DE MENSJtrS* ET AWHis

MK m» ««

C A P V T XXV.

& ^«»0 /^kM ChrißUnomm eorunxfi Paßkate.

COMCLVSIO XXV.

Licet Chr ißt avi d» inde Ab Apostolorum temporein Cutilibus rebus , illam atmi formam vßurpa -rint,ofua communis erat regioni,in qua degebant,f Solan m annum Julianum,vbi is receptus fue-rat, receperint, & diutissime (excepta AnnorumJ.pocha) retinuerintIn Ecclesiasticis vero com-putationibus , quoad festa Mobilia Pafchatit&Pentecostes, cum lud&is Lunari annojint vst, tm-mo aliqui in Asia cum luditis, quarta decima Lu-na Pascha celebrare permissi fuerint ; Maxim*tamen pars C atholtcorum iam inde abiniuo Ec-cleßx , & porro Pascha, nec ante vernum Aequi-noctium ciuile, nec nist die Dominica polt deci-mam quartam primi Menfis Lunam celebrauit>(st quidem non semel in Plenilunio in Dominicamincidente Esto cb Cyclorum diucrßtatem non om «nes Ecclcßxw eundem diem Pajchatis conspira-ri nt, est aliquando per accidens, (st frater inten-tionem cum Iudais Pascha celebrarint.

1 "T ^ mo Chrono 1 ogornw,a»r Computistarii,quodI i (ciam in controuerlin. vocauit, an veteres Chri-1 siiani accomodauerinr te Ciuili Anno in regio-

^ nibus illis vlitato,vbi tunc degebant, feci loliimdc Epocha annorum,vndc illorum numerum computabant,cum alij ab initio principatus Imperatorum, alij a SS. Mar-tyribus iub Diocletiano necatis , alij a Natiuitate CHRI-STI, alij a Circumcilionc iplius, alij ab Incarnatione eiul-dem praecedenti, alij ab Incarnatione, vel Palchate lublc-quenti annos numeraucrint. Sed hac dc varietate dicendumerit Libro proprio, cum de F.pochis Christianorum diste-retur. Sed neque dubium est, quin Apostoli, corumq; suc-cessores in celebrando Palchate,iuxta Legem Moyliscxpc-ctannt Lunam decimam quartam illius Mcnlis,qui erat pri-mus, & verni temporis, & notiarum frugum, atq; adeo Lu-nares ( quoad hoc & testa Mobilia) Mentes , & Annos ad-hi .nennt. Vtrum vero plerique illorum'celebrarint olimPalcha cum ludatis ,& Quanadecimanis die 14. Lunxanpotius dic illa Dominica,qua: prima occurrebat post vEqui-noctium vernum, & post 14. Lunam primi mcnlis factum,aut post, dubitari posset. Prasscrtim cum Scaligcr 1 . 2. doemendat, temporum pag. mihi 1 yo. non dubitarit scriberesic. In Vrimordijs Ecclesia tum Apostoli, tum qui eos centumannispusted fequuti sunt, Tafcha Jempcr ludaici celebrante,Vt testantur Eusebius, & historia vetus Ecclesiastica , & postomnes'b{icephorus Callistus. Sed sub Commodo ii,qui ludaiciPaß ba celebrabant, damnati sunt barejeos d Vittorc Roma-no Episcopo, (t ahjs quos ipse in synodum conuocauerat.

2. Carcer tim non sine iniuria in Romanu Pontificem, &temere prolata heee a Scaligcro docet Pctauius 1 .2. de Do-stinaTcmporum c.67.Quali vero voluerit,nedum potueritVictor damnare hxretcos illos, qui celebrarent Pascha ritua b Apostolis omnibus, vel maxima parte eorum tradito , 8cpraecip U £iSS Petro, & Paulo, ipsoq; adeo Christo eorumMagistro. Potius ergo cxVidtoris decreto conc udcndumV’it Apostolos, Lc eorum successores immediatos , quoadmaximam partem,nec cum ludteis.ncc cum Qiurtadecima-nis ictlcha celebrasse, led dic Dominica post A&quinoctiumVcrmim, dc 14. primi mcnlis I unam Hunc enim ritum exstadi; ioncApostolica, aut etiam Christo manasse protefli

RmtPa-.ros, öc Concilia in decretis de Palchate: eo quod

hcutHebr^i 14. Luna immolabant Agnum , qui erat figu-ra mortis Christi, J ta Christ Janos p a scha celebrare oporte-ret eo dic,quo Cliristus a mortuis resurrexit, nempe dioDominica,tcu vt He rati loquebantur,prima Sabbati.Cen£Socratesla.c.6. ScThcocioretus].,. Histor. Ecd. referuntEpistolam Conci!i) Nicatm ad iratres Jipypti, Libya; Lee.

