i REGI^ SCIENTIARUM
A n n. brari coeperunt, qui cogitata sua & inventa inter se conferrent : quo quidem1666. nihil utilius perficiendis artibus & promovendis disciplinis fieri potest.
Nostra quidem hac state in Gallia , Italia, Anglia & Germania compluresprodierunt A eadem s, non ex omnibus promiscue , sed ex eruditis & delectisviris conflatae, qua; humanioribus litteris, & exquisitis disciplinis perpolien-dis magno suerunt adjumento. Sed hoc unum plerisque defuit, ut supremaauctoritate & Principum liberalitate munirentur.
Utrumque Scientiarum Academia Regis Invictiffimi munificentia est con-secuta. Nam sancito cum Hispania pacis foedere sibi glorioso & subditis per-utili , Rex Christianiffimus curas omnes &c cogitationes suas ad regni ad-ministrationem, & populis suis felicitatem procurandam convertit; ac pri-mum morbis omnibus quos grave diuturnumque bellum invexerat, mederivoluit, tum imperio suo tot victoriis aucto litterarum & scientiarum splen-dorem adjicere cogitavit.
Eam porro tutillimam pratclaris artibus promovendis rationem fore judi-cavit , fi Societatem ex doctis & selectis viris congregaret, qui collaris interse studiis & inventis multo majores progressus facerem , quam si in sua quis-que arte aut scientia seorsum elaboraret.
Hanc Academiam non tantum eo nomine utilem fore existimavit, quodfructuosa & novis inventis ferax futura e stet, sed vel ex eo maxime, quod abaliis excogitata , quaeque ex publico usu este possunt, diligentius expendens,illud imprimis caveret , ne sumptus inutiles in probandis singulorum in-ventis insumerentur. Nam fepe evenit ut ingeniosos homines inventionis calordecipiat, quaque incurrunt difficultates non intento fatis animo propiciant.Quin etiam cogitationes suas interdum ea veri specie fic obducunt, ut dif-ficillimum sit verum a falso secernere , nisi acre & severum peritiorum ju-dicium accesserit. Sed ubi qtiL proposita sunt, accurato subjecta fuerint exa-mini , tum de exeeudone ipsa, & de eorum usu facilius poterit judicari ; acdemum necestarii sumptus iis perficiendis tutius suppeditantur , qui non ra-ro majores sunt quam privatorum vires ferre poffint. Atque hoc accuratum& diligens examen hoc utilius futurum est , quod Auctores ipsi privilegiissibi concedis plerumque abutantur » dum alios subinde in societatem nonsine magno utrorumque damno inducunt. Id quoque probe noverat Rex sa-pientisthmis non aliam excogitari poste artibus & disciplinis promovendis ra-tionem magis idoneam, quam si veterum cogitata experimentis , & velutoculis ipsis subjicerentur, ac subinde novis & utilibus inventis , qua; sunt.acriorum meditationum fructus , augerentur , qua: ratio nunquam hactenustentata est, ne ab iis quidem Principibus , qui bonas arces majori studio co-luerunt. Hoc scilicet Ludovico Magno fuit propositum, cum de instituendaScientiarum Academia cogitavit.
11 . Placuit Christianislimo Regi ejus rei, quam mente conceperat, atquee publica utilitate futuram judicaverat, exeeudonem ipsam illustrislimo viroD. Colbert demandare. Hunc ante aliquot annos inter prarcipuos regni fuiadministros selegerat, illiusque acerrimum judicium, fidem & diligentiamincredibilem in administratione aerarii, & in prteclaris quibusque publica reimulieribus perspecta habebat & cognita. Magno is quoque Artium & feien-