de MEmmvs,

tia mensis QjwtEHlis ; sextus Sextilis ,rcliqiuque sic deincepsnominantur vsque ad vltimum , qui December appellatur ,numero decimus d Martio. Qu& res nonnullos momt,vt opi-narentur, inimo affirmarent , antiquos Romanos non duode -sed decem mensibus annum complcuiste . Alfi sic tra~dunt Decembrem ei Martio mensem eße Decimum, lanua~tium vndecimtm , februarium duode cimum , quo mense lu-nationibus vtuntiir , & defunBis parentant anno finiente .Mutato autem ordine lanuariumprimumfaBum , quod Ka-tendis Januar ij Consules primi, eicBis Regibus, Roma Magi-fyaturn miuifsent. "Probabilius cfl quod alii dicunt Martium^fiomulo bombie bellicoso, M artisq ; cupido , & qui Martisffiiitsputaretur, cateris mensibus prxpofitmn eße ; TrimamPeropacis studiosum & quiciues d re bellica ad agricultu-ram traducere optaret , Ianuario principem locum astignaste.

In vita autem Nurus, ait de N uma. Ordinem autem men-sum immutatiit, Manio qui ante primus fuerat tertium tri-buens locum , 7 anuario primum , Febrnario fecundum , quo-rum hic vltimus , ille vndccimus Romuli temporibus fuerat .Multi lanuarium ac februarium additos reliquis dJfumadicanti Romanos enim initio decem tantum mensium an-num habuiße, & tandem anceps concludit: Mensium d"Jstumasiue additorum , stue transpositorum alter Februarius,quasi lustralis dictus est. Nostra vero opinio est, Roma:antiquitus duas tuiste anni formas iuxta duas sectas, vnamduodecumestrcm, in qua Ianuarius primum Februarius vl-tjmutn locuni habuerint, alteram a Romulo adhaerente^Albanis sancitam & decumcstre qtioad denominationem,

& numerationem menlium »a Martio initam, sedduode-cumestri rcipla aequiualentem quoad intercalationem pau-lo post assumptam in fine anni dicru circiter 58. qui aequa-rentur mcniiluis Ianuario , & februario prioris sectae ideo-que vilus iit Ianuarius pcnultimum Februarius vltimum .locum obtinere: Numam vero duos hos menses sub di-uersa ratione addidisse , & transpoluisse . Nam cos reci-piens inter ordinarios nommatosq; menses addidit Anno,non Romanorum omnium, sed Romuleo; at lanuarium inpristinum locum reducens, & Februarium ab vltimoacduodecimo loco ad secundum traducens »transposuit illos:

& lic scnlim ad Pompilianum annum delapsi fumus .

IV. Numa enim Pompilius Romuli annum triplici cor-rectione emendauit, videlicet quoad numerum, & ordinemMensium: quoad numerum dierum anni, & mensium, Scquoad intercalationis modum. Quoad numerum, 6c or-dinem mensium iam cx Plutarcho didicimus duodecim—»mentibus annum constitutum luisse, & Ianuario primum,Februario secundum locum a Numa, vt testantur etiam Li-uius, Decadis i.l l. Solmus c. 3. & Macrobius 1 . l. Satur-nalc.i^.cstoCenlurinusc.g dicat: 'Postedsiue d J^uma,vt ait Fulmussiuc vt lunius aTarqu.nio Xllsa&ifunt men-ses, & dies CCCLV. <&c. Quoad numerum dierum anni, &onenfum conspirant Solinus,Censorinus, Macrobius An-num factum »dierum 3 3 s. esto Numa icirct Lunarem an-num communem effe dierum 354. sed ob rationem impa-ris numeri sancitum, vt omnes menses impari numero die-rum constarent excepto Februario, ob id infausto: adeoq;Martio, Maio, Qmnctili, & Octobri relictos esse dies 31,sed reliquis lex Romuli mensibus, qui fuerant dierum tri-conum, ictractos singulos dies sectolq; dierum 29. ex die-bus porro 6 inde decerptis,& alijs diebus s i.conflatos dies57. quorum 29. Ianuario , 28. Februario attributi»vt videsin adiecto laterculo.

Et A^nxis.

43

Menses Numa:

vel Tarquini j.

