Buch 
Petri Andreae Matthioli ... Opera quae extant omnia, hoc est, commentarii in VI. libros Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia, adjectis in margine variis graeci textus lectionibus ... qui Dioscoridis depravatam lectionem restituunt: a Casparo Bauhino ... Post diversarum editionum collationem infinitis locis aucti: Synonymiis quoque plantarum et notis illustrati: Adiectis plantarum iconibus ... De ratione distillandi aquas ex omnibus plantis ... item apologia in Amatum Lusitanum ... Epistolarum medicinalium ... Dialogus de morbo Gallico ...
Entstehung
Seite
944
JPEG-Download
 

/

944

And. Matthioli Comm.

gere, siccare, excrescentia consumere,uIceraserpentia,& quas cacoethe vocant ad cicät« cSuppurationes terebinthina, aut cerato exceptum discutit* >

D lphrygis genus illud,quod perfecti aris quasifubfidensfax esi, potifrigida aqua offusionem,ut y

pe ac fapius vidimus in arariis fornacibus, Tridentino agro, & comitatuTirolenfi, ac inde eti#*gis cSM- quod e luto inCyprio illospecu foditur,uriturcfe farmentis-.quod item epyrite lapide calcis tnof 1

quod demum ex sola aris materiafit, cum in areis affatur, &scrobes translata peruritur, bactenm tffly p

Hictoria nec eorum, quodsciam, jpeciatim meminit Galenus,qui l.p. frmpl.med.de Dipbryge in bunc modum o'ß + ,

ßtvires miß ' ' - --- ' -.- e....u .. u ... rr ^ddring^ ! . 1

. .' i- } . 'JS . . '1 ' ' , ' 1 /a

mistam habet tum qualitatem, tum facultatem: habet enim in fefe quiddam & mediocriter adstrmS 1ex Lsi. ter acre: quamobrem ulcerum rebellium optimum medicamentum eil. Convexi autem & hujus medieattem ex Cypri Solis, ubi metallum ab urbe abeft,quafi trigintaftadiis.Projectum erat enim in m 1

te metallum extruäa erant, & vici, qui ei subjacet. Caterum prafectus,ac procurator metalli,periretur, ejfe dicebat inutile, itacfe abjici,non secus attfe ustorum in foco lignorum cinerem.

niedtost^

#0 ..«000

0

'H

omina,

HA,

utile fatlum eft medicamentum, tum ad putrescentia oris ulcera , sive per se,sive cum meile, cuiad anginam, videlicet ubi jam per adstringentium medicaminum auxilium constitit, quod insuebat- ^

lam ubiprafecuiffem, ipso solo, & ftatim , &ufty, ad cicatricem sum usus: ac frequenter exalte occ J ^

tem tum hujus particula, tum omnium adeo exulceratorum; fie in ulceribus omnibus pudendorum, fi

similis cd in oris ulceribus: fiquidem eapartes eisdem fere medicamentis gaudent, nimirum calida] 10 ^

Et libro 4.de compositione medicamentorum fecundum generasic inquit: Pono Diphryges a PP e 4ceribm agre humi ditatis vitio ad cicatricem venientibus aptisiimum eU: valde nam% siccat, etsimeverb id quoife pr ater acrem tum qualitatem, tum potentiam vim habet adstriäoriam. Qufditem Diphryges: Arabibus Diphrigis, Italis Diphrige nominatur .

Afomulr. AURIPIGMENTUM* CAP.

A Uripigmentum in eisdem metallis,quibus sandaracha,gignitur. Optimum ax 111: ttf

aureo colore micans,nulli materiae permistum,in squamas hstile:quale in ^

tur.Hujus duo genera fluxerunt: unum supra dictum est. Alterum glandis efHgi«iP al ! * c0 \tr j«

daracham imitans,glebosum ex Ponto, & Cappadocia defertur: quod etiam secuM^^^^lc^^Torretur in testa nova, vivis carbonibus subjectis, astiduoqj versatur,donec igne fl^Zr >rem:deinde refrigeratum, tritumq, reconditur. Vim habet adstrictoriam, & erodentevehementi uredine, 8c violento morsu excitat: reprimit quas excrescunt, & capist° S 6

SANDARACHA,,

CAP* t

X%* 1

.... basi s c0 K(fd

CAndaracha probatur rufa,saturatior,&aliena materia vacans,friabilis, einst 3 eJCC ep , pi<0t*3 ris virus redolens.Dos eadem,&ustio,quf auripigmento.Explet alopecias, reust e flifc^^pjiD^j.flonda, ungues cum pice eximit: contra phthiriasin ex b oleo efficax est; tubercula cum ?

