204

Petri Andr. Matthioli

Adianti habita ratione, quod tamen in decoüis nifi postremo loco addi debet. Hoc ita ^eos maxime haUucinari existimat, qui per fe medicamenta macerari jubent, qua facile longa coäura i ^tur, ut eorum dilutum postremo addant fervefaciendum ne dissolvatur , contra ipfius Mefuis ^

secus fenstffet , cum fuerit in parandis medicamentis omnium dtligentißimus , haud unquam pertntpjlalicubi de hac meminisset. Atqui quum tibi ipsi hoc in negotio confidere non audeas , me etiam con lluisti, ac de bis omnibus meam audire sententiam, veritus fortajfe, ne tuis argumentis decipereris. Qflr ^petis ac rogas, ut ad te scribere velim, an probanda, vel improbanda tua mihi videatur opinio. Ego v* ’ ^causa longe majora prastare nunquam recusaverim: quanquam in compositis medicamentis pararioadeo exercitatus, ut de his ita praclare disserere valeam, quemadmodum tu tibi fortajfe persuades - > i

videar laborem hunc subterfugere, & hujufce artis omnino ignarus, dicam de his candide, & ingenueq ^ ^tiam. Ut autem brevibus, qua d me desideras aggrediar (fi libere veritatem fateri debeam, nonpoJIqua ad ferum steäant, tua omnino adftipulari sententia, quamvis partim experientia, partim aUt ^ 9r l /e-Videatur. Experientia quidem, quod compertum habeas,ferum quod ficulneo ramo, & Oxymehte a ^cernitur . nonita facile corrumpi, perinde ac illud quod admixto coagulo paßim parari solet. Autbof*quod nusquam Dioscorides & Galenus alterius feri meminerint,quam illius, quod ptrOxjmel coijsi ^

quidem hisce, quas in medium affers rationibus mihi non constat,rem hanc ita fe habere,ut tuttbi rSerii quod yideris. Quapropter altius hac mihi trutinanda videntur, nec itatemere fort affe proferenda.meiste *p3iifi rum > t l uo ^ Oxymelitis & fici ramuli facultate d laäe dividitur, non ita facile corrumpatur, ac y clt ^ <jii^ ^tur cur non de, ac iUud, quo paßim utimur, quum tamen id ego non parandi rationi,sed Oxymeäi tantum tribu ^ '

corrumpa- proprium mellis fit,qua illi admiscentur,servare incorrupta: fit sane ut nec putarimin causa effe cosg^^ jjltllurf ferum communis usus, una vel altera tantum die acescat, quum lac ipsum purum, cui nihil coaguh ^)

fit, eodem temporis statio acidum fiat & corrumpatur, Er ater ea quum nusquam legerim (quodapud Diofcoridem & Galenum, ferum coagulo paratum in usum medicum haudquaquam effe expcur igitur iUud improbem, non habeo. Meminit quidem feri Galenus Oxymelleparati, Commentar. 4- ^ratione in morbis acutis: ipsumibinon solum caufo laborantibus ad exoluendam alvum, ejicien faptAprafert, sed etiam ipfius conficiendi modum exponit: necidalia sane ratione,quam differentias 'ferum cui Oxymel admiscetur magis alvum exolvat, quam quod simplex fuerit. Js enim quum in e0oh er e alvum desideret, valentius,quam simplex & commune ferum pr astare poßit : ne quis d si°P° ^

quo ibi fero fuerit utendum, ac etiam quomodo id fuerit parandum, docet. Quandoquidem fi tan ^>feri (uttutibi persuadere niteris) Galeni avo extitijfet usus, non fuerat illi opus, ut feri illius confit*

Serum vi nem describeret, nec ut peculiariter illud afferret in medium. Quod amem simplici fero percoagul’0 t (efsi°coaguli pa- fi ve ca fio separato fape usus fit Galenus, facile conjici poteU ex his, qua de laäe & fero ipse scribit ^j ( jtisquiTeciam Ornent.facultatibus. Quippe is ibi pracipit mei atq 3 etiam fal fero effe adjungendum, ut mag* ^ fi»fuisse in usu alvum exolvat. id quod supervacuum & ab omni ratione alienum videretur, fi Galenus nunqu*

fero fuiffet usus , quam quod per Oxymel paratur. Etenim quum id, tot Oxymelitis cyathos exap ^ t pes'ridu testimonio) quot fuerint laüis hemina,d quo fejunäum fuerit, nuda sane ratiomihi fefe °fi e1 ’suaderi poßim, Galenum mei atfe etiam fal fero illi addidiffe, qui in ipso apparatu mellis i»'

