Buch 
Petri Andreae Matthioli ... Opera quae extant omnia, hoc est, commentarii in VI. libros Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia, adjectis in margine variis graeci textus lectionibus ... qui Dioscoridis depravatam lectionem restituunt: a Casparo Bauhino ... Post diversarum editionum collationem infinitis locis aucti: Synonymiis quoque plantarum et notis illustrati: Adiectis plantarum iconibus ... De ratione distillandi aquas ex omnibus plantis ... item apologia in Amatum Lusitanum ... Epistolarum medicinalium ... Dialogus de morbo Gallico ...
Entstehung
Seite
979
JPEG-Download
 

In lib. Sextum Diofcoridis.

979

\ e *^°Hnip^* X i >neur £ cnt ebrimit,tendU lacluca difficilepaßim invemripoffiuntfideb earum vicem hisprabentin«n ^ UtUtn > Irorum tantam comedunt copiam,quoad ventriculus veluti tympaniis extendatur. Id au -\'hne, ij lta i J<£c quidemjurium pinguedine, eorumsfubflamta crassitudine, illa vero fiigiditatesua,oleis

Kts** 11 luoa i 1 f a ^P cu <nt, pr at er quam quod venem penetrationem inhibent, cum internas vias obstruere poßint ,quo&ii ar s enitl > V£ i rifagaüi seplasiis vocati, acrimoniam obtundunt & hebet ant. Cum igitur venenum%ffi Ue d n e a P r<td stumpti alimenti vim nullam aut parvam noxam adfert, nempe quod ventriculus stt tensusityj^'P'tne, Q u ^i Us>m st x suum adulteratum antidotum,quod omnino legitimam theriacam mentitur, assumunt,Pe>le >ia, ut J acle postea populo astanti persuadeant , id este antidotum omnium praflantifimum contra o->

s ? l,tUr i ut adu'^ H HlVer {° orb e re periri postit.H is leves vulgi animi persuasi accenfis, majori multitudine, ac impe*., ' l Hf 0 ß ,t(r 'Vati m [n eratam dnvalidam,veranis mentientem theriacam emant,qudm ij qui m maxima annompenu -

sl ' , '

dt

JjjwS

»««

'"tHS ^ tria fi. a - * ruLam,prvpim[ium cugum jujjti -) -. ,

Vj ^^'Qpofa 7tfehgunt,prout sibi magis expedire videtur, quapostea charta involvi- & m eadem capful*, cyani*d eum °^ iani lco polam rogant,ut cum in suggestum ascenderint .arsenicum illud repofiium dare velint pu«)^ efti,> tadn V ' n ^ fint ' Porrb in forum abeunt verba (achtn ubi eorum ffiuriam theriacam ad talum us/fe nuru lau *i tijf Mu,n miti le>lt e utes. Ad hac ut rem magis virifimiletn reddant, puerum vel e circumstantib. quempiam adphar p

< Lac ante st i>; tptum una cum lactucis aut bubulis inter,tas, tit n. ^ Ue ^ ta ntumsapias alternatim potant, vomunt s & revomunt : tantum potest in improbis hominib.

U unj >0nte Con f u h °sln manifesta vita discrimina ferantur. Fraus altera, quam isti facinorosi perpetrant, A * ter ihorisameaquamsuggestum ascendant, inforo pharmacopoliumpetant , illuds foro, in mp °i a f rii fl }> st > s re Volunt,propinquius cUgunt.Atcp abijujferint pharmacopola fibi arsenici capsulam adferri,

posto*oro, m tata

fraus.

%/ e( j lns Ce ll<tfi u /i CUiK P raVd Miw theriacaplenis refertam, cujus operculo intus adharent, cera fubpostta, vana cu«^'tpruff *? x f dcc haro, quodcanditum vocant, amylo, alius innoxiis medicamentis m» o quodam artificioifliijg . acie i & magnitudine referunt ilia veri arsenici frusta, qua prius ij in pbarmacopolio selegerant.N#« C s l,l> dr tificio ninurn P r °ditores operculum a capsula, quo fraudem melius occultem, m suggesto stantes,siquidem%>J > i>H fiaudc}, lnternafn °P ercu l*P art *> cu * adhxrem Ulms nufcelUfrufta arsenicum »sentientia, versus [e trahunt,C °^° Cil nt ( Cn> d e P re henderepostit. Deindeftatim in manti focij aut pueri,quos doli ministros habent,cafpuU oper -e0TU}n a ^ tera perta manu per qudm eleganter sustinet,parte pfeudoarfemcum continente coelum*%i, 4 c cipie-i tlB r>Ua intueriposth.interea redit nttncius arsenicum legitimum a pharmacopol a deferens.

