L L 1 $ E X P

stat Baronij vnicutn fundamentum illud Petri Actor, 2,Tfon enim hi ebrij sunt , cum fit hora, diei tertia ; quasi nonsatis discipulos a sulcipione ebrietatis purgasset, ii horaTertia fuisset illud trihorium, quod extenditur vfq; ad me-ridiem: potuissent enim pranii esse. Neque enim ibi Ter-tia sumitur pro toto trihorio , sed pro vnica hora ex tribusab ortu Solis numeratis, nondumq; completa:sati(q; noto-rium erataudientibus, quo sensu tunc temporis intclligcn-dum esset nomen tertia:: eodemq; sensu Martialis lib, 4,Ep. 7. cecinit

Trima salutantes ,atq-, altera continet horaExercet raucos tertia causidicosNobifcum vero stant Ianfenius in Concord. c. 142. Maz-Zonius in Detens. Dantis 1 . 1. c. 17. Sa in notis ad Euang.Maldonatus in c. 27. Matt. Barrad. c. 4. /. 7. c. 13. & 20.Suarcz in p. d. 40. fec. 7. Corn. a Lap. in Acta c. i. Sa-lianusad An. CHR. 34. n. S 1. Tirinustom. 1. c. 2. Nico-laus Abram in 2. Philip- Ciceronis n. 56. vbi contra Peta-uium docet ex S. Gregorio homil. 19. in Euang. quatuordictas diei stationes dictas fuisse Horas .

C A P V T III.

De Horis Planetarijs , ac Fertarum J^ominibm .

CONCLVSIO III.

Hora T Unet ari a ex (suarum ordine Aegyptij septemferps hebdomadis nomina Planetarum indide-runt, falso ordini innituntur,adeoq;falsum Pla-netarum in eas pr&donnnium impe-ritis obtrusere .

Q Vas S. syluester Sum. Pont, confirmante Con-stantino Imperat, appcllauit Fertas , co quodChristianis quotidie per aliquot tempus, inul-toqj plus sacris hominibus feriandum iit, & va-carnium cultui Diu i no ; eas Aigyptij aseptem Planctis denominaram, nimirumteste Philastrio de hatrdibus: Hermes fallacifjimus pri-mus hac apud .Aegyptios excogitauit . Et antea idem refertDio 1 . ; 7. Sabbatho enim, qute vt apud Hdnxos erat po-tissima hebdomadis Dies, Saturnum altissimum Planeta-rum , & tarditate sua motus quiescenti (imillimum finxe-runt pra: domi nari prima hora; inde autem numerando re-liquas horas attribuerunt 2. lotii,Marti, 4. Soli , s. Ve-neri , 6. Mercurio, 7. 1 .'unaqöt iic redordiendo 8. Saturno,<j, Ioui, &c. sequebatur primam horam sequentis dici ob-uenireSoli, & primam seria: secunda? Lunx&c. sed exAstronomia verissima ,ctian. apud quosdam antiquos, ne-dum ex recenti post Copcrnicum ac Tychonem, constatMercurium propiorem este Soli,quam Venerem; & quan-do hi Apogei sunt, quartum a Saturno locum deberi Ve-neri , 5. Mercurio, 6. Soli ; quando autem sunt perigei ;4. Soli, 5. Mercurio, 6. Veneri. Vanitatis erg® plena estilla denominatio, & pratdominatio.

C A P V T IV.

De Qudtuor Diei Cardinibus .

CONCLVSIO IV.

Inter quatuor modos Diem Ciuilem inchoandi; an*tiquitate praHat qui ab Occasu ; natur ali autemnouitate , qui ab Ortu Solis; Cinili autem diftri-butione , qui d Media nocle ; Aßronomica 'vero

t I M V S

euidentia , dr subtilitate, qui d Meridie diemexorditur .

