io NATURALIS HISTORIA L I R. XV II.
Nunc ergo dicemus, quo maxime modo tantum exhis vectigal contingat , veram colendi rationem abso-lutamque prodituri. Et ideo non vulgata tractabimus, necquae constare animo advertimus, sed incerta atque dubia,in quibus maxime fallitur vita. Nam diligentiam in super-vacuis affectare, non nostrum est. Ante omnia in univer-sum , & quae ad cuncta arborum genera pertinent in com-mune , de coelo terraque dicemus.
De natura cœli ad arbores , & quam partem cœli fpeciare:
debeant .
Caput Aquilone maxime gaudent; densiores ab afflatu2. ejus lxtioresque, & materiae firmioris. Qua in re pleriquefalluntur , cum in vineis pedamenta non sint à vento eoopponenda, & id tantum a septentrione servandum. Quinimo tempestiva frigora plurimum arborum firmitati con-ferunt, & sic optime germinant: alioqui, si blandianturAustri, defatiscentes, ac magis etiam in flore. Nam si cumdefloruere, protinus sequuntur imbres, in totum poma de-pereunt : adeo ut amygdalae &: piri, etiam si omnino nu-
sn) Je lis au texte animo adveni-mus avec les manuscrits Sc non ani-madvertimus avec les Editeurs anté-rieurs au Pere Hardouin.
(i) Le vent nord-efi , ou plutôt levent nord-nord-ejl. Voyez la note 29.Pline dit que ce vent est salutaire auxarbres , fans doute dans le fort de l’hi-ver. Mais quand les arbres fruitierscommencent àêtre en fleurs, ou mêmeà bourgeonner, il arrive souvent que cevent perd tout. Du moins est-ce uneobservation que plusieurs personnes
ont faite aux environs de Paris. Peut-être ce vent est-ií moins froid Sc moinsdangereux en certaines contrées ; parexemple , en Grece. L’interpoíitiond’une montagne, d’une forêt, d’tmlac, d’un fleuve, ou d’un bras de mer ,suffit, comme on sait, pour changerla qualité du vent. Pline auroit dûspécifier pour quel climat, & pourquelle contrée la maxime qu’il avancedoit être admise. 11 est constant qu’ila tiré ceci de Théophraste, liv. z ,chap. 4. Or Théophraste n’a eu e»