7 * l 1$ E K

.Equinoctij verni ciuiliter 1 Soligene propter antiquos fa-stos , & Agricolarum opinionem.collofatpm esset ad diem25. Martij , tempore autem Christi accideret dic 24. Mar-tij, & tempore Concilij Nicaeni, siueanno Christi zrz.vetz 17. obleruatum esset fieri die 21. Martij, propterea Pa-tres illius Concilij illud statuerunt in kalendario ad diem11.Martij, & cx eo terminos Paschales determinarunt, oedquia So ligones assumpsit annum Solarem dierum 3 »5/ 6chorarum 6. quibus horis quadriennio colle<stis,vnum diemaddendum quarto quoque anno ccnsuit post sextam Ka-lendas Martii , pronunciando etiam die sequent» > itertmiseu bis sexto fca/. Martij , vnde Biß'extUi s anm cognomen-tum ortum est; rcuera autem annus Solans brciuor elt,nempe iuxta nostram in Astronomia reformata senten-tiam, dierum Z6;. h. s.mm.48. scc - 4^* deiuntq;ad hora?<5.minuta ii.be fecunda ann,s q«*uor efficiunt

minuta 44. & fecunda48- » dco Wi ann ? Iuha ! ic?

Sol ad initium Arietis reuertitur totidem Minutijs emas,quam in anno Iuliano supponatur. Iam si annis 4. Prarcc-dunt /Equinocti* in CC3l ° > Equinoanim ciuile IulianumMinutis horactj s 44* & fecundis 48. vtique annis uj.f.praecedunt v»« integro die, & annis 341. diebus 3. & annisI2S7. quot sunt a Concilio Nicamo ad Gregorianam cor-rectionem , prascessio illa cuasit dierum 11. Esto iuxta Al-phonsinam anni quantitatem, quam Reformatores Kalcn-dari) secuti sunt, cuaferit dierum 10. lamq; Astronomietiam ante Tyciionem obscruarant Equinoctium fierimultis diebus ante 21, Martij; ipse vero Tycho anno j 5 84.illud obscruauit die 9. Martij hora 21* min. 39. post me-rid. & anno i;8s. dic 10. Martij hor, 3. min. x9, vt referttom. x. progymn. pag. 13. Hinc factum est, vt omnes Lu-nationeSjCjuarum dies xiv.incidebat qnte zi.Martij,reiect«tfine tanquam non Paschales, cum tamen omnes illas qute

Anni

Christi.

Aequinoctium VernumMartij.

1009

incidebant in Equinoctij diem verum, aut, post,essent Pa-schales ; «Equinoctium ennn fiebat circadics , quos videsin hoc laterculo. Proinde Jsepius accidit, vt Pascha cele-bratum sit 7. diebus tar dius , quam oportebat, immd nonraro diebus ig. & aliquando 3 y. tardius, vt accidit eo ipsoscculo correctionis, annis 1565. 15(18. l s?6- & 1579.^

Huic igitur errori, qui futuris feculis crclccrc adeo po-terat, vt Natalis Christi incideret in tempus vernum; oc-cursum est, exemptis ex Octobri anni 1582. decem diebus,& die s. Octobris numerata taiiquam 15. vnde factu«» est ,vt Equinoctij dies anno sequenti non it. sed rx. diemMartij occuparit; anno enim illo i 582. iam omnia discus-sa erant a Mathematicis ad correctionem necessaria, &iam consensum per Iiteras dederant Principes, & Refpu-blicK, ac plcrasquc Academice Catholica:, & inter 5. ac 15.Octobris non erant tot festi dies Sanctorum, quot in a! ijsmultis mensibus , & minori cum perturbatione facta est eomense mutatio; Quemadmodum ad minus perturbandaOrientalis, ct Occidentalis Ecclesia: kalendaria,in quibusPascha cx 2i* dic Martij, iuxta Nicami Concilij decretadeterminatum erat,placuit Equinoctium reducere ad diempotius 21. Martij, quam aut ad 24. vt trat Christi tempo- ^re , aut retinere illud addiern 11. Martij jn quo repertumfuerat tempore correctionis Gregoriana:; Ne autem Ae-quinoctium retrocederet, vt antea, iu/uni fuit, vt ex 4. cen-

P Z 1 M V S

tenarijs annis ynus tatttum Bissextilis esset, vt tribus diebtisomilfis compeniaretur prascessio,qua: annis circiter 400. esttotidem dierum.

