t

Stlis & (er-ste ad ctelumproperi 16 nui-

Corneta aninter filUstsfixas ßt lo-candus.

Cometici mo-tus ratio di-versa:

Licet is vi-deatur irre-gularis, ex-hibebitur ta-men regula-ris quafi inorbem vel indireBum fa-lsus.

Cometa con-tra S Z. &tum ipfis pro-Oedit.

Motus ejusquotidiani di-verßtas mi-rabilis.

Experimenta

Rudbeckiana

singularia.

* Rudbec-kiarta flam-misconfum-ta.

f Globus ß-tm& ma-tum corpo-rum cale-fiium ofien-dtns.

358 COMMUNICATIO

md , figuram tam accurate fieri nön posse » üt necessc est i quia Solcum Circulo terras instar puncti est in comparatione cum caelo, utcharta tanta requireretur, quantus totus mundus. Deinde exhibere figura dc. jberet declinationes ejus a Septentrione versus Austrum , & ab Austro versuiSeptentrionem, quod & ipsum nequit fieri, nisi imagineris Tibi ejus circulum >FF. partim infra papyri planum, partim supra. Praeterea Sc centrum spb 2r3E 1ejus esse mobile deberet circa Solem , & sic consequentur sphaera tota. Etta.men mirum videbitur etiam in hac figura demonstrari omnia sic satis accurate,polle. Praeterea cogitandum, me non librum, sed epistolam promisisse,viam, quam inire alii poterunt. In eadem Figura eodem modo applicatide die in diem regula potes deprehendere, quomodo visus fuisset Cometa in re-spectu ad stellas, fi primo stetisset prope Solem A, indeque processisset vghelicem lineam ab O. in P. ad Qj aut per rectum R. in S. Quod si quisstjjruat Cometam esse inter stellas fixas, & a diversis earum sphaeris motum accitpere, exhibeat is figuram, qua possit demonstrare illum primo visum esse tat.'dius incedere, deinde certa proportione cursum accelerasse, iterumquetat-dasie, prout visus est a Mathematicis. Ex : gr: in Figura 1 . Cometa stauin sphaera stellas » prope JE. videtur nobis collocatus in * stare in caelo R R, pro,pe S. post procedens in ejusdem stellte sphaera in s , indeque in y, cadeniq«deinde in stellae N. sphaeram pergit ad /E, indeque in stellte E. sphaera proce,dit ad I. D. F, indeque in stellae X. sphaera pergit per P. in Q_ in quavis avel celeritate vel tarditate, ut divisione punctorum in cujusque sphaera suppo.'nitur, cum quaevis stella alia celeriorem, alia tardiorem possit motum habere 1Atque ita totus ejus nobis exhibetur motus in sphaera R R. pro ratione dirsionis ab S. in T. V. Ac licet motus ejus vistis fuerit tam irregularis in cado,*exhibebitur tamen regularis, vel ut factus fuisiet in circulum vel lineam. Id quod'experimento naturali potest demonstrari. Ut in Fig. 12 . si quis staret in ^8e alius face longe abiret in tenebris ab E. in F. & G, omnefque hos faceretmotus irregulares in eodem plano , tamen ei in A. videretur velut in circuituiivisie ä B. in C. Sc D, aut recta linei i B. in D.

Ex his omnibus eligi potest ratio, quae cui videatur optima, ad deffionstran-dum Comet« hujus vel alius cursum. Sed adhuc proponam casum, conclu-sionis gratia, videlicet ponatur, Cometam non modo contra Zodiaci ligna, 1sed & cum ipsis poste procedere, 8c vera esle, quaecunque in hoc ComaMathematici observarunt, apparebit mirabilem, imo plane alium & alium ha-buisie motum singulis diebus, cum ratione celeritatis , tum declinationis a Se-ptentrione versus Meridiem, aut ä Meridie versus Septentrionem, tum situs inia:stellas fixas, ut videri obiter potest ex Fig. iz. in qua inter se collatae sunt non-nullorum observationes. In quibus diversitatis tantae reddere rationem diffi-cile est, tamen ut eam explicemus, ut 8c reliquorum omnium siderum moraostendamus, & quomodo nobis videantur procedere, duo experimenta memo-rabo, quae vidi , * verum flammis nunc absumta sunt. Primiim vidi artificiosum opus, in quo erat f globus maximae figurae, quae exhibebat terram, vidiquoque Solem & Lunam, sed longe minores , dein stellas reliquas adhuc lon-ge minores. Cum oculum ponerem in centro terrae , terram cernebam in lo-co suo, Solem & Lunam non ita procul, ut neque stellas, terramque videbamnon in centro universi , verum longe inde distantem, si oculum collocabamin peripheria terras, videbatur ea mihi stare velut in universi medio, Sol &Luna longe distabant, 8c adhuc longius stellae. Unde judicabam, longe ma-jores este, quoniam tam longe distabant. Si quae movebatur stella, vel cor-pus aliquod aliud inter stellas, diversimode se mihi exhibebat, prout aliter ali*terque collocabam oculum in peripheria terris. Sed fi oculum in centro terraehabebam collocatum, sibi similis erat ejus motus , quoquo me verterem. Plu-ra alia cerni ibi poterant, quae hic non poslimt exponi.

Alte-