'LW' V'iih Dß T EMPORE %ATJV1T. MORTIS grc.

f

Tertia pars.de Probabilitate , pene certitudi-ne morali diei: Promittuntur quodam dedie AequinoElip (ßs methodo inqui-rendi Plenilunia iuxta IudeoStempore Chrißi .

z T) Rimö quidem probabilissimum est , & peritis tem*A. potum anteactorqm pene certum, tempore Christi^Equmoctium Ciuilvinpalatlfina intra dies 23. & 2f,Mar-tij Iuliani toastitistc Nam /Equinoctium AstronomicunaHipparchus anno Nabonastari 602. idest 146. ante Chrsestum obferuarat Alcxandria: die Mcchir 27. idest Marti;Juliani die 24. mape quidem apparenter ob refractionem,vt ostendimus libro 3. Almag. cap. 14. nuqi.jj. sed vere ho-ra diei 5 .Ptolemaeus autem, vt iptemet narrat lib.2. Almag.cap.;. Anno Nabonassari 887. idest 140. Christi oblcrua-uitibiucm vernum ajquinoctium dic 7^ Pachon, quae luit32. Marti; Iuliani; tempore igitur Christi, quod luit me-dium inter has obleruationes circa 2z. Marti; conlistebat,Aequinoctium autem Ciuile, & Efdestasticum ApatoliusAlexandrinus, Laodicea-- in Syria Episcopus circa annum33omini 280. constituit ad diem 22. Marti;, vt constat exlibro cius de Paschatc, & testatur Ledas tomo 2, Opule, dcjEqumoctio, Patres autem Concilij N ICTUI Anno DominigZ5.vna cum Cyrillo Alexandrino statuerunt illud ad diemai. Marti;, vt ibidem docet Leda, & S.Arnbrostusepist.8;.& Eulebiuslib. 7. Historia: Ecclesiastica:, etiam ii scirentAlexandrini illi Antistites Lqui^>octium Astronomicumac--cidere modo de nycte, modo interdiu, & diueriis horis, acrdtioneJBistexti aliquando vno dic citius . Igitur temporeChristi, non potuit ciuile Lqufnoctium citra diem 23.Marti; a Xalendari; peritis constitui. Refert tamen Ledaspost illud opusculum fragmentum Epistola: TheophiljEpilcopi Caffarienlis in Syria, de ordinatione feriarum Pa-schalium , in qua Theo philus authoritate libi tranfmiffa aVictore Papa (qui ledst anno Doipini 197.) supposuit cumPatribus Synodi Cactaricnlis Aicjiunoctium Vernum fieridie 25. Marti;. Certe non aliunde, quam qx KalcndariqJulij Caelaris lam ibi recepto, in quo Sotigcncs retinuerataequinoctium, prout Fsudoxus Aratus in Fastis retinue-rat, etiam st (ciret Sostgencs die 2 s.Marti; luo tempore So-rlena elfe in z, aut}, gradu Arietis, led quia aequinoctiummedium non toto biduo distabat a dic 25 • & ad Ciuilcm_J!captum melius est illud vno, aiteroue die differre, donec exsqualitate dierum , nqctunn per horologia Sciathericacuidenter constet de dici asqualitate cum nocte, ideo nonmale illud die 25. Marti; retinuit, in qua sede manstt rem-,«ore Germanici Olaris, immo & Columella: lub Clau-,dio.ct Plinii lub Vclpefiano. Si quidem illeUb.j». dc rt,rustica cap.14. hic llb- 18. cap» 2s- afferunt atquinoctiunaVernum fieri VUU Kal. Aprilis • Igitur in Syria, &Pal*-ftina,quae iam erant fubiecta: Romano Imperio,venlimilli-iTium cstatquincctium tempore Christi retentum eile ad.diem 25. Marti; per aliquammultos annos ante, & postea;Non enim facile cardines hi annui in f astis mutantur, vtpatet cx Annis pene yoo. a M tone ad Plinium , & extemporeConcistj Nicaeni, vique ad Gregarium Xlff* perannos amplius 1200. quibus retentum est ad 21. Marti;, re-clamantibus ucet Astronomie coniultis, Postremo J udatis,commodius erat differre atquinoctium a die 2;. ad 25.Marti;’, vt securiores effeut dc Verno tempore, in quod de-bebat cadere decima quarta primi Mentis, ßcdclcgctummaturitate quarum primitias offerre debebant, Certum«aque roorahter videtur tempore Christi sequinoctium ci-uile io Palastlwa vitra 2z. diem Marti; & potius die 31* no-tatupi fuisse in publicis Fastis,& kalcndarijs. Quanquamex Tabula danda post nu.6. patebit nullum Plenilunium abanno 3 0. Christi ad j 3, incidisse in feriam sextam, quodnon inciderit in Aprilem, atq; adeo post diem 25. Marti;«edum 2Z. fdeqqjquoad hos anno ccllat omnis dubietas cxdie Aiquinocti; lulcitabiiis.

