Buch 
Petri Andreae Matthioli ... Opera quae extant omnia, hoc est, commentarii in VI. libros Pedacii Dioscoridis Anazarbei de medica materia, adjectis in margine variis graeci textus lectionibus ... qui Dioscoridis depravatam lectionem restituunt: a Casparo Bauhino ... Post diversarum editionum collationem infinitis locis aucti: Synonymiis quoque plantarum et notis illustrati: Adiectis plantarum iconibus ... De ratione distillandi aquas ex omnibus plantis ... item apologia in Amatum Lusitanum ... Epistolarum medicinalium ... Dialogus de morbo Gallico ...
Entstehung
Seite
198
JPEG-Download
 

198

Petri Andr. Matthioli

EquiCetiplmes spe-cis.

Solanum

Seriphii

Ab'inthii

examina-

bo.

Utor e provenire hanc, folio (ut apparet) Cytisi candidiore, flore aureo, facile adducor ad credendunu Pquam misisti legitima fit Glaux.

- E QU. ISETI plures, quam duas, haberispecies , nunc primum animadverto, ex hac quam a iinspicio. Rsjpondet namcst Equiseti majoris descriptioni omnibus suis notis, adeo ut credam tuam hancgesse Diofcondis-Hippurim, quod radice fit lignosa, & planta vegetior acfirmior tota,

CUR Somnificum Solanum appellaveris eam stirpem , mtbi novam, quam antea miseras, ,

Sommficu. d am luteum Hyoscyamum rede (meo quidem judicio) ejfe censent, nunc primum intelhgo. Quare eos

qui perperam hanc Somnifici Solani appellationem invulgarem converterunt usum. 00 ^

SERIPHIUM absinthium, quod Alexandria Aegypti allatum ejfe scribis , pulcherrimum mi 'efl. Nam longe magis Abrotanum parvum, id efl sceminam, refert, quam Seriphium, quod admaf ^provenit. Hoc enim non adeo tenuis herbula efl ,nec Abrotano parvo simile, quanquam sapore, odor *lentia,& femines exiguitate, Seriphio correfpondet. Quinetiam quod tantum in maritimis l° clS fr.

Caterum cum tuum, hoc non solum minori Abrotano correßondeat, & pumila admodum fit ii

Aegypto proveniat, ubi nasci Seriphium una cum Diefioride testatur etiam,Plinius, adducor facile ut e j,/,

ejfe genuinum Seriphium Dwscoridis. Nec me ab hac amovebit opinione, quod absurdum admodum c ^0 t f0Seriphii ca- dentur, pro Oliva ramo, tam exiguam herbam detulisse in sacris Isiacissacerdotes, cum id tanquam *ndMunb exD >°jCoridenonträHscribat Onbajius,&aliaplurafm inhoc capite depravata; quadam vero ex #in loci s de- rtbits addita, qua non ad Seriphium,sed ad Ponticum Absint ium ßectant. Male autem legitur inhoc ße»pravarum, sci Seriphium copiofifiimuminT auro montejuxta Cappadociam. Quilibet enim intelligit, qutpr° r l '

rit stupid^, quod nihil fit absurdius, quam marinum Absinthium in montibus nasci. Nam hoc totum ,f Mit*denti capite ab Absinthii Pontici histond, ad Seriphium translatum efl, quemadmodum & illud, V 1 ^ißi^lo maxime pinguescant pecora. Siquidem hoc , ut Theophrastus inquit lib. 9. cap. 18. Ponticum, n ° nsack. Qua omnia scriptorum infidelitate, temeritatis sunt ascribenda.

Centaurifl " Qci o D Mar'nu.n Cent aurium appellas, sunt qui marinam Anagallidem vocant, Alias lm, "

Marinum.

iv±ui 'num liniantium appellas,jum i/ui maiinam aoagauiuem vocum, -uffl.

vidi, sed tanquam ignotam neglexi: fi quid ulterius scripseris de ejus facultatibus, id erit mihigtatij . f

GeUiminü.

Buxus syl-vestns.

f 0ot^

G ELS 1 MINI vulgarisfructus, quem mififti, Lupino non absimilis , eo magis placuit' flf?.betur, nec id crederem, nist viderem ipse, &tehujufce rei haberem aut orem. Nusquam enim Aitmum fructumferre,

ST l VESTRIS Buxus,res nova etiam mihi efl, nec habeo (quod meminerim) qui dee» in>mentionem fecerit. Libenter abs te audierim, an ligni materies alteri Buxo correßondeat.

