9;8 And. Matthioli Comm.
Nomina. tum detrahendum,extenuandum , detergendum, valenter% siccandum, & cottiquandum. G {1>
tos, Latinis lapis Pyrittf nominatur: Arabibus, Hager al;fiveAlrufenai; Italis & officinis, MarcWMd ErWoff.
kP Cl ' i
. hld&s&wtlTOs. LAPIS HAiMATITES. ch < is /
. en io<l>'
H AEmatites optimus habetur friabilis, saturato colore niger, durus,& suopte ^ ,t
sorde admista, nulloque zonarum discursu. Vim habet adstringentem, excatum, extenuantemq;. Oculorum cicatrices, & scabritiam cum meile purgat: curnbri, lippitudini, fractis,& oculis cruore suffusis convenit. Bibitur contra diflicultatß ^eo $ .
nes mulierum in vino: &abiis,qui sanguinem rejecerunt,cumsucco punici malnri -jgftjö ^
Lc collyria oculorum vitiis apta. Uritur ut Phrygius, fine vino duntaxat.Modus u ^l e
levis fiat, & bullis quibusdam intumescat.Sunt qui hsematiten ita adulterant. Den er j $,4 (f 0i^damq; schisti lapidis, cujusmodi sunt, quae ejus radices vocantur, in urceum %^”V,tri ta hiid^St
tem cinerem contineat, condunt :paucaq; interjecta mora eximunt, experiunturq}*^^^
matitae colorem reddat: qüod si ita res se habet, reponunt: sin minus, iterum obru ^ s /
spicientes, periculum faciunt:siquidem in cinere diu dimiflus, colore mutato din 1 ?.^,male confictus, primiim scissilibus venis: quippe in rectos venarum discursus refri^.^eN>>tes longe secus se in colore habet: namqz hic floridum reddit, haeinatites vero ia tUnabarin imitantem. Invenitur in Sinopica rubrica.Fit & e magnete lapide, vehe* 11iEgypto sponte naturae cum metallis enascitur.
Hsemati
** M T T Aematite$lapis,quoomnesin universum medica officina abundant, quotßpictores, & l l £ na4r* eoui. L Xvocatur Lapis, legitimus non est, de quo meminerunt Dtoscorides, & Galenus. Qu>PP e ^ iC * ^ ( 0 ^ 1 ^ ßproveniens m montibus apertis locis. At legitimus foßilis ect,&ffonte natura nascens m metaiW»sanguinem colore imitatur, unde& nomen, cum Gracissanguis xi(s« dicatur.Huic persimili* e»’ ijm
cujus bist oriam, & vires statim posl hunc scribit Dtoscorides ob cognationis vinculum. l0 ^f uUli lia ^Jthrsir f
%
pej
H*mavtes fern
n dam infit,utpentißwms aque ac doctisiimm Agricola in suis defoßilium natura libris aiug*"”' ",
it dmas habet in valle Joachimica Regni Bohemia llluflris Comes foachimusSchlichius, adeo tottffenum confiaanj : quo fit, ut nil aliud fit Hamatites lapis, quam ferri materia.
m*tena
idsinehamatitefacere nequeunt. Nam^ea aureas bracteasferro prius circundatas firmantres, lupino dente.Hamatae vires memoria prodidit Gal lib.?.simpl)medicamentorum, ubi fi* * ,
H*raaM- unus est hamatites quem vocant, 'a colorissimilitudine id appettatiinissortitus:sicut & i 41 *®**sLcwXsifft'
tac vires „, m Ufh Rmilit rnntbirirur W ,het l*n„ RiniAl A,t iinn dntim habct 4 /
ex Gal.
