«Academia historia, lib.i.

55

CAPUT III.

Physi-ca ex«fer.

^Alia experimenta circa <vim frigoris fatta recensentur.

O Rimum quidem experimentum ä D. Hugens anno 1667. factum,,.7. a O. Buot fuit iteratum. Tubus ferreus cujus craffities erat unius5 ac ] ua impletus & rite* occlusus fuit ; post 11 horas duobus in locisCl us e ^* Tum vero quaesitum fuit quid causie sit, cur aqua in glacien*concreta tantam vim habeat, ut durissima quaeque corpora difrumpat. An°rte uJud incluso aeri, aut subtiliori alicui corpori tribuendum ? an quodM 33 particula: antea flexiles & molles pra; frigore rigidiores factae maio-CC ® locum affectent ;

II . Sed cur in aliis liquoribus oleosis iidem effectus ex congelatione nonoriuntur ; An illud ex configuratione partium proficiscitur ? Nam oleum, &

Ia tere corpora pinguiora sunt compreffibilia, non item aqua : an forteiquores aquosi captivum aera, vel subtilem quandam & elasticam substan-tiam includunt i

III. Quo autem modo glacies concrescat D. D. Perrault & Ma-Iiotte in tentaminibus tuis pulchre explicarunt. 1. In liquoribus aquo-lis prima velut stamina glaciei a lateribus vatis ducuntur , quse vasi re—jiaciter adhasrescunt, eaque superficiem aqua: pervadunt. 2. Illud adver-tit D. Perrault unumquodque filamentum ex uno latere alia emittere, fere«t plumas in avibus. 3. Liquores illi conglaciati in summa superficie pau-

atim aflurgunt in tumorem, quod in vino & aqua sale permista non con-tmgit. Multa alia addit quae in libro citato legi possunt , quaeque ex eo du-cuntur principio , corpora dura tum effici, cum particulae quibus constant,«omplanatas habent superficies, & in iis fe invicem tangunt. Sic fluoremhciunt corpuscula rotunda, & admodum exilia qu e ex circumjectis cor-poribus continenter effluunt: aetherea aut subtilis substantia hunc intestinumpartium insensibilium motum in fluidis corporibus ex recentiorum senten-tla efficit & tuetur.

, .i aqua aluminosa in glaciem penitus concrevit, flos quidam can-dui S ln ^perficis apparuit, qui non aliud erat quam alumen in tenuem? . 5 retn comminutum : nam vivis carbonibus flos ille impositus instar alu-ih g 1 1 fiebat > glacies opacior erat & candidior quam aqua , antequam

Jq»» post ebullitionem refrigerata non citius in glaciem conversi est,^arn ante ebullitionem : est enim homogenea & uniusmodi : sed tamen

** * glacies & magis pellucida aqua: elixatas , quod forte limus inin 3 oif?^rsus prreceps decidat, ciim aqua ebullit : tametsi aereis partibusp a 3 ua delitescentibus, quasque vi caloris evolant, id tribui commode£7^ * Unde & specula ustoria ex aqua acerrimo frigori exposita fieri pos-> postquam aqua vi caloris ab aere intus concluso suit expurgata: quod

M iij