i Inleiding tot de algemeene Géographie ,
En ver- De Géographie word verdeeld in de algemeene, en byzondere.deeiing; algemeene beschouwt dç Aarde in ’t algemeen , en verklaarthaare eigenschappen ten opzigte van de byzondere Gewesten : debyzondere Géographie beschryft de gesteltheid en legging van ieder -Oord op zig zelfs : deeze verdeelt men wederom in de Land- enPlaats-beschryving.
inAtge £) e a lgemeene Géographie kan men in drie deelen onderscheiden:meene, f ’t Volstrekte, of onafhankelyke. L. ’tBetrekkelyke. En’t 3de? t Vergelykende. In ’t eerste word gehandeld van ’c Lichaam derAarde, van haare deelen en byzondere eigenschappen ; als daar isde .gedaante, grootte , beweeging ; ook van de Landen , Zeën,Rivieren, enz. In ’t betrekkelyke deel ziet men de toevallen, dievoortkomen door de Hemelsche Lichaamen, als Zon, Maan, enz.En in ’t laatste deel die zaaken, dewelke voortspruiten uit de ver-schelde legging Plaatzen, de een tegen de ander vergeleeken.
En By- De byzondere Géographie kan men ook op drie verscheide wyzenzon eTe 'aanmerken : 1. Ten opzigt van de Aarde. 2. Van den Hemel,
z. Van de Menschen. In ’t eerste geeft men agt op de Grens-scheidingen , de legging van dê Plaatzen , de gedaante en groottevan de Landen, de Bergen, Mynen, Bosschen, Moerassen, Woe-stynen en Planten ; van de Wateren, en de'Dieren die op ’t Landen in’t Water leeven. In ’t tweede neemt men in aanmerking,hoe ver ieder Plaats van den Evenaar legt, of van de Pool; Zomeren Winter ; de lengte van dagen en nagten , enz. In ’t derdeonderzoekt men ’t getal der Menschen in de voornaamste Landenen Steeden ; de Regeering, de Godsdienst, de Staat van ’t Kerke-lyke, de Zeeden en Gewoontens , de plegtigheden van Trouwenen Begraaven ; de Taaien en Spraaken by ieder gebruikelyk , detrap der Sterffelykheid, de gedenkwaardigste Geschiedenissen, enz.
Oider. Van de byzondere Géographie zal ik onder de algemeene laateninvloeien; dog om de kortheid van ’t geen , ’t welk de Menschenbetreft, de meeste zaaken niet eens aanroeren, en van eenige maarals in ’t voorbygaan iets melden ; want dit alles na te vorschen zoueen veel grooter werk vereischen. •
De De Reekenkonft, de Meetkonst, en de Sterrekonst, zyn de gron-dde den daar alles op ruft : de eerste Konst is byna iedereen bekend;Geogra- d e tweede is tegenwoordig ook vrv gemeen; om hun, die de derdephie - - Konst