14
Petri Ändr. Matthioli
verbin atm regionibus , prafertim/fi in Italia, ld quod Lusitanum bic maxime h alludite ^^0»^Quandoquidem nullo magis herbarum genere ubicy, abundet Italia, quam Cotula fetida dictd- ,
scatent campi, horti, area,platea,semita,ac colles, adeo m nullus in It aha fit loc tu, ubibac hem g 0j0ff ^Adde quod cum dicat Galenus in Cyzjco Amaraci nasci plurimum , ubi Amaracinum un S uentUin a
ratisiimum parabatur, & nebis jam comprobatum fit Sampsuchum d Cyzicenis Amaraci na» ,ne ^
Calumnia et * am comprobatum e[feputamus, Lusitanum medica materia ignanm , & tam Dioscoridi, q !U vl) 0t*Vai.de offe Sampsuchum, quod Amaracum. Demum an Dioscoridis Parthenium Cotula fanda fit ita vU gg 0r$’Jasmgno. Lufitanuscertofibipersuadet)ispofieaaudiet. De Jasmeno unguento multum quoque niU,lfn,9Depulsio f * d*floribus vult parari Jafmenum, quos Itali vulgo appellant Gelsmini,eumtamenidnullx f ^ 00 r flcalumnia:, probet,sedtaniumsuis nitatur verbis, non eU cur multis cum illo agam. Satenim mihi
bat Dioscorides parari fasmentm (id e fi violaceum unguentum) efloribus alba viola, nudop 0 > yßi W.ex aliis pareturfloribus, &ex iis prasertim, quorum apud Dioscoridem, & antiquos nulla ptotj ^ria. Qumetiamsupervacaneam bic omnem verbositatem ejfe censeo, eo qubd in commentariis n°Jcomprobatu fit,eosproculdubio decipi, quos Lusitanussibi imitandos proposuit.Praterea ciim # r ß ßfi V ■
tkoh. nnfhrk nullt* TtYnrftU fihßfit YtP.vhit vtpr ttiLi Air an A i f/i rubeta (fi +sUllns/ii\U*Z wioAirumfl* Ut
fi S '
. ..— r ~”—’— " 'S — fa ißtC* 1 " ' ‘'hiß' ,t
nacta, quam veritati fuerit addictus. Inpmo autem ut Theophrastum defendere videatur >.P . * >
fitanm. Longumprofetlo, nec minus i
.pino,
tief nostris,.nullis prorsas obstet verbis, nec ulla dicendi facultate (fi philosopha medicum ut Xivereor,quin facile scire posiit, me ad suas non teneri objectiones, nifi primuad noßra reffonderh"
Calumnia bus nulla alia de.causa illum nihil in contrarium adduxisse putamus,quam qubd is longe magst ^
ix.de —- -.-* r -—“ '- -- ')autemutTheophraflfmdefenderevideatut,fi c ^i ] 0f 1
sßet, omnes Pinistecies percurrere fiäiustameui
thore libro tertie de histon aplantarum.io .) dua sunt species altera urbana, altera verosyfiv cr ap ott> !ß<vero in ideam, & Maritimam partitur. Nam idea, id e ii, montana, rectior, celsior ,.matc f
marittmafolio ornatur tenuiori, imbecilliori & cortice laviori, ad coria utili, in qua nux (0, v f
brevits dehiscens. In Idea vero tanquam nux sylvestrior, oblongior e fi, viridis minusfi mj ce V /;i .>$
phrasi i mentem, qua vera esc nullus hucuss in dubium traxit, preter unum M atthi olum Se ^ fi
hacsuotantum judicio fultus evenere conatur, dicensseinsylveftri Maritima Tinoobfervafi ffuref 11 ’
• .. ' Mon ^:J ac
X
".si
X
[%
s#ff,
%
>'%
%
h
k n
K
H
%
"'f.
rotundas,sed oblongas, potius solidas, difficulter dehiscentes; m montana vero non t
ip
aperiendum faciles. At nos revera Theophraßum verum universaliter dixiffe observavimm^ *$ er reaut mnrecte apprehendisse, aut potius,ut novi aliquid aliis dixiffe videretur, in medium n0 hHac illius sunt verba. Ceteram an vera, velsalfa.syncere, velsubdole prolata, candidißimmH ^
Lusitani fi nostros legerit commentarios, facile conjicere poterit. Explodenda enim detestandas [ unt neC fil 0 mi*
pksduntun" ^ Ua ^ lc a ^ ver f um me habet. Siquidem ego recitata Theophrasti historia, nec eum halhic inat!ir>t ^ fijprui,sed id tantum Theophrasto repugnare dixi,qubd utriusque Pinastristrobilus in nostro clitu ^ior. $p
autem vera non ficta,nee fabulosa jcrip/erim( ut ex fe ipso fortaste me judicat Lufitaniu)tsP r ^
%
“sis
%
>i.
