CHRISTI, ET
quc rruiltx responsiones afferri solita: non videntur adamusiim satisfacere.
S Primo enim S. Hieronymus in cap. a. Ionx ait: Nos?vvix,<hyjx.£s totum intclligimus aparte, vt ex eo quod eV -D«-f w «v ^ mortuus esi, vmmdiem supputemus, & notiern,& Sabbati alteram ; tertiam vero noctem, qux dici Domini-ca mancipatur,referamus ad exordium diei alterius . Nanicutn dies Naturalis constet ex nocte & dic artificiali, parsposterior serix sextae numerari potest pro d ie vno, & vnanocte ,idest pro vno dic costante ex die artificiali, ac nocte,vi figurx Synecdoches quo pars pro toto sumitur; prior au-tem pars dici Dominicx,qux fuit nox, fumi potest protertia no solum nocte,sed etiam dic, idest pro toto illoqu dex die artis. & nocte componitur. Et eodem modo respon-det 8. Augustinus lib.j. deDoctr. Cfiristi,&lib.J. de Con-sensu Euangchst. c. 24. & Ub-4.deTrinit.cap. 6 . Leda derat. temporum, et in cap. 1 2. Matlhxi, S. Ansclmusin cap.t a.Mattb.Cassianus 1 . 6 . de Ineam, cap. vk. S. Thomas ;.p.q.51. a 4.Suarcz ibidem tomo 2. d.46. lcct.-j. Sanctius inc. 2. Ionx, et plcriquc interpretes in c. 12. Matthxi.
9 Secundi» Suarcz, et Sanctius supra, et Heruartus cap.174. sux Chronologix instnuant more Romano accipiposse initium dici a media nocte; atque ita ab hora 9. se-ria 6. vique ad mediam noctem sequentem computari pri-mam diem, et primam noctem ; a media autem nocte , quxsuccedit serix sdxtx, vsque ad mediam noctem , qux tuc-cestit Sabbato, haberi diem fecundam, et secundam no-ctem : demum a media nocte succedente Sabbato, ad or-tum Solis, qux spectant ad primam seriam computari possetertiam noctem , et particulam tertix diei, et lic Synecdo-ches beneficio, sed distinctione trium dierum, ac trium no-ctium seruata, tres suisse dies, ac tres noctes.Innuit, et hancBaronius tomo 1. pag.195.
10 Te-ria aliqui eum Alcuino lib.de d illinis offici js di-xerunt Christum rtfurrcjsifsc , non nocte prxcedcnti diemDominicam, led fubsequenti; at hoc est contra Euange-hum , et Ecclcsix sensum, nam prima Sabbati illucescente,teil diluculo mane Christus um resurrexerat. Multominusadmitti potest Christum in sepulchro iacuiffe horas 72.ideoque, vt ait Durantes in Rationali, Candelas 72. ac-cendi, ct extingui solere in triduanis Chnsti exequijs,idenim fit ex abundanti , vt comprehendatur tempus, quo lu-das vendidit Christum pacto inito cum ludxis.
11 Quartb minime satisfacit ii dicas cum nescio quibusapud S. Augustinum lib.j. de Consensu Euang. c.4. nomi-ne tertix noctis intelligi Eclipsim Solis illam, quatene-brx factx sunt super vniuerfam terram,et Phlegonte asser-tore, stellx in coelo visx; nam tenebrx illx delicrunt hora9. qua Christus expirauit, ct nondum anima cius ad infe-riores partes terrx, nedum corpus in sepulcrum ingressa_jerant ,neque item fi dicas cum Eulebio Emils, homil. fe-ri* 4 » post i. Dom. Quadrag. non improbante Caictanoin cap. 1 a. Matth. nocte illa,qua comprehensus fuit Do-minus traditum fuiise potestati tenebrarum ,, fuisse in cor-de terrx, idest in corde Iiidxorum arido, et obcxcato. Ne-que item li dicascum Nylscno Oratione 1. et 2. de Res ur-rectione, nocte qua manducandum se dedit discipulis fuis-se in corpore eorum tanquam in sepulchro Neque item lidicas, vt olim ego somniabam , cepisse aliquid Christi es-se in corde terrx, quando guttx sanguinei s udoris decur-rentes in terram penetrarunt; Hxccnim non de vera Chri-sti Sepultura, nec de vero descensu ad infernas Limbi par-tes vere , & proprie accipi possunt. Item fi dixeris in l im-bo fuisse noctem, etiam eo tempore, quo dies erat supraterram , non tres noctes > ied vnam noctem continuam protribus repones . Si vero» fingas Christum post rclurrectio-hem rcafumpto corpore, idest anima: reunito, iterum cor-poraliter descendisse ad Limbum , & Purgatorium , & se-
adduxisse multa corpora Sanctorum nocte sequente^orninicam Resurrectionis, id gratis, & nouitate suspectad »xeris. Denique fi cum Euthymio cap. 68. in Matth. di-Christum suturum fuisse in sepulchro tres dies, & no-"os, filudxitotidem diebus, & noctibus cuseodifscnt le-pulchrum, sed quia non decrcucrunt custodiri nisi in diemArtium oppoituisse vt antequam custodes abirent resurge-nt salsum suppones ; Nam illorum intentio fuit,vt cofto-*p c ! :ilr sepulchrummto illo tempore, quo possent disci-boli furari corpus Magis ui, et dicere ipsum fur rexisse quod
M All AE V / ZG.' z,7
tempus tres integros dies naturales requirebat, sed ante ho-rum complementum resurgente Christo custodes terrx-motu, ct fulgore Angelico exterriti fugerunt.
