiamopacam quasi compedibus vinctum est 6? stupe-factum, cthuic lumini commixta induit colorescorporum ipsorum, sicque ab ipsis corporibus re-percussa colores exhibet.

Quo in discursu multa sunt erronea & contra-dictoria. Primo enim falsum est quod vitri colormoveatur ad parietem, alioquin vitrum ipsum de-sereret .contra experientiam ; sique desereret, sibipalam hic Author contradiceret, dum supponit co-lorem vitri migrare non posse de subjecto in subje-ctum .- non ergo id quod apparet in pariete est vi-tri color, sed ejus duntaxat idolum vel expreffiofacta a luce trajiciente, atque impresse opposito pa-rieti. Ad haec ante lucem trajicientem supponit invitro alteram lucem inhaerentem,quae sit propriumcoloris subjectum 5 sed hanc minime probat: sup-ponit ergo quod illi probandum esset cum hocipsum in quaestione versetur; talisque lux supposi-ta sit prorsus invisibilis, in subjecto etiam densoquale est vitrum : hic ergo peccat petitione princi-pii : multoque minus probabit inter Solem & vi-trum illuminatum dari colorem in Aere , cujussubjectum sit ipsa lux in Aerem effusa.

Quod vero attinet ad colorata opaca, erroneumest sensuique contrarium,lucem externam penetra-je marmor nigrum aut porphyritem, ut misceaturlumini quod intra corpora ipsa falso etiam supponi*tur. Praeterea quifoam color erit luci proprius ?An albus ? An niger ? An rubeus ? Sane quicunquedicatur , quoniam lux est id quo caeteri omnescor-porum colores cernuntur ( quod negare» est cae-cum esse ) ergo lux illo sibi proprio colore aliosomnes corporum colores inficiet : sicque nullusalius color in suo esse vero naturalique apparebitcontra experientiam.

Denique lux pellucidorum colores singulos in-duit, ut fatetur ipse Author prop. 2.8. ergoestinpotentia ad omnes, ideoque ex se ntiUius colorisest, talemque esse decebat; alioquin visibiliumomnium proprios colores pervertisset; facta est au-tem ut singula appareant qualia lunt.

T 4 Caput