prafertim quum pracipiat is tantum mellis effe injiciendum, quantum citra stomachi eversionemfi* .ducat, idem praterea conjici poteü ex his, qua libro quinto Aphonjmorum Aphorifmo64. idem Jnus,ubi ferum pariter cum meile, & sale propinandum suadet .quibus Hypochondria intendunt^ uW fi-manifeste arguit, quod ibi quoque de simplici fero loquatur. His accedit Mefuis aut bor it as, cul C parati’deris addiäus, qui ad maceranda ea,qua in antidoto illa Hamech adduntur, non ferum ox j me ^n^pfiUSerumcotn sidaquam casei, id eä, ferum, quod acafio fluxerit, recipere Myropolas pracipit. Quofit,utm>J‘ rt w; / ;( /mun« usus minime impugnandum effe putem. Namfo fi Oxymel, melipfum,faccharum, aut fal tüiaddatut’bandum verendum eä, quin hoc etiam diutius ab acore servari postit. Nec mihi persuadere possum, qit^'

Mefues eo fuiffet usus, fi (ut tu arbitrari videris) d Medico usu id effet explodendum, proinde) n (»i» 1cun^in medicum usum expeti poffe arbitror,modo ipsa feri substantia fit prorsus casei ex P ers: / lt i t ietin t ^ C ’referre existimo, an per oxymel, an per coagulum, an per Cinara flores,an per Cnici femen,an p er P j #1^'

an alio quovis modo fiat. Quum sane non ignorem (ut antea dixi) fi umcuitfe istorum mei aut f tntu r. $ etur, prater id, quod diebus pluribus unumquodife incorruptum asservari postit,vires quotfe aU ^ e ,, yr opoh’

fi quis in deligendo fero committitur error, is mihi videtur coarguendus, quem nonnulli faciunt J . - n pU'pote qui pleruncfj ferum accipiunt,quod non parum casei in fi continet, ut plane albus indica^ 0 0 ’ r firVt^jufmodi consticitur fero. Quod itatfa tale fuerit, merito d medico usu tollendum eft < nisi 1 } 1)t ea n 1 '

prius, quoufifc quicquid casei fuerit ad fiäilis fundum confidat,&ferum clarum evadat, fef 0,lie '

taris opinione, de qua superius diximus, eos redarguis, qui ad parandam antidotum illam > n coi ^ nte prsth^dicamenta diebus quintfe macerant, ea sane non improbanda ratione, quod ejusmodi ferum impf 0 '

tempus corrumpatur, & medicamenta inficiat. Quod ego etiam fateri cogor , fid in hoc (erum - n( [0.

bare aufim, quum potius Mefues ipse, qui hujufce erroris extitit author,mihi fanevideatur tm K 0 a ddt^ et,n< ^ter um id erroris facile vitare possunt Myropola, fi tantum sacchari vel oxymelitis commumj djiutum* 0<iSerum quo quantum antiquis addi solebat. Quod autem ad eos steäat, qui per fe Rhabarbarum macerant ’ nern . ego ^mo . d ° P a - in fine coäionis addant,sibi persuadentes Rhabarbarum modicam vel nullam admittere c0 ^ t °r ui te stim° nll> ^ ^»" on e fic t horum sententiam haudquaquam improbaverim. Nam quum vis ipsa exolvens (Mefuis ipj ps? tes ^cienda Ha- tenuisttmis Rhabarbari partibus contineatur, nulli dubium eil ,fii diutius decoquatur, quinte ^ s tl petf ci e e ^mech anti- auram evaporent. Quorum, inquit, Mefues, vis facile resolvitur , quia vel imbecilla eft, v° J^ea nec t ^oto * posita, vel in fubjeäo raro consistit, omnia ejusmodi parumper, nec valenter coquenda sunt. ( ^entut, ailli opinioni facile subscribam, qubd medicamenta diversa diversarum^ partium, ubi fimu et fl M°s ues 'Pisimul coeant, ac colligentur, ut nulla posthac coäione poßint earum diJJolvifacultates.Nam t (ant(t jn

scribat, coätonem medicamentorum facultates diversas optime mi fi er e, adeo ut ex omnibus gffecoq ue *' '

teti&velut concretamfaciat aäionem : jubet tamen,si qua fuerint imbeciüia,ea minas valt jdeoqt