i Drag. ad narium, orisq; ulcera,Lc eseteras papularum eruptiones eum rosaceo: item estst a [ä ptop eIad fcexiTi mulso,purulenta extustientibus: suffitur quoqf cum resina,adversus veterem tu» 1 ^ ^

melk & stidore: vocem expedit cum meile delincta: suspiriosis cum resina in catapotio op a

gierst j(0

Auripi- A Uripigmentum, & Sandaracha, medicamenta sum ejusdem turri generis, tutnfacultati ne L n ttnttf0ßKgmenti, AXrunt,qudm quod alterum magis alterum verb minus excoäumfuerit in terra visceribus, ubi 0

Mch* da feduitifWUod alterum altero tantum virium tenuitateprastet. Quandoquidem nil aliud e ^> n , aug d fC0 v j (tfj.confid. gmentum, quod majori natura coäione calorem rubeum contraxit, & tenuius efferum est-p 0 prU0

verum deprehenditunqutppe fifiäili,vel vitreo vase uratur auripigmentum,substratis can ?j ac fartis ^ 1 y/j/ 0?pluries experientia compertum elt )flammeum,&summe rubentem contrahit colorem,periud fdfjf

gis, quo plus calorifici ignis arte fuerit expertum,quam ipsa sandaracha natura vi fuerit astect pcpt (l> ^ y

rubentem vidimus primum Venetiis in officinis,ubi auripigmentum,&c at eri veneunt colores pf^men animadvertendum est (ut superius libro primo diximus) quod hae illa vulgaris Sand arae e (( gft 0

iandara- scriptoriam officina appellant:fiquidem nil aliud hac ett,,quam gummi juniperi. Errorem m* 1 0^00^eba Ara- Maurit anorum nomina secuti (iis enim gummi juniperimim fandarax dicitur ) idem gutnmf J 0(C afi° negumröi rant: * ta nomina turpiter confundentes,ubi imperitis [ape graviter in rebus ipsis vrrandiJ0 e ^ cttri 00juniperi, rem übi in Arabum monumentis, vel eorum, qui Arabie amfaäionem in omnibusfequtintuh n ^ id i 11

bertum fuerit. Cluod Sandararham evr. ini/tt. de iunineri nummi ....U, r. cwl Wnl eflt

«Me. &Orib.

0

pertumfuerit, quod Sandaracham excipiat, dejuniperi gummi perpetuo intettigendumeftfcibus inventum fuerit,ea quidem fine controversia erit assumenda,de qua hic disseruit DioJ c<> s >

Sandix, recentiorum nonnulli Sandaracham quofc Sandicemiquam e combusta cerussa conficiunt-^ 0 i

dumrubefcat.Sedbac ab illa (ut fupraretulimus, cum decerujfa sermonem haberemus) vtrl ftfrfj*

Arsemcu m ; im disitdet.vM & Sandaracha ceraginofi medis genus,fi Plinio credimus, qui l. lhC,7 " e 0J > tt , o dof0 (t ijjstf 1 (ffirunn ex pratereundum, quod Arsenicum officinis crystallinum vocatum, ideo quod v° s i (lf f

quo fiat, fefe, nec ffionte nascitur in Auripigmentifodtnis,ut scribit Vannocim civis meus in fuapjtottc^ 0^0

secutos , in hunc suum errorem deduxerat,sed arte ex auripigmenti scobe admistofalestd ^0i0t e>>l . (

Agricola acerrimus foßüinm indagator, & non ex Realgar, ita Sadacenfi chimico, appella ' l)l l Lufl 1 *ripigmenti scobem, & eum pari falis pondere miscent, t erunt tfe simul, & subinde °P erc ^ atti L cotttf^stAurip»- entibus , ignium vi tamdiu coqpmnt, quotifq 3 id omne in sublime feratur, & operculo adhare quI l* '^Jti^jst

gmeti& idtfetotiesrepetunt, donec adeo purum efficiatur, ut crystallum referat. Auripigmenti vires re ^^00chsvires dic amentor um fre inqukns.Arrhenkum,frve arsenicum facultatis vH caustica,sive urente,ex Gal. ustionis expers.Caterüm id constat ustione reddi tenuiorum partium. Utuntur porro eo,ce*