1 ludem diem qui noctem quoq; includit appcl-

ff lo cum Plinio 1.2. c.77. & Censorino c. 10. &1 naturalem , quem Deus, & naturadiuilit a tc-* nebris, esto Cosmographi aliqui illum natura-lem ; hunc artificialem vocitent,qui etiam in tract.de Sphse-ra elementisuc Astronomicis, aut Geographicis agunt dcdiuerfis modis ineundae Diei composita: ex lucetenebris-que , de quibus Plinius, ac Censorinus supra; Gellius 1 .?.c- 3* Macrobius 1 . 1.in somnium Scip. c. 3. Antiquissimaomnium natio iam inde ab exordio Mundi diem ab occasuSolis iniuit videlicet Hebrass, qui etiam ex Ecuitici c. 2?.d vespera vsque ad alteram vesperam celebrant Sabbxtbasua, ct sodass ex perpetua traditione Neomenias inibant aprima, & vespertina phasi Luna:: Esto ex induito Augu-sti apud Iosephum I.16.C.10. immunes essent a pratstan.dis vadimonijs non solli Sabbatho ab occasu Solis inito,sedetiam tribus horis Parasceues a Nona: initio vfq; ad occa-sum Solis. Nec solus Thales pronunciauit in Mundi prin-cipio noctem priore die fuisse,sed & S.Hicronymus in e.2.Iona:, & cum eo Abulenfis,Molina, Fcrnandius, Salianns,Spondanus, Tu inus, Langius ; co quod planus, & obuiuslenius verbor.illor.Gcncs.i. Et tenebrae, erantsuper faciemabyfß &c. Cr diujsit lucem d tenebris , appellauitq-, lucemdiem,& tenebras noBem,fa£lumq- y eft -vespere,& mane diesvnus, Sit nomine noctis illas quoq; primas tenebras suissecomprehensos, & vespere nomine (vtpotc initio noctis) to-tam noctem per iynecdochem; matutini autem nomine,vtpotc initio dici, totam diem fuilsc /ignificatam . Estonon pauci Patrum vt retuli I.9. Almagcsti notii lect. 1. q.9.Dubitarint, an meruerint nomen noctis, vel an in primoillo yEquinoctio fuerit illa prima nox horarum i r- Nihilenim moramur Hcruartum abutrntem quibusdam Scriptu-ra: locis, conantemque luadcrc nomine Vespere intelligen-dum tempus a meridie , & mane a media nocte . Hebirrosporro imitati sunt Arabes, Syri, & Athenienses; Galli exCassare 1 .6. com. Britanni, ex Cambdcno, Dani ex I.angio1. I. dc Annis Chr. c. 3. Germani, ex Tacito de morib.Gcrm. Cluucrioq;l. i.Germanka: C. 33. Nomadelq; exNicolao Damasceno de moribus gentium, ita vt Galli,Germani, & Nomades dicerent vix'hso Noctes, qua$

nos 30. Dies diceremus : Denique ab occasu Solis ho'ra£numerarunt olim Poloni, Silclij, Bohemi, & nunc aliquotIndi; Sincnscs, ItaUqueovvvncSj vnclc hora: nc numcratseappellantur Italica .

^Abortu Solis diem non modo Baleares, Ac Norimbet“-genles iniuerunt, sed N Babyloni), Persa: ac plcriq; Orien»talium, quibus ipsa orientis Solis nouitas naturalem tranii-tum a nocte ad diem , adeoque ad initium noua: dici visaest suggerere. Quoad ciuilem tamen dierum computatio-nem , & ad lites luper hoc decidendas , sicut Eccso(i«e itl_»obligatione ieiuniorum, oflicij Diuini & c. ita AtgyptijsMytis, ac Romanis viium est Diem ciuilem computare amctlia nocte ad alteram mediam noctem , vt expresse apudGellium Varro, Censorinus, Plinius, & Macrobius testan-tur , & pratterca Plutarchus in quasst. Romanis addenteseodem Die natos censeri, qui intra tale tempus nati essent,ncc abluisse Tribunos vno die Roma (quod ipsis non lice-bat ) ii post mediam noctem regressi essent: esto hora dicisexta causa:, & negotia absolui solerent, quam ob causam,vel potius ob summam Solis meridianamq; altitudinem—»Aequinoctialem Plinius dixit : Confello die, hora sexta,Koma obelisco par vmbrafit: Addit Plutarchus congruen-tiam dici hora sexta Roma: ä media nocte ineundi: Quodin ortu , & occasu Solis, initium dici vi comprehendi po-test &c. ob refractiones scilicet vaporesque, aut obstaculamontium; a meridie autem ad occasum Sol nos dederat,led a media nocte ad nos accedat. Itaque Hipparchusquoq; Copernjcu», Reinoldus in PrtitcnieisTabb, & Pe-tamus in Parifinis a media nocte tempora computant.Maior tamen pars Europa: nunc, vt Galli, Germani, Hi-spani, Angli &c. horas 12. a media nocte ad meridiem , 8cmissus alteras 12. a meridie ad mediam noctem numerant,ideoq; huiusmodi hora: appellata: sunt Europeae quod cer-te percommodum est, vt eadem toto anno hora ijsdemactionibus vitae Ciuilis deputata maneat. Astronomoruin

tamen