Buch 
Astrologia gallica principiis & rationibus propriis stabilita atque in XXVI libros distributa / opera & studio Joannis Baptistae Morini
Entstehung
Seite
284
JPEG-Download
 

A St 10 LÖGI B G ALL IC B

Asiani 'tradit methodum Offusius cum Tabu-la erecta penes singulorum Planetarum a TeNlure distantias: sed quia hx non admittuntur»Neotericis Astronomis, vultque quod si Sol su-pra suam mediam a Terra distantiam recedereta Nobis per duos quadrantes ipsius medix di-stantiae i hoc est per r88. diametros Telluris jcalor ejus nihil sentiretur in his.inferioribus,etsi Sol ipse longe infra mediam <5 distantiam'consisteret:idcirco hac in parte illi no adhaeremus.

Secundo intenditun penes majorem Planetasfelevationem super Horisontem, remittitur au-tem penes majorem depressionem infra eundem;quamvis Offusius nihil dicat de hac depressione& remisiione. Conceditur enim ä cunctis & docetexperientia Solis, quod Plannetx suas qualitatessensibiles efficacius effundunt versantes supraTerram, quam dum infra demersi sunt ; & eb ite-rum intensius, quo super Horisontem altilis at-tolluntur : radii enim quo obliquius incidunt, eodebilius agunt, & eb potentius,quo rectius..Cumigitur Soli, exempli gratia, dentur in Horison-te gradus caloris, & x siccitatis 5 intelligen-dum est hanc illi virtutis quantitatem ex proprianatura competere , & secundum eam nos affici,dum © ipse versatur in media ä Tellure distan-tia, & Horisonte. Linde si Sol fuerit in apo-gxss, perigxo, vel locis intermediis, ipsa quanti--taS prius corrigatur per distantiam ut supra. Etsis t quantitas virtutis Solaris in Horisonte secun-dum distantiam apogxam, perigxam, vel inter-mediam : quae quantitas iterum augetur respe-ctu nostri, per © ascensum ab Horisonte ad Ze-hitH, üt e converso minuitur per descensum abHorisonte occiduo ass Nadir , ubi nostri respectut>mninb desinit, ob Terrani diametralster inter-positam. Unde Conjicitur noctes in Zona torridamultum esse frigidas, praesertim verb sub Tqua-tere dum © in ilio versatur; quod nempe tuncipse ad Nadir usque descendat. Inde autem se-quitur Solem a Nadir ad HOroseopum crescererespectu nostri 5* gradibus caloris,& x siccita-tis , dum existit in media a Tellure distantia:'qua-re ab Horoscopo ad Zenith tanto pluribus cres-cet , quanto Sol ipse efficacius agit supra, quarilihfra Horisontem: idemque censendum de quan-titate virtutis O dumestinapogxovelperigxö.Sed quantitatem intrementi definire videtur dif-ficillimum , deficientibus experientiis hac in renecessariis: quippe qux faciendx essent aere se-renissimo , & a Ventis liberrimo, prxsertim insphxra recta, ubi aqualibus temporibus Sol inAiquatore arcubus aqualibus attollitur.'

Offusius vult calorem Solis tam per accessumad Terram , quam per altitudinem supra Hori-sontem augeri cubice ; exteras vero qualitatesquadrate : qua de re Tabulas composuit, qua-rum idem est usus. Verbi gratia , posito Sole inHorisonte , multiplicat qualitates ei debitas ra-tione distantix, per r . qui primus est cubus &quadratus, & remanent eardem qualitates Hori-sentales. At posito Sole alto 3 gradibus f, multi-plicat calorem ejus horisontalem per cubum 1 " ?& siccitatem per quadratum & fiunt quali-tates congrux tali altitudini. Et Sole posito in al-titudine 30 graduum, multiplicat calorem hori-sontalem per cubum 8 , & siccstatemper quadra-

tum 4: in altitudine 60 graduum utitur cubo tfi& quadrato 9 : & in altitudine 90 graduum cu-bo 64,6t quadrato: 16, ut videre est in ejus Tabu-la, cüjus nullam affert rationem. ' .

Tandem verb quoniam Soleo magis caleraciin eadem altitudine quo diutius moratur sop raHorisontem, inventa quantitate caloris per alti-tudinem, illam denuo multiplicat per augmen»tumaccedens a mora Solis diurna fu per Horst 011 'tem j qua de re propriam quoque Tabulam; ha-bet , pro singulis temporibus diurnis ab uua h° raad 24. V. C. siLunars utOffusii proprio utam urexemplo ) detur perigxa ac elevata 65 gradst> uSsupra Horisontem : quatenus perigxa humect atix 1 gradibus : quatenus elevata 6 s gradibus(quibus ex Tabula debentur 10 ) humectat p esdecies ixi, hoc est ixiogradibus: &quafen° 5moratur i6 horis supra Horisontem ( quibusTabula debentur y ) humectat per novies lzi°>hoc est 10890 gradibus.

Cxterum quod his Tabulis fides non habendalit,hx rationes probant. Primö,quiä si calor auge-tur cubice,Cur frigus tantum quadrate: cumhct prxsertimHyeme & inlocis Borealibus tanta vi°"lentiä,tamque intolerabiliter intendatur,ut plan-tas animalia & homines ipsos quandoque eneeet,

quod calor Solis etiam sub /Equatore non efficit ?Secundo , observari nequit seorsim incrementuriqualitatis per:elevationem supra Horisontem#per moram,quia elevatio nunquam est sine morri& e converso. T ertiö, absurdum est qualitates Iri'nx inventas in data altitudine, multiplicare p e! .totum tempus Lunx diurnum , quandoquidemhoc continet non modo tempus prxteritum a Lu-nae ortu ad ipsam altitudinem, sed etiam futurusab ipsa altitudine ad Lunx occasum, quod tem-pus quia nondum effinullam potest qualitate!* 1intendere , eritque erratum adhuc gravius si alti'tudo fuerit Orientalis. Quamobrem hisce rejecti 5Offusii Tabulis atque methodis, sic de istis Cen-sendum videtur.

Primum, cümThermoscöpö (ad Aerisdalorefp& frigus mensurandum instrumento ingeniosis'mo) hat exactissima observatio incrementi cal°'ris ä Sole viso per 4. aut 5. horas , notatis singct a 'rum horarum incrementis: idquein quavis iph#'ra,sed prxsertim in recta, die xquinoctii;enim observatio erit loco fnndameti & mensui'^pro sphxra obliqua aut paralella,ut infra dicet 01 '

Deinde quoniam altitudo Solis supra Horis°°'tem , mora ejus abortu usque ad illam altitu^ 1 "nem,' & tempus diurnum semper concurruri/factis duabus observationibus, vel in eadem i at Ltudineloci, vel in diversis: Notetur quod si 3 ^tudines & morx fuerint exdem in utraqueservatione, diurnus erit idem : si altitudinesdem & motx diversie, aut cöntrajdiurnus eritveribsssi diurnus idem,& morx diverse, aut c oirtra, altitudines erunt diversx: Quippe ex hif ce lriempe binis moris,binis altitudinibus^ bim 5Urnis,si duo inxqualitate consistant,tertius ct&consistet: alioquin eomsingula erunt in*q ua

His positis observetur Sol sub /Equatorexquinoctii sumptis duabus ejus altitudimb^ 5^hora prima & tertia post ejus ortum-altitudo erit iy graduum ,Lt secundans-diurnus Solis idem est pro utraque oblctv 3 *