6 8 Inleiding tot de algemeene Géographie , °

ip. Op Makjan is een brandende Berg, die in ’t Jaar 164,6 ver-vaarlyk brande, en vaneen scheurde, zoodanig, dat de kloo.veixnog te zien zyn (b).

2,0. De brandende Berg Gamma-Canore, op ’t Eiland Gililo,boril in ’t Jaar 1673 ,, den 2osten May , met een groot geweld :eenige meenen , dat deeze Berg een onderaardsche gemeenschapheeft met de Bergen op Ternate en Makjan ( r ).

2t. Op ’t Eiland Celebes, in de Landstreek Manado, van degroote Oesterbergen af tot aan Gorontale , zyn verschelde bran-dende B.ergen, daar 'er zomtyds een van springt : de Aardbeevin-gen hebben hier, zedert 70 Jaaren, groote verwoestingen gemaakt;zoo vvierd eens een groot stuk Land langs een Rivier, daar duizendevan Klappusboomen op stonden , omgekeerd , dat men veele metde wortels om hoog zag; de weg wierd onkenbaar, en de loop vande Rivier veranderde (á). ,

21. De Berg Wawany, op ’t Eiland Amboina, brand ook zom-tyds (e).

23. IVillem Schouten zag in ’t Jaar 1616, den /den July, eenbrandende Berg op een Eiland, by nieuw Guinée (/); dezelve.brande ook doe Abel Tasman daar voorby zeilde (g).

De Sineezen hebben de Bergen in hun Land, naukeurig be-schreeven, en verhaalen, dat in’t Landschap Suchuen, by de StadMui-cheu, de Berg Peping is, welkers Top, ’snagts, als eenontsteeken kaars-ligt zig vertoont (h') : in ’t Landschap Kiangsi, zou,in ’t gebied van Xin-cheu, de Berg Lingfung zyn, op dewelke, na dathet ’s daags geregend heeft, des nagts altyd een groote vlam flikkert jmaar niet by droog weer (/) : liet is zeer schynbaar, dat op deezeBerg veel fyne Zwavel- en Yzer-deelen onder malkander vermengdzyn, die men weet, dat, door het bydoen van Water, na verloopvan eenigen tyd, branden (£)>

Kir -

(b) Valenten van de Moluccos, pag. po. (c) Vdentyn Molukse Zaaken, pag.331.

(d) /Zaimiyra vandeMoluccos, pag.64. Philosoph. Transact;., Num. n6, pag.5,1..

(e) Philosoph. Transact., Num. 22.8, pag. 730.

(ƒ) Auslr. Navig., pag. 106, Amst. 1648.

(g) Uittrekzel uit de Reis door Montanus , pag. 584, Amst. 1671.

( 5 ) De Sineesche Atlas van Martini , pag. 87. (i) De zelfde Atlas, pag. nr.

(k) Boerhaven Elem. Chyni., Menioir. dcl’Acad. des Scienc., Ao. 1700, pag. 12^,de Druk van Amst. 1.726.