VENIO nunc ad Marantam . ob duriora quadam ejus in me dicta jam calamum in q0^ e1< !tueram, quum tamen iUum feper Uteros purgaturum apud me intelligam, & locum in Lonchitide, > ^ ^ pvmeam infirmare nititur, emendaturum, tuisprudentißmis consiliis Itbenter obtemperabo. Cupio em ^nelh viri nobilifitmi causa, Maranta amicitiam conservare. st tamen ille honoris mei rationem ha ^recognoscat error em.Scio quidem vos ejfe homines, qui fama existimationis^ mea rationem habeat a-

PETRUS ANDREAS MATTHIOLU SJulio Moderato, Ariminensi Pharmacopoeo,

S. P. a

Gsdgitur de quibusdam simplicibus medicamentis, qua in Anae ardius

CAntidotum < veniunt .

|jO cepi Uteros tuas, quibus confect >ms Anacardinam Antidotum,plurimas 1 ^ vpj m 6quid pro Burungi m ea tibi fuerit addendum, quum varia de eo stnt Scripts -ob id q 3 petis, ut in re hac meis re juvem consiliis. Ego vero ne videar hoc ia ,

erfugere, quam quod putem ubi fortasse ac cateris satisfacere poffe, tecUja ^ ^ ^

(um,ob tuam singularem ergame ob fer vannam, quin tibi his aperiam - ^

mihifemper persuaserim,contra eorum omnium opinionem,qui hactenas -^tnp'^ a (

sunt ,V aria sane ac diversa (ut recte adme scribis) extant de Burungi? ece ^ t0 , fr 1

Atquitametfi pleris incenfendo hoc medicamento non parum laboraverint, nullum tamen intetf 1

Luminaris (quantum conjicere possum) exposuerit, quid Mauritanis designet Burungi, tanta efl apud AU'.y C ttop^nioex - con f u fi°- Siquidem Luminare majus vocatum Burungi Cubebas interpretatur, sed ejus mihi splosa. tum quod frivolis admodum nitatur rationibus, tum etiam quod rei Medica imperitus multa c ° n j..0ac P e e ^

Cordisen. menta. Cordus deinde cujus doctrinam in componendis medie amentis omnes fere sequuntur

probn'* EruC£ femen Burungi loco admiscet. Sed qua ratione , quaveauthoritate id fecerit ft entl fj teat )ttif ^Monacho- nec illi fit assentandum. Monachi qui tn Damafcenum Commentaria edidere, et fi primo J . [ 0(0 fu» 1rum op.nio pertum habere ob vartas Arabum lectiones , quid fit Burungi , Melijfam tamen , vel ^ ßain t# sO

accepta f ua d ent ,quanquam&ipfi nullis nitantur apertis rationibus,nec aut horum monumentis.Erate _ que n d^j >lU ,ntursententiam. & eorum refellant opinionem, qui Burungi Nigellam interpretantur , attt ° r ^ ( hihunc Sylvium crediderim) novarum interpretationum accusant, quod dixerit nosci poff e ^s^jier ( !it EU'

defignare ex Avicenna ac Serapione, qut Nigellam habent Burungi loco. Quippe hoc pertt ^ (tl n 0 ussolent) negantes affirmant Avtcennam, Serapionem(perperam tamen) prater NtgeU frl

rungi. Ceterum hoc falsum este convincitur, quum horumnemoin hac Antidoto, nec a > t, n ri 0 - *

\

Burungi

examina

tio.

O0 h

®uchsii er.ratum.

1 COflv >ncitur, quum Isorum nemo m hac Anttaoto, »<* aM 1 "" ' A fBm mgi meminerit. Quo fit, ut non ignorantia tantum,sed etiam mendacii sint arguendiM 0 *' 1 ,minem pat iter & errores vtdetur feijuutM Fuchfiw, vir alto qui doctifiimus, tum quod & fest .tum etiam quod scriptis mandaverit Avtcennam quinto canone inhujufce Antidoti defcript>° n Mrt »T

pr at ere at era meminisse, quum tamen id (ut pradiximus ) fit falsum. Quandoquidem < n 0 0)1 PV

quod efl ad manm ab Andr ea Bellunenfi restitutum , nusquam extat Burungi mentio, fZE° ? ' n