3* Pratcedio quoq; Nouiluniorum fuit altera causa re-formandi Kalendarij. Iam enim per quaruor dies citiuscontingebant, quam per aureos numeros in veteri kalenda-rio indicabantur; idcoque sepe Pascha dilatum fuit vitraquam oportebat. -Qui error maior deinceps cuasiflet,adeo, vt Pascha in ipsum diem Nouilunij relapsum esset,nisi ci occursum esset. Causa huius praecessionis Lunarisess , quia in Cyclo Mctonico ab Alexandrinis, & postea äLatinis recepto , supponitur annis 19. Solaribus IulianisNouilunia reuerti ad idem eiusdem mensis diciq;& hora:momentum, fierique Lunationes 235. praecise, dandovni-cuiq; Lunationi ciuilitcr & alternis dies 30. & 29. sed re-vera mensis Lunaris medius est dierum 29. hor. 12. min.44. lcc. 3. & Tert. 10. vt nos censemus vel Tert. 1 j. vt Pru-tenicx Tabula:, quas elegerunt Reformatores kalendarij,idcoq; in annis 19. Solaribus Iulianis, computatis Bisscxti-libus continentur dies 6939. horsq; 18. at Lunationes,me-dia: r? s. exigunt duntaxat dies 6939- hvrasq; 16. min.32.sec. 28. Tert. 3. vel iuxta nos horas 16. min.32. lcc.24. Ter.10. Vnde fit, vt peractis annis 19. Solaribus Iulianis, No-uilunia media anticipent hora 1 min.27. sec.3 i.Tert. 55.8ciuxta nos aliquanto plus; atq ; adeo post 4. Cyclos Meconi-cos, leu annos 76. praecedant horis c. min. 50. sec. 7. Tert.40. ac tandem annis 312.^. integro fere dic , & annis 1250.quatriduo toto citius quam indicant Aurei numeri kalen-darij veteris, suppositione prardicta falsa innixi; Huic ve-ro vitio occursum est, non per 3 0. kalendaria, vt poterat,sed per vnicum disponendo in eo Epactas , loco Aureo-rum ; sunt enim Epactxdies, qui post menleni Decem-brem supersunt post vltimam Lunationem, vfquc ad finemanni 1 vt si fingamus Calendis Ianuarijfieri Nouilunium,I unationes 12. idest annus Lunari? dierum 354. abfolue-tur Decembris dic 20. & ad finem anni restabunt dies n.spectantes ad decimam tertiam I unationem ; lequenti au-tem anno Lunationes 12. computata illa, quxinijtddicjo, Decembris,abfoluentur die9, Decembris ,& luperc-runt ad finem anni Epacta: dierum 22. demum anno 3. ab-solucntur 12. Lunationes die 28. Nouembris , & Lunatiodccimatcrtia dierum 30. abfoluctur die 28- Decembris,quare restabunt Epacta: 3. & ita deinceps. Ideo annus z.Cycli est cmbolimteus : fucccduntq; sibi epacta hoc or-dine 11.22.Z. 14- M-6- »7. -8- 9- 2°. x- xr. 23.4 15.26.7. 18. *9. -o.ri, 2- »5-, 14 : V - 27 ‘ »9-Z0. vel o. Ita

tamen dispositas sunt in kalendario, vt Nouilunia Ecclelia-itica plerumq; posteriora sint veris, aut etiam medijs No-iiisimijs, v» Ecclesiasecurior sit de transacta Luna 14. in_.qua non licet ei Pascha celebrare cum Iudasis. Quod Iialia, in quaestione facti erraiiic, ob suppositionem Acqui-noctij, & Lunationum Metonicarum quasi nulla vtrinquePraeccsso contingeret, id fuit per accidens,& cx ignoratio-ne bona fide pcrleuerantc. Ccetcra dc artificio Epacta-rum videri possunt apud Clanium a cap.9. ad 13.Lt a cap.17. ad 20. & Pctauium I 5. a cap. 9.

4 Tertium caput Reformationis quoad ordinem litcra-rum Dominicalium, oritur necessario, ex primo capite_».Exemptis enim diebus 10. ab Octobri anni 1582. sequi-tur, vt seria diei j 5. Octobris substituti pro die non po-tuerit eisc eadem quse diei 5. cum feri,arum Cyclus hebdo-madarius sit, nec dic 10. ied 7> euoluto redeat ad eandemfena. Quare cum anno 1582- Cyclus Solis cisct 23.idcoq;litcra DominicalisG, dies 5. incidit in feriatu sextam, &dies 15. incidisset in feriam 2. sed abiectis io. diebus inci-dit in feriam 6.61 sic diei 1 $■ pro litera A »attribuenda fuitlitcra E, ac reliquarum deinceps dierum litcra: varianda-,sicut & annis illis»quibus alioquin Bifsextilibus intermit-tenda est intercalatio.

5 Ad eruditionem historicam Lectoris adde, vitium ka-lendarij veteris iam »«dc ab anno 1260. detectum esse, quoIo. dc Sacrobof co , & deinde Io. de Saxonia» RobertulqueLincolniensis Episcopus regulas quasdam icripfcrimt proreformando Kalendario, vt fecerunt postea PctrusPhilu-mena , Nicolaus Gregoras, & anno 1372. Ilaacius Argy-rus, & in Concilio Constantienli Petrus de Abaco Cardi-nalis, & Episcopus Camcraccnsisanno »414. & in Conci-lioBasilea: Nicolaus Cardinalis Cusanus annis 1436. öc

1439.