* of Aardryks-beschryvinge. &J

h Zuidland, is een Berg die zomtyds brand ; in ’t Jaar 1696 zagmen nog tekenen van de verwoesting (s).

11. Op Sumatra is een brandende Berg, die de InwoondersBalalvanas noemen.

12. Op ’t Eiland Java, tuflchen Cheribon en Samarang, is eenBerg die altyd brand : men verhaalt, dat omtrent het midden van’t Eiland, aan de Zuidzyde, nog vyf andere zyn , die zomtydsvuur en rook uitwerpen.

13. In de Molukse Eilanden zyn verscheide brandende Bergen;als bewesten Neira, en benoorden Banda, is , op het Eiland Goe-nong-Apy, een Berg, die in ’t Jaar 1586 al gebrand heeft (t).

14. Ook is een brandende Berg op ’t Eiland Ternate, die dehoogte heeft van 367 roeden en 2 voeten (1;).

15. De Bêrg Aboe, op ’t Eiland Sangir, brande in ’t Jaar 1711,in December schrikkelyk , ’t y?elk een menigte van Menschen.’t leeven koste (x).

1 6. Benoorden Teralta is, op een klein Eiland , een brandendeBerg (j).

17. Een groote Vuurberg is op het Eiland Damme, tuflchenTeralta en Timor-Laoet (z).

18. Op ’t Eiland Sjauw is een Berg die geweldig brand en blaakt jin ’t Jaar 1712, in January, borst die met een yslyke slag (a).

I 2 19. Op

(x) Dag-Register van een Reis, na ’t Zuidland gedaan, in 't Jaar 1696, pag. 10,

Amst. 1701. . J

(t) Philosoph. Tranlach, jxum. 228, pag. 531. Het gantsche Eiland is maar eenschuine opgaande Berg ; dé hoogte is 559 treeden , als te zien is in Valentyn's Be*schryving van Banda, daar , van pag. 15 tot pag. 26, veel branden van dezelve ver-haald worden, en hoe verscheide Perzoonen , die op den Top geklommen zyu, de-zelve gevonden hebben.

(v) Philosoph. Transact. , Num. 216 , pag. 42. Valentyn's Beschryving van deMoluccos, van pag. 5 tot pag. io, daar vind men een Afbeelding van deezen Berg,en een beschryving van deszelfs gelegentheid, door Perzoonen , die op den Topgeweest zyn: Ternate legt op o graad., 50 min. NoorderBreedte, 7 uur., jomin.in lengte, beoosten Amsterdam ; dit zou uit een Maan-Eclips hestooten zyn.

(v) Valentyn , Beschryving van de Moluccos, van 53 tot pag. 55 : deeze brandduurde van den roden tot den iöden December; alleen in Candahar bleeven dood,1030 Menschen ; in twee andere Negryen, 130 Menschen.

(y) Valentyn, Beschryving van Banda, pag. 46.

(%) De zelfde Beschryving, pag. 45.

vO Vilentyn van de Moluccos, pag. 58 ; de stag hoorde men zeer ver.