vbi (ic. Quod autem ad omnium confenßsi de Sacratissimo

E esto Taschatis celebrando attinet ,s C j tote vc fl r is fra-

cibus controuersta de ea re jus apta pmdenter , er commod £sedata tst ; ita vt omnes fratres, qui Orientem incolunt,quiq;ludxorum consuetudinem ante in eo fefio obsernando imitarisolebant ; iam Romanos, nos,& omnes vos, qui eundem mo-rem , quem nos , in illo recolendo d primis temporibus tenui -Siis ,\int consentientibus animis in eodem celebrando dein-ceps sedulo secuturi. Ergo a primis Ecclesia; temporibusplertrque Ecclesia:, quas reprxientabant Episcopi Nicama:Synodi, vna ciim Romana morem illum Iudxis con rariumobscruabant, exceptis Aliaticis quibusdam, leu Orientali-bus. Sed & Constantinus M- Imperator in Epistola , quamrefert Eusebius l.j. dc iplius vita,post damnatum ritum Iu-dxorum in Palchate celebrando concludit. Qu propter ni-hil fit nobis, cum odioftfßma ludxorum turba commune-Istosenim aliam viam d Saluatorc traditam accepimus. Loquiturde ritu Palchatis. S. Cyrillus Patriarcha Alexandrinus istonanibus Sermonibus Heortasticis, indicens Pascha cele-brandum dic Dominica post 14. Lunam primi mcnlis, in-culcat id seruandum secundum Euangelicas, vel Apofloli-cas traditiones, immö in Epistola ad Innocentium Papam I.scribit. Sanciunt Vajcba mysterium, eiusq; Sacra Solemni-nitas, sicut est d Saluatore nostro, & ab Apostolis tradita il-libata mansi flet, st eam quorundam insipientium peruersitas ,inter extera Fidei Sacramenta minimi contaminasse t. Add#huic Epsstolam Prothcrij Episcopi Alexandrini ad B. Leo-nem Papam I. in qua loquens de Palchate post 14, Limamcelebrato semper a Romanis, & Alexandrinis, ait: Opor-tebat enim,vt ab Alexandrina Ecclesia prasule talia scriptaad Sedem Apostohcam mitterentur, qua ostenderent, magi-sterio Beatissimi Vetri Apostoli Taschalis festi computum abinitio per B. Marcum eius discipulum did, cisse Aegyptios ,quod etiam constat didiciße Romanos &c. reliqua vide apudBcdam de ratione temporum c. 42. & in Libello deifiqui-noctio; qui libro quoq; 3. Ecclehast/ca’ hiilonx Angi/ca-na: introducit Vulphridum iussu Regis disputantem cumQuartadecimanis Scotis (remanserant enim in Anglia,Gal-lia, Hispania reliquiae aliquot Quartadccimanorum testoBcda, sicut in Mclopotamia,Cilicia, & Syria, teile S.Atha-nasio libro de Synodis ) diccntcmquc: Vajcba, quod faci-mus die Dominico post XIE. Lunam, vidimus Roma , vbi B.Apostoli Vetrus, & Paulus, vixere,docuere pasti sunt, & se-pulti, ab omnibus celebrari : hoc in Italia, boc in Gallia &c.Nec ita multo post. AtveroTetrus cum Roma pradicarct,memor quia Dominus prima Sabbati resurrexit d mortuis,itaTJafcba faciendU intellexit , vt secundum legem Lunam X1F.primi mensis, aqui sicut loanncs,orientem ad vesperam sem-per cxpc£laret,& hac exorta, fi Dominica dies ( qua tuncprima Sabbati vocabatur ) eratmand ventura,in ipsa Vespe-ra 'Pash.i Dominicum celebrare incipiebat, quomodo & nos

omnes hodie facere solemus stn autem expeflabat aliam Do-minicam, vsij-, ad XXI . Lunam & c. neq;hac Euangelica , c TADostohca traditio legem soluit, sedpotius adimplet &c. Inquam obscruantiam imitandam, omnes S. loannis succeßoresin Afapott obitum eius ,& omnis perorbem Ecclesia con-itersa est : & stoc este verum Tascha , hoc solum fidelibus ce-lebrandum 'Kicano Concilio non statutum nouiter, sed confir-matum eft, v t Ecclestaflica docet Htstorta :& lib* 5. ciuldcmHistoria: c. n- refert Epistolam Ceolfridi Abbatis, in quaasseritur Palcha celebrandum poli ALquinoctium, Hc Xi V.Lunam mcnlis primi die Dominica, idq; ieruatum estoipsi Apostolorum temporibus, maximi Roma, & in Aegy-

pro. . '

3. Valeat igitur Scaligcr suo illo figmento,pro quo per-peram adducit Eusebium : hic enim 1. y. cap. 2^. post re-latam opinionem A liaticorimi Episcoporum de celebran-do Paschate luna XIV. in quamcunq; seriam incidisset,subdit: Cimi eo more celebrandi consuetudo non eßet reli-quis 01 bis Ecclesijs , qua ex Apostoliea traditione , ritum il-lum obseruabant,qui ad hoc vs 7; tempus obtinuit . E t c. 2 f.adducit Epistolam Ircnau ad Victorem, hortantis, ne pro-pter