D

D

Ianuarius

29

QuinBilis

31

februarius

28

Sextilis

2 9

Martius

3 1

September

2 9

Aprilis

2 9

October

3i

1 Alaius

3i

Plouember

z 9

1 lunius

»9

December

2 9

.V. Quoad lntcrkilationcm Pompilianam, vd Tarqui-«unam conlentiunt >oimus, Cenlonnus, Macrobius locisnttper laudatis, & dlutarchus in Numa,ex vndccira diebus,quibus | u nar i s annUS Z Solari deficit »geminatis constatummensem Ai ercedinum,ic\i TU erkedoniitm dierum altcrnatim

22. & 23. & hunc menseminterkalarem alternis annis addisolitum mcnfl rebiuario inter Terminalia & Regifugium,idest post diem 23. ebruarij^ ct sic annum interkalaremeuasille alternis dierum 377, ct vt sesti dies ac ludiquam proxime in eandem amsi cLsestjz tempestatem cade-rent . Quia vero propter upeistnionc-m silam imparis nu-meri annus Lunans vno dic abundabat, ct annis quaternis,

quatuor dies supererant, idcirco emendatione opus fuit,

quam aliter Liuius, aliter Varro,aliter Macrobius referunt;Censorinus enim eam non exprimit, contentus djxjtse c . 8.hlqne diufaBum pnusqnam sentiretur, annos ciu,i L , s aliqua-to naturalibus este maiores ; Quod delictum»vt c prr t g eretUY ^"Pontificibus datum est negotium, eorumq-, arbitrio interca-landi ratio permista . At Liuius lib.i. Cyclum quendam an-norum 20. insinuat nempe absoluto dcccmnonali Cycle»multo ante Metonem N um® haud incognito: scribit enimdc Numa: Atque omnium primum ad cursum Lun <c induo-decim menses desinpsit annum , quem (quia tricenos dies sin-gulis mensibus Luna non explet, defuntque dies solido anno,qui Solstitiali circum agitur orbe) intercalares menses inter-ponendo ita dispensauit, vt vigesmioquoq ; anno,ad metameandem Solis ,vnde orti e stent splenis annorum omnium spä-tes dies congruerent • Quare li vigesimo quoque anno, to-tidem dies nempe 2,0, eximebantur, aut pro mense Mcrce-donio dierum 23. dies tantummodo 3. anno vigesimo ist“tcrcalabant, fatis tolerabilis fuit illa correctio, quam Cice-ro 2. de Legibus perite a Numa institutam,led posterorumPontificum ncgiigentia dissolutam dicit. Varro autem li-bro 5. dc lingua Latina : Duodecimus enim mensis fuit Fe -'bruarius, &" cum intercalatur inferiores quinque dies duode-cimo demuntur . Non quod singulis annis intercalaribusfieret illa ademptio, sed quod aliquando, nempe illis annis,quibus annus ciuilis annum naturalem Solis excedebat die-bus quinque, nempe anno 6- 10.16. et 20. et ita annis zo.dies viginti, non simul, led diucrlis vicibus adimebanturMacrobius 1 .3. Saturn, c 13. non dc Numa amplius, sed deRomanis loquens , ait cos imitatione Grtecoi um interka-lalse, led intercalationem Graecorum nec Solinus, nec Ma-crobiusrecte intellexerunt vt docuimus c. et Concluf. 18.nu. VI. proinde non est opera: pretium eorum commenti-tias interkalationes expendere.

VI. Illud potius ad Chronologie Syntaxim rite consti-tuendam, disquircndnmest ,vtrum anni Romani sub Ro-mulo, ct Numa, ob dictas interkalationes, aquiualcntcsfuerint luliams dierum 365 fi non singulilaltemium-nvatim, ita vtin lumina annorum ^rbis condita: non Iit in-de periculum errandi vno integro anno: Nam dies men-sium antiquorum, diebus mensium Iulianorum non potuis-se omnino congruere certum est ex dwcrlita e KalendarijRomulei, ct Pompiliani, quam supra indicauimus, ct I11-liani, de quo infra. Sed Eclipsium obicruatamm historia,et Canonum Astronomicorum ratio nos hinc extricabit,cum dc Vrbis condita: Epocha disputabimus. Nam dedissidio dierum veteris nouiq; Kalcndarij Romanorumplurima suppetunt exempla: Refert Liuius 1 . Z 7 -' Solemdefecisse Luna sub orbem eius lubcuntc v. Idus QuintilesL. Scipione, et C. Lasiio Cois. Anno Vrbis, VarronianoDLXIV. qui fuit ante Christi Epocham 190, Athoc annoEclipsis SolisRom« cx Tab. Astronomicis euemt die 14.Martij Iuliani inter horam 6. et 7. post mediam noctem» destdiebus iis- ante diem veteris Kalendarij in quoV.IduxQuintilis cecidit in 7. lulij. Deinde ex Liuio I. 44. noctepraecedente diem 4. Septembris, accidit Luna: Eclipsis L.Aemilio Paulo, ctC. Licinio Crasso Cois. Anno VrbisVarroniano s86. nempe ante Christi Epocham i^8. quotamen anno Tab. Astronomica: exhibent Eciipsim Lunatdic 21. funi) anni Iuliani , nempe diebus 74. ante diem ve-teris Kalendarij, quod ob vitiosas interkalationes enormi-ter luxatum correctione luJiuna, vtmox dicetur, instaura-tum est. Censorinus t men c. 8- putat interkalatiombus,ita demum annos correctos suille» vc possint accipi pro an-nis naturalibus: verba cius dabimus cap» lequemi sub fi-nem numer. H»

C A»

V 2