Buch 
Petri Andreae Matthioli ... Opera quae extant omnia, hoc est, commentarii in VI. libros Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia, adjectis in margine variis graeci textus lectionibus ... qui Dioscoridis depravatam lectionem restituunt: a Casparo Bauhino ... Post diversarum editionum collationem infinitis locis aucti: Synonymiis quoque plantarum et notis illustrati: Adiectis plantarum iconibus ... De ratione distillandi aquas ex omnibus plantis ... item apologia in Amatum Lusitanum ... Epistolarum medicinalium ... Dialogus de morbo Gallico ...
Entstehung
Seite
53
JPEG-Download
 

Epistolarum Lib. I. ;;

CoaflantitiMimperator , qui l-3.su* ap/ic. Ad alicam (inquit) potandam Zea detorti -Ce dit, detenJ Vemem a ^ Uam injicitur. Optima est, quaprimum excuffaeftfecundam locum habet qtiasuc « Alicae trvvCs % »onfoifo ^ aUtem . tertu , id quod a Plinio transcriptum videtur loco superius citato. Quibus facile palam genera.t,tr S e »era m ^ arari Alicam ex Zea, sed adeo eam frangi mola, ut postea, incerniculis tria ejusdem excuteren-^«t. cij ' n ^ m P e Mustius, medium, &tenuius. Nec obstat quod scripserit Galenus libro primo de aliment.fa-t>ct ~iticeos rtm ex &" neree ff e tritici. Quippe quod ( ut postea dicam ) eo in loco Chondrum profane,quod Adoreums n ne P ar atur,acciptat Galen. Quod autem far fieret ex quodam tritici genere, AdoreO antiquis ap- ^ m _ en _^ ru "

M/,

!> hii. i tlS ln f acru fponsalmorum usum, facile tibi satisfactum iri putaverim,ubi hac qua sequuntur legeris. ^

v ^ rilmcntl S ener a,nH]mt:non eadem ubtfc.ne/fe ubiifo eadem sunt iisdem nominibus. Vulgatisiimum Romani^P'Poptifa** adoreum appellavere.Et eodem ipso cap.QuiZea utuntur,inquit,non habent far.Item 7.ejusdem

« u j lls m Rom m > far re tantum e frumento trecentis annis usum Verrius tradidit.Quo tempore nudus erat t * r ro v j ie .neq p 0 necun qttam posthac, ntstposl Pompeji magni avum. Proinde , inquit idem Plin. Alica res Romana runr.ftttttr ap e 'PfiVjnagni atate in usufuiffe traditur, nec pridem excogitata. Pr at er ea differre Alicam dfarre te-Me«j; p a Jy tme Asclepiades eo in ecligmate,quod scribitur a Gal. 1 . 7. de comp. medicam.per genera c.j.stcin-'tetun Con Ist susini appellatisextarium dimidium, decoäi marrubii viridis sextarium unum. Hac in vas vi -Ce Um t 4 . L ta V er diem & noäem macerari finito,sequenti die Pharmacum mollito,quemadmodum Alicam ma-stin regi ant /j >n m4nt fefiim ac clarius demonstrat Aet.l.g,c.r$. ita ex Archigene transcribens: Quod vero Lati- Farris pa-ext 1 Vicinis far appellatur,hoc modo apparatur. Frumentum modico tempore aqua madefacito , randlratl °*

0 , 1 l h itl foUt Q . Um .^* n Pil am conjeäum, velati ptisanam, d cortice repurgato,ubi vero corticem exuerit,tollitoj n ° ^cind e manibus tritum,donec penitus d corticefuerit mundatum, crastißime molito,it a ut granum6 if anis i* tU . or aut c l mn % partes redigatur, &siccum asservato, usus autem tempore Alica modo coquitur,

^enti a di )tt Ct "°famitur,pro agris vero varie apparatur, & Epithematis quofe admiscetur. Quidam jpicasfru-^ ec facil e UCV st*dest o ttu n t, ex ipfis/sfar concinnant, quo modo&suavius & jucundius redditur. Hacille. Ad^--ic ) nQ h en ff a bit, Far nihil cum Alica habere cognationis,fi Zea substantia recte expendatur. Esi n. bac fragi- f erent ja.

,Ur > *>ec atleo ut cortice expoliari non postit ( ut Plin. inquit) nist in pilis ligneis, cum lapidis duritiafranga -, o l!(g J U J at m frigidis traäibus feri , ni fi Vere inchoante, cum fit algoris & frigor is impatiens. Far vero con-j::p eri ^ fl ^' tinum fi* > quodtfe algores ac frigidistimas by emes super are postit. Ac ea propter, dicebat Plinius%kUrl md f°' far ex omni frumentorum genere effe dunsimum, & contra by emes firmi fimum.Patitur,m-° >>,eitt o 1 n ,1 l fr mios i°c cs & minus fubaftos,vel astivofo $ fitientesf,. Primus antiquis Latio cibus,magno argu-at t>[j n 1 ^ reA donis,ficuti diximus. Optimum far dabat olim Clusium antiquistima Etruria urbs, unde dice-taa st 7 \ n tr af! Jpadana Italia scio vicenas quinas libras farris modios pendere circa Clusium & Senas.tb, P a ^ m fiei nulla dubitatione effe affirmandum,nonfolum Far ab Alica differresed quod improprieam ^ ta Ha locis Alicam far nuncupent, ckm ihea ( ut diximus ) ex eo Zeagenerefiat, qua dicoccos ap -' c0ro j H Henfiiji!5 vulgo vocatur Pirrafarra, quod ipfiquofeperperam Alicam, far legitimum effere ® am Ahca nomenclationem adhuc retinent Ananienfes in agro Tridentino, quippe qui Zeam a^>qui/'^ Ur ^ atam A lS am < l l!a ft Alicam vocant, furrijj, quod etiam habent proprium reservantes no- Qil^ ^ a -l>i ^ lc luoti em ^ oreum f uo idiomate appellant formento fano. Quo autem sablum fit,ut Alica fanis nomen^ ^ legitime* * 30C cem P or cfibivendicaverit, rutila tmbi alia succurrit ratio, quam quod putarim, quod «m farap-^ ,n aini l / arrii u f M tbidefecent, Alicainejus locum successerit, velq

