ii RE GL£ SCIENTIARUM
'A n n. raneo proficisci. Vix enim tandiu subterranei ignes perstarent terra concinti,i66y. ubi nullus fere est aeri locus , & intra subterraneas specus coerceri non pos~& sunt, quin seipsos aliquo indicio prodant. Sunt quidem multis in locis montesIÖ6S. ardentes, sed ignis ille non est perpetuus, neque in Gallia ulli sunt hujus ge-neris montes, tametsi quamplurimae thermas occurrunt.
III. Ne illud quidem concedebat thermarum calorem cx bitumine , sul-phure , aut nitro manare, cum bare mineralia calorem aqua: imprimere nonpoffint , nisi inflammentur , tnmqne non minores ederent strages quam pul-vis Pyrius accensus in cuniculis. Multis in locis e terra erumpunt bitumi-na , sed ea nec calida sunt , nec vicinis fontibus calorem ullum imper-tiunt.
Sulphur quidem minerale interdum multum caloris concipit citra flam-mam , ut cum aqua: regali imponitur, tantum caloris procreat, ut vas ma-nibus vix contrectari possit. Idem cernimus in mediis quibusdam minerali-bus, cum in aqua forti sibi cognata exsolvuntur. Sed utrum ejusmodi aquaiSrygi® sint in terne visceribus, valde ambigimus, nec thermae-in suis fontibuseam prae se ferunt acrimoniam. Quin etiam aquae simplicis admistio vim il-lam dissolventem simul & calorem plurimum minueret.
IV. Neque id negamus quaedam este corpora quae tactu calida apparentcitra ullum incendium. Quasdam commemorat Agricola metallicas venas,qua: cum sint frigidae, tamen aeri expositae incalescunt : verum aqua: ther-marum in terrae sinu antequam aeri pateat aditus, jam calida: sunt , atqueubi ex sonte exierunt, calore suo in patente aere exuuntur.
V. Alia quidem sunt corpora , quae aqua: interventu calent , ut calx vi-va , chalybis limatura, Stannum purum cum sublimato mercurio in aquapermistum communi. Sic &: oleum vitrioli eui aqua affunditur, multum inca-lescit : sed hujus generis corpora in terrae abditis non occurrunt. Et quidemcum thermarum calor jam a multis retro feculis constans & idem permaneat,ex perenni causa , quaecumque illa fit, omnino dimanat, eaque in corpori-bus incensis reperiri neMir, cum igne cito absumantur , sed neque in iisrebus inest j qua: mutua in se invicem actione retusa continenter immutan-tur , quarum adeo vires eaedem & continuae esse non possunt. Causa igiturperennis illius caloris non alibi posita videtur , quam in fumis aut vaporibusqui in profundioribus terrae antris sunt copiosi , ut ii experiuntur, qui in fo-dinis Hungaria: metalla effodiunt. Quae rupium cavernas & terrae meatuspervadit aqua iis vaporibus foeta , eum calorem retinet.
VI. Rem ita este multis rationibus suadebat : primum enim thermarumaqua igni admota non citius ebullit, quam aqua communis & frigida, quodcalor ille quem in terra: abditis concepit aqua , non ab igne subterraneo, sedü permistis oriatur vaporibus qui ignis vi stacirn difflantur. Liquoris parti—cü'£ q'i° sum mobiliores, hoc citius ebulliunt. Sic oleum citius quam lac,spiritum vini facilius quam eius phlegma , & aquas salibus terrestribus im-praegnatas, tardius quam puras ebullite cernimus. Sic aquae minerales salibusterrenis fasta:, quasque ob vaporum admistionem incalescunt , non citiuseffervescunt ignis calore quam aqua pura A frigida, quod earum panes hoqseque flut ad motum expeditae»