dpinid

explosit.

In lib. Quintum Dioseoridk 89/

. it /i ßituil^ Ua \ r * rrena Ver ° lapis,& lapidum jpeciesspeciosa,ac etiam terrarumJpecies omnes,qua,colore, vel la-hu HtHr &mtna * iave f ucu ~ tate sunt insignes. Quandoquidem fi vera ejfet hac Theaphrafti sententid, nulla quidembin C ‘ tr ‘ > ‘ n juri ll ‘ e ! ran ß uc eret,cumtarnevaria,acfermeinnumerareperiantur,quamaximepellucent.Hincita^HittJ 0>l fl at 45, cui* 1 !Ct V 0 ß lt ’ non omnes precioforum lapidum jpecies e(fe terrenas, sed a que as, id eil, ex humere quo- Av ^.g 0J#m^^iat ? (IU<t t >ttndus longe majus, quam terra insit.Catertlm Avicenna opinio,quam sequitur Albertus, multil *hi H s H,tdii futur T*”* C0 ^ Mrere videtur,quam aut Aristotelis,aut Theophrasti.Quippe quanquam no explicuerit ipse, compr«-% itu>n terta* Water,a congregetur ; dixit tamen lutunt effein primis lentum & aquam non simplicem il- baUi

•o E lutum 1 ua P erm, ft wne fi P lus terra,quam aqua confluxerit,lutum dicitursin aquasuccuimil

M abras e ’ ter ra, quapermaduent aqua: nec succus aliud quidem explicat,quam aquam, quasorbuerit

e ®> e x quo i**’ tet '£ er ‘tswetallum.Lutum enim, ex quo lapis futurus csl, lentum,ac tenax e fle oportet,cujtiftno*

1 * c bfiolvituffj 1 * ^fi^'kufiunt : nam ab alterius generis luto, quod penitus lentore canat, haud difficulter sepa*fn ( ^' me fc Um ° r > tum % non lapis ex eo efficitur,sed pulvis. Lutum vero tenax calor primum extccando con-bnf f Cr *ß u s,& l e ^ Um tnte { lutum,&lapidem: deinde quia diutitis idem agit, vel acrius, lapidem gignit. Quinetiam%o, tter ‘lus \i e( i Us f ac Ht convertitur in lapidem: quod in animantibus ek evidens.prafer tinus in nobis,cum jamdu-% t tlc ^ n tocraff Ui Acettamm m recenttoribm decretum fit, tum renum, tum vesica calculos non aliunde progignisU nt ^‘‘-‘»ifierj ,>um °re,teporis tractu a caloris nostri facultate coacto. Ob id igitur tranflucentes gemmas no ex a*

lr A ^ 1 ^foodit **^ ex P uro liquidos succo,qui aqua multum,terra verbtantillum referat,. Siquidemfi ex aqua, Uf t "ciim on *^ es e ff lcere ntur, non utts mergerentur in ea projecti,sed ea supernatarent,non secus ac glacies,&

(nij * fidunt J* e !' A P* dum genus demergatur aqua,ac etiam crystallus,&beryOus,quat amen quoniam glaciem colo* .

Cr )ha le>lt ^us s 11 * 10 v ' dentur ex aqua constare, satü intelligimus, ex sola aqua non gigni lapides illos. Quapropter%ts ^ U>n &4cie))} U0 J 0C0 d * cetur ) plune explodenda venit Plinii, & aliorum quorundamsententia, quibus certum esi, ,scit r Idibus' pW* nive ln algidißimis montibus concreverit,cum aqua non supernatet.Generantur pr at er ea la-( %n U ‘ d kpid r’ CUm fl uv i° rum ,rivulorum, ac subterraneorum fontiu aqua per saxa excurrentes,ab eorum stiper*

%' folio <ibr ‘ l f erm ’ < lu'od cumrefederit,solis calore siccatur,ac lapidescit.Hoc enim evidentisitme apparet ins U)n ent &us aqua ductibusiqmbus nonnulla aqua calida dicuntur. I i nimirum lapideis quibusdam crustis%£ ttUr in q u ^ >n * enti ‘ßimis ramentis compacta fint, cateris molliores infirmioress habentur i Hoc idem apertissimeQuttido am ba ^ ne ^ a quarum flonte nascentium, prasertmsin balneo sancti Philippi comitatus nostri L'e-

l'hili^^ria ex ^ ,u j u sce balnei aqua, particula quadam gignuntur lapidea, saccharum tltm candore, tum

%/ rCo>lte gunt £ntes,c l tt * u s%ude'o imitantur seminasaccharo contecta, & alia id genus, qua in officinis saccharoapten?*’ mn P e am sum, coriandrum, ac etiam plerumcinnamomum, ut iis capsula d quibusdam imple*

^ “iHtstili^ Ut s°^ aUt cau su aliquos sacchari,ejusfyconfecturarum avidißimos decipiant. Fit hoc quotfe in bis,

• ^»Vc tCttb !° utun tur ad cerebri morbos curandos, illi quotidiecaputsubjicientes:siquidem lapidosa illa ma-% l,<T ’ n n>c ‘f lS c ontinue inharens, in granula quadam cogitur,ac coalescit,ab aniso saccharo coiltecto nihil ferilik, ' c * c foluncjf tra ^ u temporis inde se explicant,& dissolvuntur. Idempraterea evenit in montium concavitas

