Buch 
Regiae scientiarum academiae historia : in qua praeter ipsius academiae originem & progessus, variasque dissertationes & observationes per triginta quatuor annos factas, quam plurima experimenta & inventa, cum physica, tum mathematica in certum ordinem digeruntur / autore Ioanne-Baptista du Hamel
Seite
402
JPEG-Download
 

4 o t REGI ^ SCIENTIARUM

Aiim. In Bibliotheca universali anni 168S p. 479 , ex dillertatione D. Ha|| e yi 4 $ 6 . in diario eruditorum Anglicano gravitatem aeris cum aquae gravitate colli-tam esse ut 1 ad 800 ex variis experimentis in Anglia factis colligitur : aC .bene memini, paulo majorem olim ci\m e Hem Londini , D. Boyle rspLttt,ope longioris vasis, cujus aer in machina pneumatica exhaustus fuerat, k»altitudine mercurii in tubo Toticelli, qua; sit ratio ponderis inter hydrafgY^rum, & aera exploratum haberi posse docet eo loco D. de la Hire : quiservatione a se facta Telone in Provincia hanc in rem utitur.

III. Ad maris littus hydrargyrum in tubo invenit altum 28 pollices &2 lineas: ante tres horas invenerat in vertice montis cui nomen Clarus,tum 2 6 pollices 4 lineas ^ : mons supra mare asturgit 257 hexapedas : lC *ut 257 hexaped-^ differentiam 21 lin. ^-efficiant in tubo, qualis tum er3 _aer in maris littore , & in montis illius cacumine , atque adeo inter utra 10 *que acris nempe & hydrargyri altitudinem ratio futura est ut i ad 1 °) l JquL erit reciproca ratio ponderum in eodem vo'umine aeris Si mercUf 11 'Ponamus autem Mercurii ad aqua: gravitatem in eodem volumine est e

7 r i ad y - , hoc est ut 10327 ad 770. Ex iis efficitur aeris ad aq ü9rationem este ut 1 , ad 770 : cum utrimque aequales sunt moles aUt v °'lumina.

Quod si aera aliquanto plus gravitate ponamus prope maris littora, q u ^in summo hujus montis vertice 237 hexap. dimidium hujus altitudinispotest , nimirum 130 hexap. vel circiter , ubi sic premitur , ut ponderet 77»partis aqua: communis, qualis este solet in Barometro, cum mercurius anpollices & sublatus est. Postremo ratio utriusque gravitatis, qualem e .diximus ad^montis altitudinem 30 hexap. supra maris horizontem ^ ete f $liari potest , ubi mercurius ad 27. pollices attollitur , quL media pvulgaris ejus altitudo. Circa medium montis clivum in tubo invenit 2 7lices l , cum frigidior estet aer eo in loco & serenus, temperatus in P atmontis infima. * •

IV. Celebre illud experimentum, quod in monte Arvernis factum

pondus aeris cum aqua: pondere collatum praffiet in ratione 1 ad 845 > * jeam proportionem minui oportere fatis verisimile est : nam D. Perciet ^hoc fecit experimentum , montis altitudinem non adeo sibi perlpectatnfatetur, vulgo eam xstimari ait 500 hexapedarum : ac forte ultra quadrmg -tas hexapedas vix excurrit. Nam praecelli loci altitudo plus a:quosolet, ob varios itineris anfractus. Unde montis illius prope Telonem P sl[e -altitudinem saltem 400 hexapedarum este opinabatur D. de la Hire, 3quam eam estet dimensus. , ^

V. Qua: a D. Caffini facta est observatio in monte, cui nomen ^Domina ä custodia, Nofire-Dame de laGarde , cujus altitudo supra ma^ ^178 hexapedas, eam praffiet proportionem aeris inter Si aquam st u 5 p,ad 469 : sed aer non erat eodem modo dispositus. Addit illud etia 0 ,de la Hire ex observationibus qua: fiunt in locis parum altis, ut 30hexap. non adeo exactas elici poste rationes inter aeris Si aquaeQua: tamen a D. de la Hire facta est Meudonii prope Lutetiam cora