«i
Puth d
J
I Ii
%
%
♦6
■»ii
r vw J ** j t w Vt-t WJ VI » ) ' l/D'fl Tf/fl
terit,qui in agro Tndentino Ideam , in Senensi, ac Pisano Maritimam observaverit p ‘ na l"'^^jfres •'
,10
■t*»:
Calumi:
ritimis bfslelocis duo habentur Pinastri genera , quorum alterum strobilos profert JP n,}a "‘,‘^ tin ts vs f0vero breviores paulo, compactili duritie conclusos, necper fe facile dehiscentes. inTria ^$01
quemadmodum & in Bohemia, qua Pinu ubicunquesylvescit, Pinastri nuces in univerjumritimis breviores, infirmiorestfe, qua cum primum inaruerint , tllico dehiscunt, & a " a ^agfi eSquis ad vivas , virentefqiie hujufce Pinorum plantas fe conferre nequiverit, novas Pinorff fefi r »’Lisf» (commentariorum nostrorum editiom appictas intueri poterit. Oubd fi fyncero anum ( fipb*
remur, quin facile conjiciat, nostram in plantarum historia fidem falso dLufit anosubinde etiam magnam illius imperitiam, & apertam m nos invidentiam. Ego quidem ^ p>
in Theophrastum rejicere,sed nostro climati causam aßignavi. Qtiamobrem non f°JI ut ^ n egfi
tanum, quippe qui non fit veritus tam evidentes in me afferre calumnias. Equidem e^.UisPt
naflros, qua in Ida monte proveniunt, quin & eas, qua in Gracie maritimis crescunt, ^, cuff 1 ! fi, <r
>
k
h
\\
ki.
*fi
%
\
w,
"si,
>
" >1/1
leadmodumsit, absque ulla tiav> .. ^
It antiquitas. Nec difflueretlnfitam°P _^
ttbd Gratis recte idem fonet
rio modo forfit an fe habere, adi, solique illius immutata natura. Venio adX in Hi B - a nem!ne descriptam hactenus repeti. Quo fit, ut difficile admodum Rt. absaue ulla dubit tjt ^ ^
pocampo. nobis fit piscium genus, quod Hippocampum appellaverit
geantea audieram a Luca Gbino medicoelarisiimo, qubd Gratis recte idem sona ‘ j -n " J
flexuosus equus, fi quo probari poßit, effet ad manus. Veruntawen citm nulla extet ^ t ‘ , ß lf})! ffdX» 1 .Lusitani o- ejus opinionem accipiam,sane non habei): quin nec etiam citr refellam.Plinius libod.cap.,-^^ ^
'refellit^ r4n ^ a P er currit marmora, videri scribit in maxima dignatione, Gn. Domitii deiubi o mnec' probä- mm , Thetim atque Achillem, Nereidas fesupra Delphinos, & Hippocampos. Qua quanq ^r«r. pocampos equorum effigiem pra fe ferre, non tamenhac Plinii autbor state quis unquam 0S q;iiil l>,,! ^ ( }S^
Hippocampos, quorum file meminit, effe pisciculos equi vel dracunculi formam j
Quandoquidem Plinii verba luce clarius demonstrant^ ,
4 ,h
%»I ;
H
k
Hippocampos non ambigunt.
ifihacpot^-ßl^
■I1A<V
%i
!H
effe pisces,sed ingentesfortaffe beluas, corporis mole Delphinis minime inferiores: . . s i>-
mus, quam vera.Nos autem cumjamdiu non ignoravermm non deeffe rei medicastudiosos q ‘ lft ,41^,0mannos dracunculos veros effeHippocampos putarent,non absreeffe duximus horummentarm nostris adjungere,non ea tantum caufaM horum placitis subscriberem. sed titStnuW ( l tL ZoUo5 me hac prius non ignoraffe. Vefiim non db id absurda v«edrivxptdi»l‘ tS ffiiisjff
qua de Hippocampo ameascripsmmjoctißmos Dioscoridis interpretes &Gucisermonu? e ” ffi» Jt>
rum non desunt,qui afferant in Locußarumgenere haberi Hippocampum . Quibus subffrm^^vs fi &
<ap. u.At c um inter Locustae nulla ffectetur . qua magis flexuoso dorso erucat , tfW* G ™ 0 ' ,rat,quamea, qua ibipariterpictaffectdripoteB ,nefas sane'fuerit tam petulanti ore affrfn' LpM* 1 * ffi»mm opinionem,tanquam absurdam effeff emenda,cim tamen ratiombus,&authontatt s'pA
Calumnia qtm^faefie cernat Multa etiam contra nos de sativo Cucumere effundit Lufitanusprocaci c i(flt 1 ^
voca™. Cucumernon ubi^ sativus repentur, *~-:.**n*
» \S
I "fsi
"si,
■%
x
mere.