4 Sed & illud verisimiilimum est, ac prope certum mo-ralhcr Hcbraros in Neomenia primi menlis determinanda,non abcrratse a vero Nouilumo tres integros dies intra

quos norant coolistere primam nouT I unx phasim vclpef'tinam,cum verisimile lit nationem iam inde ab Abraha-me, Lr Moyse edoctam» retinuisse fiue in libris, line me-moriter apud eos, quibus demandata erat cura kalendarij,regulas certas determinandi Nouilunia Citulia , praesertimqum hac notitia indigerent ad festum omnium celeberri-mum, cuiulmodierac felium Palchale Azymorum. Etiplivicinia Alexandria: zEgypti, & Methodus iam inde a Meto-ne, & postea a Calippo,& Hipparcho pcruulgata in Astamminorem totam, st aliunde instructi non fuissent eos do-Cuilscf dc quantitate menlis Lunaris, ac modo per Cyclosjnueniendi Nouilunia, quando cx prima phafi ca dctermiipare pon poterant. Quo autem securiores essent de quar-tadecima die Lunte, non ante sequinoctium vernum compu-,tanda, consultius erat a Phafi potius dies Luna: atstimarc,vel in Cyclo ita disponere Nouilunia, vt nunquam , autra-piflimeplenilunium in diem aquinoctij caderet, led lern*. per, aut tere semper poltca.

s Quod enim Epiphanius hatresi 51 .tradit Iuda:os tem-pore Christivitiosts, adeo Cyclis vloseisc , vt biduo ante-Uertcrint legitimum tempus Pafchacis, & tanti faciunt Re-pierus in Ecloga Chronol. epist. 16. ct Pctauiuslib. 12.dedoctrina tunp.cap. 11. vt dicant male ä Computiltis perTabulas Altronomicas indagari Neomenias, & Peniluniu,quibus Iudtei tempore Christi vli lunt in determinandisdiebus Patchalibus, minime probatur : Qnja nititur au-thoritate vnius Epiphani; fundati in hypothcli falsa videli-cet Christum relurrcxilsc in die Acquinoctt;, & Plcniluni;limul XI. kal. Aprilis » Erat enim Syrus, et in Syria iam in-de a Synodo Ca:larien(i vulgatam hanc opinionem notat deResurrectione Christi facta, et die quo Mundus conditusfuit, M und uni autem conditum aiebant dic Acquinoctij,(Sc Plcniluni), vt iam ex Beda retulimus sub finem numeripratcedcntis, led ab illis in dic Acquinoctij dissidet, quialcicbat illud ab Anatolio circa idem tempus Synodi Caffa-riensis constitutum ad diem 22.Marti;. Hinc igitur factumelt , vt dixerit luere fi yi. num.27. licfuncfftonem Cbrittifuijse vndecmo Cal. * 4 prilis , ipso ^/lequinoüp die Luna diefccitna quinta ;i\uod bis ibi repetit. Cum ergo Christusresurrexerit die tertia, consequens erat mortuum die iz.kalendas Aprilis Luna iz. indic Azymorum , & lic Hc-braos biduo citius illud testum celebrasse,cum debuissentdie lj.Mjttqalia,quibus Epiphanias 1c ipsum implicat,& alios nstrq obscuritate , vt legenti patebit, & confessilunt Petamus ipse in Animaduerlionibus^ Kcplcrus epist.aj. ad Dckcrium, et Bucherius de Paschali Cyclo lud. c.7.Opinionem quoque lingularem Epiphani j dc Christo natodie 6« Ianuarij, et baptilinomense to.nemo probat,ct er-rores cius in Consulibus recensendis manifesti sunt. Nobishic fatis elt patefecisse originem erroris de biduana illa an-ticipatione sudatorum, nempe cx studio conciliandi opinio-nem Syrorum Patrum de Christi Relurrectione in Acqui-uoctio, c:t Plenilunio ,ct Anatoli; sententiam dc die Aequi-noctijin Syria constitutam die 22. Marti;’. Prartcrea Pete-ijiusin Animaducrlionibus pag. 173. latetur Epiphaniummultis modis hallucinari, et characteres feriarum contur-bare. Esto autem polt difpcrstoncm Iudxi alicubi luurnPascha ante Aequinoctium cclcbrarint, aut visi sint celebra-re, quia nonexpectabant diem Acquinoctij ciuilis in kalcn-dario Romano assignatam, idcoque extet Canon yi. Apo-ltoiicus, vbi dicitur. Si quis Episcopus , aut Tresbyter , autDiaconus j San&um Tascbatdtem ante vernum oiequino -Bium cum ludais cclebraucrit,.Anathema fit . Id tamc/tnon cuinctt Iudxos tempore Chrilti, stante Republica eo-rum , et Syncdrip Ierofolymis,cclcbralsc Pascha ante Teku-pham suam, seu ante illum diem, quem Aequinoctio depu-tatum habebant.

- d Contra vero Iudxos circa illa tempera vsos Cyclo,aut

regulis conformibus Astronomicis Canonibus, colligiturexlofepholib.6. debello lud. cap.4. ct lib.7.cap. 12. vbiasserit Anno, quo Icrofolyma capta , cteuerfa elt a Tito,nempe Anno 70. Epochx Christi, celebratum fuisse Pafch 3die 14.Menlis Xantici, et quinque annis ante cclebratuiUesse die 8. eiusdem ;ct!ib.ij, Antiqu. cap. 16.incunte pro-xime Olympiade i(32. celebratum esse Pentecostes scitur«dic 2. Iunij seria i> QuT fatis consentiunt ctim Cyclis leg 1 "tiniis, et Tabulis Astronomicis. Xanticum enim totum,cu« 1toto Aprili Ropiano concurrere losephtts supponit. A« n °

autem