\ k ^ ent Un, tr ? S art i* captiosa magisterstatim illud populo ostentat longa atife mendaci oratione. Qua perfecta ad4) f , j * e iferi Co . . P er P etu ° dolose procedens. Quandoquidem simulans sibi opus effie expeditis manibus manicas ex1% rJ. ° Uore > quo plerum ^ veftiuntur, ad cubitum ufy convolvit ea tantum ratione, ut arsenicum verum, t H f er n'ed c j £r °P ercu '° pradiäo pfeudoarfemcum continent e,reponat,ab dais: quod ob operculi altitudinem nullal % ^ et aqu# u>,l st an tibns videripoteR.Obvolutis itatfe manicis, bracluiss denudatis, ac tentu linteolo humeris im~^'(^gUdio^- Vlni P acu i um adferri, & relido in operculo arsenico vero ,faditium innoxium fraudulenta manumtn,itm incidit,&vino,vel aqua parati cyathi commiscet,&denis tutistime bibit. At % itafraudentkktr,. c sa dei^^st^bfffidantibuspersuadet,ut nullus dubitet,quin Ute mortiferum arsenicum hauserit,quod ex me-

H %r

'Scl'^theriac

'ffit^fficeret -^! na j ore m compararet existmationcm-.ciim pratereapnus versutum puerum admonmffiet,ut anheli -,f - 8Ci, Wf a fi as,'? 3 ut f dc,es ejus colore mutaretur, quin & interim oculos obverteret, & os ac cervicem c ontorqueret,

Historf«

r^ m f Ue rat.Memini me olim unum ex his viiiffe,qui venehum simili modo adulteratum puero exhibue ^Hiaret sn p, nnv, ^ulfum amistlfet,estn mortis discrimine ver faretur,ut suafalse attfi ra

l>>l l, k 4 ^ lte 'i J puls em ^ e dicum haud acris callidis ingensin ea civitate, ubi id mihi contigit vidisse, receptum haben~s nte rf a fl Um tdn geret, ut omnibus testaretur, quod pulsum amisisset. Quod cumfecijfct bonus ille Medicus jam\i t s t ' e leger m Ctrcu ^ ator l £ ^ cno . omnibus testimonium perhibebat, fe nullum pulsum in eo invenisse: quippe qui nus-3K e0) . Platonis * Ane ettam P°f lt Intercipi pulsus, ciim tamen id scriptum reliquerit Gal.hbJ.de placitis Hippo -

1>>te tcl !t fi '^bisic mquit: Eadem natura in arteriis cernitur, nam ettam ipsa perinde ac nervi,aut incisa, aut la«* >l, tyr! ie >t le ([ent[ U 0>nn h m icationes orbantur.Ex quibus (ane verbis tunc comminisci potuisset, quod facile huiepue -( ttr ^ e Htes[ rac bia, & proinde interceptus arteriarum pulsus, qtiaper brachium ad manum excurrunt.Siquidem

^ ne b itionibus adeo callide fubdohs aptantur, ut ver fato quodam ferreo globulo supra cubitum% 1^ rte) il ^ tentc ^rlugantur admodum ac relaxentur, id quod facile ab eo fieri poteil, qui puerum semimortuum'%? X l bantJ r t ^ nis a djj>ettaculumsustinet.Tali igitur fraude adstringebantur fibula, ubi pulsum intercipere animushfi t l J >>l Hlajj' et antem lente, cum jam versu tistimus puer ex theriaca illa a (sumpta, in pristinam suam c onßitutonemdey e ' l^bknus de fraudibus horum carnificum, quas pluribus prosequi libuit, ut quisseas evitare sciat, ace >itu° r ° qudm plurimum certe debeo: siquidem unus, iss insignis, ex his qm venenum innocue de«eo CU i U< °^ a ^ es l ^ l non mmerii0 depascebatur, citm d me in sanitatem redigi exoptaret, inter cur an«

l 3k <( ßt,n ep at cs ex l >ete nti, omnes has fraudes, quibus hocflagitiosum hominum genus utitur ut pecuniam extorqueat,

j l^tlt .Gatpv,.,,, C.... J -. -- i..:. ^ ..\ S:..: r» ...t: . - r. . j-

4,

%n' e t ^ ..

K?* 1 *» iterumfraudes ac mendacia, quib-ij pariter utuntur, qui e divi Pauli projapia ortos fe pradicant,

hic consulto dimittamverum mattas eas non relinquam, ubi mpmefiu de iis differemus

ici'"»

Z u K : Urm ---- "

Veliam

\(i' tc ontH,.'. vcl tctu relinquunt innumera exitiosa animalia. Sed ne aliquod pr astans antidotum desideretur in Antidotai - ""parat ' me ^ ro ^ 1 ac fidelis Medici munere funttum existimaverim, fi hoc in loco quadam antidota mihi p^j a .forsit * t a fr na g ll iad venena momenti, descripsero: qua non modo iis quaper os assumuntur,sed iis etiaqua tiffimaMedici * ejuiut ur summo ac präsent ancosutffe remedio compen.Lu et autem bac atate rari admodum contra

"^li^-^uiofug Ui > ua P indere arcana velint,fi quod natti sunt pulchrum & singulare auxilium, tamen ciim mihi vcnena 'l\ t pdia, el 4' mea °P era quantulacunsfit,omnib.generatim prodeste, altenu quideinhimanumsforetsi mo-

adtns ntf C0>>I P 11 f ttS >aliquid silentio involverem,quod in arte medica usui fututu putem. Primu igitur j

ftyj ? e ®hradic' n s l(LSlnvenen a vires fapius expertus sum,hoc modo conficitur.Recipit n.rhabarbari,rhapontici ex deferi-costi sp acor>que falso calamü odoratu vocant, cyperi, quinque folij,tornent illa, aristolochia rotunda, ptio,

» W» Illyriea^hamaleontis albi,cujuss drachmas tres.ltem galangajmperatoriaffiittanialbi,an.

gelu a.