cum solutus lacti fimilis conficitur Habet lapu hamatites tantum frigididatis,quantum ha * >
m miscere hamatitem. Ac solo eo ut, P°ß' S f??*ft a 0.Si >l ^sief* 1 'Qsif
Hsmati-
asijisunt Medici ocularibus facultatibus lapidem
cum phlegmone aspera sint reddita,ex ovo ipsum diluensiacfi magis etiam,per foenigraci j
rnonem,ex aqua.lncipito verostmper a modice humidis, perJpeallum infundens.Ubi autem,xeris, magis ac magis erasum efficies ac tandem adeb erasum factes, ut ßiealli nucleo inungiaut eversionem palpebra. Hic idem lapis similiter in cote contritus,sanguinis expuitioni c a tfyt 011
Porri» fucus, fi ad tantum redactus fuerit Uvorem, ut pulvillum referat, reprimit excrestinttst je utitur. Ego vero ad ea qua dixi usus sum facultate ejus, ex gustu qualitate compiti’tari vellem numquid recte conjecisem. Et ipsa quidem oculorum ulcera, solus per st cicatrici t» v
. prehensum eil) attritus,caterum aut affusus, aut inunctus: nam & id experientia ex P^ ordt / (n ' etx vires nus,Miris item laudibus extulit hamatiten lapidem Alexander Trallianus,sic inquieti*- ,.p t ieh /ii1ii ßsi -si* 1
jTndro t ^ eri4ca> 4 p retlo fi s antidotis multos curase,lembus usum medicamentis, &P ra f ertir>> uJti suCC ll P 0 ^ l filP ,li ^ P' f
* an r °’ tsm eo sum m bis, qui largius sanguinem rejiciebant, cum succo pumci mali, & granis, vel cH , p 0 ffl tsif a (l ‘
autem sanguis noncopiose evacuabatur,etiam ex aqua sola egelida.At Levigare ipsum ci f si °j' 0pulverem redigatur'jits aereus, & ventoperftmtlis. Dedi ego ex eo scrupula quatuor,hibui etiam its, qui pus. expuere inceperant,ac mirum est, quomodo ulcus exiccarits anaVeT ^suffi^ Isiraretur, req^ ager tusii infestaretur.Spectavi autem & alium quendam ex his, quibus vas,culas quasdam exfaucibussed etiam afferam arteriam expuentem,ac mirum quomodo "f . al(( nii ..siefficaciam indicaverit Nam & hic curatus est nobis non admodum etiam ff er ant ibus. EX^ jsiy
mentum frequentius, nt commodius distribueretur.Quare cum crebro ipsum bibtstet, ta» ^ lin post h ^
Cogitavi autem hujusmodi rationem, redactum in tenuißimum pulverem P ann ^ cU ^° fjH'
undiquafy constrictum, colligatum% m poculo, quod vinum odoratum modicum haberet, J ^ ^f!p
tam noctem jam inde ab ipso vejfere: extraxi autem tenuem , aereamejus partem , »J c<>, ‘
ciperet. Ex hoc bibere quantum mane libenter habebat, ei pracepi, at q, hoc satie agendo» ^ (( cessit
recepit.Hoc autem morbo liberatus, idem prastrvationis causa facere pergebat, bibebatfo cd^rul ^
Nomina. mut ‘ Uo ,consuet a agendo viribus se constare sentiret. Hac de lapide hamatite a me visai . 0$* *ctenus Alexander lib.7.cap.t.Hic lapis Grace hld©- vocatur ■ Latme, Lapu ba
denegijen Alsadanegi: Italice, Pietra hematite: Germanice, BllttMN- - j (, ,ü,
CAP' , fi> } jd 1 '
LAPIS SCHISTUS. . jeH 1 »» 1 V^V
(?Chistos Iapis in Iberia Hispaniae gignitur. Probatur maxime,qui ct0 ^. r^fa,p^^fep^ ^»3siiapte natura fissilis, concremento,& alterno cohaerentium venarum M c .moniaco sali similis. Vim exhibet haematitae, sed ad omnia infirmiorem: st
S
it
h
5j
ll *es
t:
\i
C, <"
V'
b‘K
ifk
N,
%
v*
i\S
\
'»I.:
t*
e fe
fcfw'A;
hV
e**
XI
'it \
'Ht,
!?<
■ <s
c*.
C c «
\S
iS
h/ c ‘
X