^sßeit m ' ^ U<e ex f ax ° potißnnum calcario constant: quippe aquarum ex saxorum commisuris stillicidio, lapi»s\ ^Ptotnin e * la ’ ^ U<e b cavitatum illarum cameris non aliter pendet, quam stiria hybernogelu e domortm nostra*Exeodem etiamsaxo calcario oritur gypsum,melitites, galactites,&alii quidam lapides: & eX* dentis r 1 Xo> & a 1 ua contemperatur, lapisffiecularis, & gypsum, quod raro transtucidum invenitur .FodemCltl bpi/ et<n ‘ coloy 61 fi 1 bamatites, &schistos: item in commiffuris marmoris maculosi, aut ejus, quod in cari*

kr t J[ ^ketis onin** 1 Te ^ erti 7 operiuntur dactyli Idai, lapides Judaici, trochita, & consimiles. Verum enimvero sue*^ <> {ut lC<>c l u endo ln0 ^ en ab a< l ua > < I U£ ffixorum ramentis referta ect, vel quid plus habeat sedimenti, vel quod co*corali Uam ' eam den f torem effecerit,vel quod aliquid is succus contineat,quod vehementer adstringat.Esc^Iiq^cus t* l V n mar is planta, & antipathes oriuntur. Postremi materia lapidis erit quicquid habet meatus $e ' c s ns imbibi pofit,sive is dtenacontineatur,fiVe tum aquis mistus ex ea effluxerit. Qmmebrerti*%,n re ^ n oplur t,CeS ’ anma ntes, offa & alia in lapides vertuntur, ut Bohemi aperte testantur. Quandoquidema! y } ,estn subterraneis fodinis (Georgius Agricola auctor ect) arbores inventa fuerint in lapidem con -Ntoo tCttt ctiiarj C ran, u,cortice,medulla, acradicibus. Equide/n ipse quoque ingenue fateri postum, arboris ra*

t ’4>lo ^cujufj " K ><-vrnce,meauua, acraaicwus. Jcquiuejnipjequoque mgenuejaieripoqum , aroonsra»Um btttore mihi allatum e fle, qui altera lapideus, altera vero ligneus cernebatur. Veneriis item iti

p r m P ort °, quod vulgo vocant il Fondaco de Todeschi , equi testiculum lapidem factum , AntontuiN l(1 h suggeris agens,jucundo omnium spectaculo, & admiratione ostendebat, id quod animalium quo*

2

o *j- -- ji - ~ -* 4 x *

™ticci na etiam testaceis piscium operimentis eveHiJsecompertfnusinam^mlletrurM quam pluria

P'ijis^iQnß^’jjocblea, conchula,&ejusmodi multa aratro ab agricolis eruuntur in lapide coversa.Quasane omniai , Unt ->itaserem hanchabere, uti diximus. Sed utexpradtctis omnem lapidum materiam paucise s Ititum, inquomultbplus fit tenacis terra, quam aqua. Deinde eH fucetis, quivehementiH« ‘s ni fucc lts i ‘ a n<I ! i0 at ! tlu ‘Pf a terram superat. Sunt pr at er ea ramenta saxorum, qua aquarum decursus abradit.%^ ide fcen s T de s cens st ui cum in aerem effluxit,in lapidem concrescit. Omne denique, quod habet meatus,in( ^\‘° hs mter r e C j U ^ ac ’ l ' ecxc ip!atur. Nihilosecius in metallorum ortu & materia, dequo jam nobis differendum' Xfr uccedit l ^ entne itivenio. Alia etenim'ect philosophorum, alia chymistarum.alia astrologorum ßntenria : kumdt."f \ns ^natnqy tn ‘°x m b >er ‘ t ‘ß' m ^ va ty* > 4 ua tant um ab aliis dißidet, quantum averitate, & ratione prorsus tu sen 'y i, % ^ etler a, il lpr n '° cr f dit > tion modb saxa, sed etiam metalla omnia,pretiosos lapides , & gemmas, ac terra- yfjTi'r* "I'medi tanttim mu ndi creatione Deum optimum maximum talia finxisse, atque creasse, qualia nunc opinid

j* eorum p e ‘° rem P 0ris lapsu, ullam ex materiis ad id dispositis effe nat am , vel renatam , netfo aliquam vim #*plo sit;natu nni - t ‘f tem s ,mmUm rerum opificem tribuisse. Qui cerse vulgus ita temere pronuncians non videt' t *i$ enerar e ,(— lr<ttn f erat injuriam, aus. numüam aliatto temporis momento quiescens, nilahudaoit.auam ea

H-tiOjj "'c,q HlZ •»' - injuriam, qua nunqtiam aliquo temporis momento quiescens, nil aliud agit,quam ea

i Cu ni * ndtl e ®Qu 4 ta5 Z enu ' t ’ etiam nova multa producit. Unde hac vulgaris opinio prorsus explodenda, at -

V^o/c clsi* m tn s u P er ut vanam ac ridiculam,illud maxime diluit , (ac demolitur j quod in antiquis metallo*1 v ‘fitut. Siquidem innumera inveniuntur metallorum fodina s tanqtiam inutiles afofforibut

mn * metallum effoderim, per quas etsi prius longe , lateque patebat transtm, ita ut liberi,

&a'"'