vel qubdfaciefortajfe far ipsum referat, pellent.

Unt ^ ar c ^ re fr na s Terebinthina nomen & locum jibtvendicavit : Acorus, odorati calami locum

t 111 j n '<l!ah >l tm Centilarium a bi% legitimum mentitur Rhaponticum. Fanis apud Gracos ( quod memine-f^j&ap. f° etHr biß 0* > qued primum fit Far Latinorum, quanquam apud Asclepiadem ( ut Galenus in-/ y P'opy' ^ < '^& entm ( atyc citdt AetmjLatinum hoc nomen exLatino Gracumfit f a fium.V erunt amen etfi, B l ! * r innot n n ° me, j a P uc lGracos nunquam extiterit: non tamen nobis putandum est, nety, credendum, quin>l!>>> e>1 cUtt Uerit 5 CUm eo f nLi >n me dicament:sstnt nfi. Namifa ( quantum mea fert sententia ) cum ii fanis>, f , l( ^ carerent , illadsanefiibchondrigenerecollocarunt, tanquamsub generali nomine amnium femi- Chond^or,i<>!e fun* a C, >orum usum confiatla molis expetuntur. Quamobrem chondroptifanam & chondroalicam^*"^^ P a Lam est ex Galeni verbis libro primo de aliment.f acuit, ac etiam ex Aetio 10. & u. noni lib. cap. reuterab

tt<itr iti c ^ n tte ^ aver im quin etiam Gracis simpli euer Alicam q aandoq, designet. N am & in Etru- sutoribus

Isttini/ n ^ , fr num vocant, cum tamengranum universale omniumseminum habeatur nomen. Quinetiam ca l'> UDtur *

ani»

*'Gn

Quinetiam

l,; men appellavere, quo fit ut recle etiam d nobis cbondrofar dici pojfe putarim. Eodem sane Pti -"ttn ir Uc>Stl s 0Se ifereperio , quod et ß proprium hordei fit, eotamen sapenumtro generaliter utuntur.},l Hi), Q-s 011 folicm hordei, sed & Alica , & Critici,& Oryza ptisanam apud illos invenio. Testatur hoc prt-

(, u» t a n > Cori des libro fecundo cap. de hordeo ,ubi fic habet: Facit hordeacea ptisana ad acrimonias omnes,fau-^ tter um tates & exu lcerationes, quibus & t viticea accommodata est. Galenus deinde lib . 1. de ahmen, facul,^it, £ ( n ° nn ulli , ait, velutt Diocles & philotimus , Ptisanam triticeam chondrum hoc modo paratum appel-tiex Q t y 4,t ^ inferius inquitQuidam autem dicunt ex Alica ptisana agrotumfutjje sanatum. Pliniusprater-^'fr^aiii Ptfanam testatus esi S. c.iS. libri fic inquiens. Itali quidem maxime Oryza gaudent,ex qua

* t>>ter tabTi Unt ' esi,quod quemadmodumchondros, ita etiam ptisana apud Gracos tndiffe -

& kostest ^st c ' leidem infarte video pariter observafje Latinos, qui tarnet fi far parari afferunt exfrumento Far ex hor-st^dius, u [ Utin ^ 0 et iamfarris meminerunt hordei. Cujus rei testisefl Columella ac etiam eum seqttutus deo apudst^ Grad cui^p 1 ^sts tanorum P udos nutriri docent, illis far hordei dare pracipiunt : adeo ut quemadmo- ° Ume^Per adoreum fi 'st ^ ^st^ ent & c ^ on ^ ra > fic Latint suo cum sane agunt. Cum tamen simpliciter prolatum

j 4 -r ...

* j . ut mihi persuasum velim ( ut superius cliondros

«i*, --»reum significet, sicut Ptifanahordeum & alica Zeam. Qfipfi n tlcl y>alenterk,nutrit,acsuc- apud6ale-

cnnst^ ^ Uäd ubl Glenns 1 .1. de aliment.facuit. JcHp®* dlXit = **«* m ^ um pofiea [equum Paulmpo-

fuit habet > « lbl defarrescripserit, non de alica, qua ex Zea p tamuam ab altera differente. PaU u lotus

Q 0 stdium simpliciter proiriticca specie, de Alica poli hac ffiecia 1 s 2 a( i m j rat j paulum dchon- explicatui*

aBumeü, utkedicorum nonnulli, quilm ignorant 4 ( j ^ scribendac Alicam. Et hac quidem sunt, miSalandi, quadeAltc*X* rrts fy ff