12 Quinto rciponderi posset cu I fi doro Pelusiota epist.
1 i4.Christu no alscruisse de tribus diebus, & noctibus ab-solute, ied rclatiuc, seu comparatiud ad tempus, quo scie-bat ipse lonatn fuisse in ventre Ceti, sciebat enim non fuis-se trium integrorum dierum, nec trium integrarum nocti 11,esto vulgo id putaretur; Qua igitur ratione lonas fuit inventre Ceti tribus diebus, ct tribus noctibus, eadect Chri-stus futurum se in corde terrx dixit. Verum possent lu-dxi retorquere argumentum, vel resumere, & vi gere dicen-do. Atqui ex Sacra Scriptura Ionx 2. Ionas fuit in ventrepiscis tribus diebus, & tribus noctibus distinctis, ergo, &:Christus debuit iuxta suam promissionem xquali tempore,et tribus diebus,ac tribus noctibus distinctis»vt litcra s onat,clse in corde terrx. Ideo I fi dori responsionem sustinendodicimus Christum locutum esse in illa comparatione in sen-su non ampliatiuo, sed restrictiuo, ac fi diceret: Sicut Io-nas in ventre Ceti non mansit vitra tres dies , et tres noctes,immo antequam compleretur tres dies,et tres noctes egres-sus ese de ore Ceti, ita filius hominis in corde terrx non_,manebit vitra dies tres,et tres noctes,immo antequam com-pleantur, resurget.
1; Tojiremb non excludendo primam , secundam, &quintam re sponsionem, ied illas generarim, et communiquadam ratione includendo » respondemus hanc Christipromissionem, ct prophetiam, cxalijs loquendi formulisexplicandam»et eo leniti vcrificari sufficienter , quo lenitidixit Christus Matth. 17. Filius hominis tradendus est inmanus hominum, & occident eum, <& tertia dic resurget,& Lucx 9. Oportet filium hominis multa Pati&c. & occid;,& tertia die resurgere •, Et Ioannis 2. Soluite templum hoc,& in tribus diebus excitabo illud ; Esto Marci cap. 8. di-catur : Oportet filium hominis occidi, & pod tres dies resur-gere. Et ludxi Pilato dixerunt apud Matth. 27. SeduBorille dixit adhuc viuens : pod tres dies resurgam : tube ergocustodirisepulchrum . vsque in diem tertium . Certum est au-tem ad ha s propositiones verificandas , sufficere ii resurre-xit tertia die a die mortis inclusiue computata. Nec aliterinterpretatus cft Angelus mulieribus Lucx 24. dicens : Re-cordamini qualiter locutus efl nobis &c. Quia oportet filiumhominis tradi in manus hominum peccatorum, & crucifigi,& tertia die resurgere . Hxc enim dixit Angelus summomane dici Dominicx, et eodem die duo discipuli euntesEmmauntcm dicebant* Et nunc super hac omnia tertia diesefi hodie, quod hxc faBasunt : sicut illud Lucx 2. Et post-quam consummati sunt dies 0B0, intell igitur non de diebus8. completis, led inchoatis.
14 Proinde fi Christus Dominus , rcuera tertia die re-surrexit, ncc mansit in sepulchro plures dies , aut noctes,quam Ionas in ventre Ceti, led sicut ille non manserat in_ventre Ceti tres integras noctes, ac dies, ita et ipse ante illa-rum complementum resurrexit , non minus, immo magisimpletiit conditionem, tum quia exxquauit tempus Ionx,tum quia quando debitor prxfixit in contractu tempus adsolutionem debiti, li anticipata solutio creditori non fit in-commoda, censetur magis soluisse, quam fi nihil anticipa!-set; cum autem ad verificandam mortem ipsius, non essentncccfsarij tres integri dies naturales , sed sufficerent horxcirciter 40. quam primum post hoc tempus resurgere eumconueniebat, ad manifestandam diuinam suam potentiam,
& implendam prophetiam illam Psal. ;6. Exurgam dilu-culo .
CA-
1