DE MEMSmrS, ET 2 -

ni» & pro communi vlü : nec lex !Ha , Cnm sit stricti (uris,

" •' ' " ' nN -- -II - .-„.nur.

5’ JS bonum : agrum non feres, & vineam non

r u( ‘iois . Qgttt fpontb gignet humus non metes »<T vvaspri-wniii-u.m tuarum non colliges quasi vindemiam', annus enim^factionis terne est ; sed erunt in cibunh tibi » & se ruo tuoPost legem autem de Iubilxo, qux huic subiungitur,occurrit Dominus dubitationi Sc diffidentis I udxorum mu2 °. dicens per Moyse" - Quod fi dixeritis ; Qind comedemus«ttno septimo » fi non senenmus , neque collegerimus frugesnostras ? Dabo bencditlionem me am vobis anno sexto ; €Tfaciet fruBus trium annorum, scretisqttc anno o&auo, & co-medetis veteres fruBus vfque ad nonum annum, donec nouanascuntur, edetis vetera , Sed ipsi siue ob iolitam diffiden-tiam, sineobauaritiam, (xpc hanc Icgcm contempserunt:stuar causa fuit, n totis 70. annis in captiuitate Babylonicadetenti sint» & interim eorum agri inculti remanserint; idenim comminatus fuerat ipsis Dominus Ltuitici r6.nu.z4.dicens* Tunc placebunt terr A Sabbata sua, eundis diebussolitudinis sua, quando fueritis in terra hoüili , Sabbatis soli-tudinis fu a, eo quod non requieueritis in sabbatis vestris,quando habitabatis in en.Id enim cticnissc in captiuitate Ba-bylonica narratur 1> 1. Paralip. c.vlt. nu. zi. & causa addi-tur: Vt celebraret terra Sabbata sua: eundis enim diebusdes dationis egit Sabbatum,vfque dum complerentur septua-ginta anni. Vnde colligitur eos siue continue, sind inter-polarim omililsc obseruantiam 70. Sabbaticorum annorum.

Iam rcro annos Sabbaticos ineundos fuisse a Neomeniamensis Thisri, qui est septimus in anno (aero, & Ciuili, vtostendimus Conchis. XI. deducitur ex c. 2;. Exodi verbisillis nu. 10. & congregabis fruges eius, quod nu. 10. expli-catur ibi : In exitu anni, quando congregaucris omnes fru-ges tuas de agro; & Deuccronom. 16. nu. iz. vbidesotem-nitatetabernaculorum, qux ex lenit, zj. celebrabatur men-se septimo, dicitur : Quando collegeris de area, & torcu-lari fruges tuas. Quare tempus congregatarum omniumfrugum , & post meisem vindemiat absolutas erat septimusanni Ciuilis ac sacri mensis : ■ Ideoque primo loco nomina-tur satio , qua; in hunc mensem aut proxime subsequentemcadebatjdeinde putatio vinearum qua: in primum annisub-iequentis mensem-cadebat, dum dicitur. - fex annis feresagrum tuum,& fex anms putabis vineam tuam ; quia an-nus Sabbaticus inibatur -a tempore lationis. Id confirma-tur cx Anno Iubilxo, qui expresse Lcuitici 2.5. nu. ?• indi-cendus erat dic 10. mensis ieptimi; at hic non incipiebat;nisi completo septimo Sabbaticorum , idest anno 45». ergoSabbatici inibant, & exibant mense 7.

III. Maior difficultas est dc anno, a quo lex illa ccepcntobligare Hebrxos, vtrumne ipso primo anno lolue , cuiusductu ingredi lunt terram Canaam , siue promiffionis, &inde numerandi annis 7. pro Sabbatismo terrx; an veroanno tantum 7. Io fu e, quo abloluta fuit pnor ,

idest diuilio terrx per sortes, de qua est sermo c, 14. lofuc,ita vt primus sabbaticorum suerit iosuc decimus quartusmente 7. eiusdem anni inchoatus. Pro anno primo ingrcl-ius itant multi, quos recensent, & sequuntur, TornielIus,&Salianus ad annum Mundi xj44. & 1590. TinnusqueilG'“.” ron *, co ^ acro c * Quia scriptura non dicit quandodiuisetitis, vel possidebitis pacifice terram, sed .' Quandoingressi fueritis ; primo autem anno xstate deuicti erantChananxi, & (uis agris exuti ,crgo poterant illos in com-muni colere, interim dum reliqui armati reliquias hostiumpersequebantur, ergostatirn ab illa satione menscq; 7. anniprimi ingressus numerandi fuerunt anni fex agriculturxconceffx , prxlertim , cum illo anno post celebratum pri-mum Palcha , & oblatas fruges , manna defecerit, vt narra-tur lolue 5. V C rüm pro anno lofuc 7. factaq; prima diuse(ionc itant Vatablus in Icremiam , Senarius in lolue i z. q>tq. Scasigerl.;.^. E^end. tempor. pag. 37«;. Petauiusdeoctrina temporum l. 9. c . X 6. Cornelius a Lapide in c. 24.

. e'Uitici, Hcnncus Philippen Manuel i Chronologico q. 4.I. Leuit. Vbbo Hmmius in Chronologia, & LangiusHeL e an !v S 11 • Idque communiter teneri ab

^arm* 15 a ^ l l l iaiUt ini ^* ^abbi Gamaliel a me, dum eifern»Hins* jlcdul ° tnteriogatus. Nam ante'diuisionem terrxin c poterat dicere agrum tuum, vel meum-, ergo esto

nven aliqua pars terrx illius luerit culta, nemo ta-

ui dicere ego fex annis fetu agrum meum, Zcputa-

a Sric”u a% meam i ergo nec obligari ad intermittendamtUra m, & rcliquendas fruges spontaneas in commu-

ni, «. J>iuvuu,um.„ nu . ,, tx , tx JUtt } .

ample, sed stricte est intcip rctan <i a> g £ pro illo tempore,quonulla erat rationabilis causa differendi eius obseruantiam.

