ip8 NATURALIS HISTORIE LIB. XVIII.
tamen ipsa materia intus accendit ad reputationem ejus-dem patientis & noxia , nostris eam criminibus urge-mus, culpamque nostram illi imputamus. Genuit venena :ecquis invenit illa prseter hominem? Cavere ac refugerealitibus ferisque satis est. Atque cum arbore exacuant li-mentque cornua elephanti & uri, saxo rhinocerotes, &:utroque apri dentium sicas, sciantque ad nocendum se prae-parare animalia : quod tamen eorum tela sua, excepto ho-mine, venenis tingit? Nos & sagittas tingimus, ac ferroipsi nocentius aliquid damus. Nos & flumina inficimus,& rerum naturae elementa. Ipsum quoque quo vivitur,aerem in perniciem vertimus. Neque est ut putemus igno-rari ea ab animalibus : quae quidem quae praepararent contraserpentium dimicationes, quae post praelium ad medendumexcogitarent, indicavimus. Nec ab ullo, praeter hominem,veneno pugnatur alieno. Fateamur ergo culpam, ne iisquidem, quae nascuntur, contenti : etenim quando pluraeorum genera humana manu fiunt. Quid ! non & hominesquidem ut venena nascuntur? Atra ceu serpentium linguavibrat, tabesque animi contrectata adurit, culpantium,
(4) Allusion à un usage exécrable ,jadis fort commun dans les Gaules, &dont nous aurons occasion de parler,liv.27 , chap. 11 y & liv. 25,fur la findu chapitre 5.
(5) L’homme corrompt souvent l’air,commeilarriveaprès les grandes tueriesque fait l’homme lui-même de ses sem-blables. Les Historiens observent qu’A-lexandre le Grand fut contraint d’a-bandonner un lieu où il avoir rem-porté l’àvantage, la peste s’étant misedans le canton qu’il avoir ainsi cou-
vert de morts. L’homme corrompt l’airencore, en creusant les entrailles de laterre, & en fouillant les mines Sc lescarrières, d’où s’élevent souvent desmoffettes ou exalaisons funestes. Pa-reil inconvénient est arrivé plus d’unefois lorsqu’on a voulu nettoyer descloaques, & remuer des eaux crou-pies.
(6) Voyez le livre 8 , chap. 24 8 Cchap. 27.
(7) Consultez ce que Pline a dit ds