884
And. MattliioliComm.
1 iittal’y
■ I-
üumferre omnino nigram , cum tamen Dioscorides rubri tantum meminerit: quinetiam hoc idem m
l>.
ls-,i
!(■"
ea enim qua in montibus provenit, rubicundtmstuftum edit : altera vero ex purpura nigricantem* •num hortense quibusdam in locis uvas ferre modo nigras, modo rubentes,modo croceas: quandoquß .geritocumflorum, & fructuum colore ludere soleat, ut in uvis, cerasis,moris,pcubus,prunis, malis,&alia Gi^’ t
cernitur, idcirco nil mirum esse debet, fi in Italia Vitis nigrarubentes uvas proferat, alibi veroaliis ^calidioribus, quod in hujusmodi discrimina fapenumero cah ac sali diversitate contingant.tus-,qua, ni fallor, illam objeäionem diluit, non dubitaverim asserere, hanc plantam, cujus etiam hicmus,ese veram ac genuinamVitem nigram,quoniam c at er a omnes prorsa nota illi adflipulari deprv ,e 0^^Fuchsii credidit Leonardas Fuchfm, eam fhrpim ejfe legitimam Vitem nigram, qua nostris m HetrunaV 11
■r
opin. re- quamf alteram effeDiofcoridis clematidem superius hujus libri initio abunde ofiendimus.Verhm
hactfj^
probata, ce sua plane reprobanda videtur.Siqit idem nostraVitalba non habet radicem foris nigram,intus
lia hedera majora, sed potius minora,&per ambitum laciniata:nec femen edit in racemi
nuda cum uvis similitudine. Adde, quod eadem fuafacultate exulcerat. Vitis vero nigra exulcerati 1
...•'- , > , > •’ _ ; " ; . 0 f ,i
detur, & luxatis ob adflnngent em vim quam habet, utiliflime imponitur. Martinus Guidotttnus, 1
& rei plant ariaßudiofm, fcripfit ad rue superioribus diebus,nuper a quibusdam fort e fortuna ^
radici vim ineffe prastantiflimam ad concilianda venerem,fi sub cineribus ferventibus decolla d (V ° raddit, superare hanc c at er a auxilia,qua libidinisflammas accendunt,prater id quod haud ingrata J : 1nescio sane an fides fit adhibenda.Vitis nigra vires paucis perstrinxit Galenus lib.6.fimpl.medic.( lClVitis ni- vocatur autem hac proprie bryonia, viti alba ad omnia similis, mfi quod imbecillior: haftentts GaU n pf
£«£«■ jus autem succo (ut esi author Me suesj nihil valentius adftrumas fanandos,fi cum vini, & mellis aq ^ ^ ^
Vukellx riatur.Pr astat ad idem radix quofcft tufa & mede excepta idinatur. Sed quoniam Vitis tam ^ A ’ ^live Bal- bos hdclenus diäum eH, mihi tn mentem eam herbam redegerunt, qua aliquibus vulgo vocatur BJhistoria Momordica, aliis Caranz.a,cum veteribus nihil de ea posteritatis memoria p roc ^ ltur>> ^ e[ 0. ^ pif'
plurimisnon obscuris pradita, hunc locum opportunum duximus, in quo hujus herba historia pertrd 0^t iCell si,sive Balsamina,planta qua pralongis tenuibus^ viticulis, ultro citros reptantibus ^
II. BALSAMINA. III. BALSAMINA ^ ,
tum arbusculas comprehendit -.foliis vitis alba, aut viniferafimilibus,fed longe in moribus, proß 11
m arbujculas comprehendit: foliis vitis alba, aüt viniferasimilibus, jed longe minoribus,peu ^ ^
tu: capreolis tenuibus ex alarum finuprodeuntibus,quibus fefe implicat appositis adminiculi*• ^| K
milem, parvum, colore subluteum :frtiäum utrinq, turbinatum,qui ovi gallinacei fr r *f ac ^Ji0t J v
quibusdam acutis bullis nuente,dipsacimodo.Huic maturopuniceus color,qui pratereafaciß ^ ^ßricd’ ßlUtem adeptus Semen includit Anguna vocatastmile, minus tamen,contectum cute crassa,pi >i f 1 ‘j f ^ li (iii> ,rl ^^fj l f
.***!>
1 ante* 0, i
bente. Planta hac gracili nititur radice, nec citius fiuäum perficit ac maturat, quam adveni
Viti lix Se P tem ^ ri menfibus.N usquam nififata, quod sciam, m Italia provenit: pluribus autem in I}) ot^ ( ^
mcs lx plantatur & nafcitur.Foliavulnera recentia glutinant. Fruäus exempto femineinfolunturd l p}iH in ^
vocata:
vires.
macerantur eodem in oleo in balneo calentis aqua,aut equino calente fimo,fit % inde oleum p r,£ J ll>
>
>
K
K
h
-'«e
s
s
sX
x
!%
N»
X
C
fhi
j r <v
•N
kJ 6
H
"1,,
A
\
1.
S.
^ic|
H'
‘“C
S
N
b
'c,
J?
$
b
. »N«
X