Immo ipsa diuilio non fieri ‘nisi post victos omnes

hostes, & purgatam regionun, vt dicitur numerorum j 5,

Quando transieritis Iordanem, intrantes terram Chanaam,disperdite eundos habitatores terrx uii US . confringite vitu-los,ac statuas comminuite,atque onmia excelsa vastate,mun-dantes terram, & habitantes in ea : Ego enim dedi vobiseam mpoffeffioncm , quam diutdetis vobisf orte , Ergo cx-pectanda luit pacifica polseffio Terrae, quod non semel in-sinuatur Dcutcronomij 12. praesertim illis verb«. jq(equeenim vfque in pnesens tempus venistis ad requiem , & pos-seffionettb quam Dominus Deus veßer daturus est vobis, vtrequiescatis d cuntlis hodibusper circHitum, & absque vllatimore habitetis &c.

1 V. Sed quxritur an ex Scriptura ,vel aliunde cpnstet alsequos annos determinatae Epochae suille Sabbaticos, annumenim illum, quo Scdecias captus est, & quo ieremias incul-caueratdimisiionem scruorum ad rem non facere iam dixi-mus num. i* Sed neque illud 4, Reg, c.iA.nu. !<?• Comodchoc anno quai repereris, in fecundo autem anno , qua spontenascuntur, porro in tertio anno seminate, & metite ; est in-dicium sufficiens anni Sabbatici instantis, vt putarunt essoScaliger>& Caluisius; nam impedimentum (officiens agri-culturx esse potuit bellum,quod sementem, & meisem im-pediturum erat vfque ad annum tertium, Fugato ^istyrio,

& obsidione laxata, v.t notat ibi S.Hicronyivms, & HenricusPhilippi in Manuali Chron. Vnicus ergo certus Sabhaticusrcipia celebratus extatin Machab. c. 6 nu.49. ibi; Exie-runt dc duitate , quia non erant ibi alimenta conclusis, quiitSabbata erant terne . Qui a annus erat primus Regis An-tiochi Eupatoris & Crocorum 1 yo.oblelli enim in Bcthsu-ra coacti sunt se dedere, quia ob Sabbarismum non congrc-gauerant fruges, & hic annus incidit in annum ante ChrseitianamEpocham 164. ab autumnoadlanuarium, (ediIanuario sequenti in annum 16;. Deinde iste Io sopho 1 .1 j.antiq. c. 1 y. & 16, Sabbaticus fuit annus primus Hircini,qui occiso Simoni successit anno 177. Grxcorum, seu annoante Christi Epocham t;6, quo c ccpk hic Sabbaticus,adeo-que intercesserunt ab anno 164, ad i } 6 . anni 28. idest qua-tuor Sa bbatici. Postremo, eodem losepho teste I.14. c.vlt,Sabbaticus fuit annus, quo Herodes potitus est Hierosoly-mis . M. Vipsanio Agrippa, 8c Caninio Callo Consulibus;Coepit ergo hic Sabhaticus anno ante Christi Epocham ;8.a quo retro ad annum 136. fluxere anni 98. idest Sabbatici*4: a X ‘l u ^ us > st losepho credendum est, colligitur mq-nitestd ordinem Sabbaticorum de septenario in septena-rium annorum, nunquam interruptum fuisse quoad nume-rationem ncc intcrucntulubilxorum, eorum ordinem va-riatum elfe . Itaque datis annis lofuc (eu ingressus in Ter-ram Chanaam, & se ptenario primo abiecto, si reliqui diusedantur per- 7.nihilq,- supersit, habebitur annus Sabbaticus,alioquin numerator fractionis dabit annos post vhimumSabbaticorum currentes.

V. Tcrtialex (uperest delubilxoj Leuiticicnim 2 5 .postlegem de Sabbaticis expositam, statim nu. 8. subiungitur:Jftmerabis quoq-, tibi septem hebdomadas annorum , idestsepties septem, quas fimul faciunt annos quadraginta nouem,& clanges bucttna mense septimo decima die mensis » propi-tiationis tempore in vniuersa terra vestra. Sanftistcabisqueannum quinquagicfimum, & vocabis, remissionem cunslishabitatoribus terne tuitipse est enim Iubilms . Keuertetmhomo ad Tostefsionem suam , & vnus quisque rediet ad fami-liam pristinam, quia Iubiheus efl , & quinquagesimus annus.,qfon sentis, neque metetis sponte in agro nascentia, & pu rynitias vindemias non colligetis ob finBißcationem lubiLci,sed fiatim oblata comedetis. .Anno lubiUo redient omnesad pofstlstoncssuas . Ex quibus verbis omnes interpretes, &scriptores dc hoc argumento deducunt Anno Iubilxo veti-tam fuit agrorum culturam ob peculiarem titulum sanctifi-candi huius anni, si U e hic fuerit rcipsa distinctus ab annoquadragesimo nono, siue non; dc hac enim distinctione &modo computandi annos Iubilxos tres opiniones reperip.

VI. Trirr/a opinio fuit Rabbi Addx, Httgonis Cardin, in2;. Leuit, GcrardiMercatoris» Vbbonis Emmij,Scthij, &?Capdli in (uis Chronologijs,Scaligeri l.f. dc Emend. tem-porum , Pctauij!. §. de doctrina temporum c. 27. Gcrardi

Vossij,