Buch 
Regiae scientiarum academiae historia : in qua praeter ipsius academiae originem & progessus, variasque dissertationes & observationes per triginta quatuor annos factas, quam plurima experimenta & inventa, cum physica, tum mathematica in certum ordinem digeruntur / autore Ioanne-Baptista du Hamel
Seite
437
JPEG-Download
 

ACADEMIA HISTORIA, t». V. ^7

II. Inter alia qus facta sunt in machina pneumatica experimenta, illud Phyfiaperiri placuit die 10 Aprilis, an liquores mole augerentur in vacuo ; idque ca <

occasione spongiae aqua plens, qus in machina collocata , & in aquauhjectä fluctuans sursum efferri visa est, & deprimi aere exhausto , aut eouibeunte. Itaque varii liquores mattario, ut vocant, angustioris colli & inPartes squales per lineas nigras divisi sunt impositi, ut liqueret an ilii in va-*: Uo minuantur, vel augeantur. Aqua fluviatilis & frigida 4 unciarum pon-^fre exhausto aere statim visa est altior semipollice, variante illa altitu-til ne penes bullarum aeris quantitatem : postquam aeri liber patuit aditus,

'Ma fere linea deprefllor visa est , quäm ante exantlationem aeris. ItaqueStatuor uncis aqus fere decima sexta parte sui voluminis primum aucta;

‘Unt, tum intra semihoram imminuta est altitudo aqus , & ad statum natu-r alem tandem revoluta. In aere libero qus primum fuit moles aqus, qua-tuor guttis est imminuta, hoc est, parte fui quinquagesima supra quingen-tesimam.

D. Homberg negabat illam mutationem voluminis ex aere ipso intra^uam ante concluso proficisci. Nam aer non aliter admiscetur aqus quamPercepta illius spatiola implendo; ille vero plus aut minus loci occupat,lltl uagis, aut minus premitur ; isque elatere suo intumescit in machina,at que egreditur , cum nullum invenit hospitio locum , & rarefactus licet,a q«s tamen replet interstitia : unde & idem semper est volumen aqus.

Rem ita elfe, atque hanc aqus imminutionem aliunde non oriri quäma b ipsius aqutj exhalatione , hinc constat , quöd pondus aquq e machinae dnct£e quinque granis imminutum fuerit: nam idem acris volumen quodEst, quinque granorum aqus, penitus insensibile fuisset, vixque centesimam& sexagesimam grani unus partem squailet.

III. Multo major in spiritu vini & urinae fuit imminutio. Nam post^cem ictus anthli? tres uncis cum ; drachmis spiritus vini unam drach-rilar n , 4 uncis , cum semiiPe spiritus urins sesqui-drachmam sui ponderispiserunt ac sublats utriusque guttuls sudoris instar tandem stillavere, utM alembico fieri solet. Aqua vini ardens pondere 5 unciarum, & quinque'hachmarum uni drachma £uic imminuta.

I V. Spiritus falis vix una linea altius ascendit, ubi ebullire ccepit, quodMinutiores essent aeris bulls : ubi desiit ebullitio, liquor pristinae altitudiniI"it restitutus, nec in libero aere situm mutavit suum , quod liquores acidic «m sii lt graviores, non exhalent citra calorem sensibilem- Hujus experi-enti occasione D. Homberg experiri voluit an liquores in loco qui in acreVa cuo stillant, in vase distillatorio excepti, ejusdem sint naturs atque ii 1>-S l:| ores qui ignis calore eliciuntur. Aqus ardentis vini duas uncias parvaete torc<£ impositas cum excipulo machins pneumatics aptavit, globo vitreo,

Vu lgo le Bahn , circumposito,& aere exinanito, vapor aqus ardentis sta-

iubktus ad summam retortae partem in excipulum stillavit , eodempfotsus modo , quo solet, ubi lenis ignis calor adh betur- Trium horarumPatio post exhaustum e globo aera quatuor fere drachms in excipulum stil-ävevc , unä uncia cum semi-drachma aqus ardentis in retorta supeistite:

■^deo ut trium drachmarum cum semi-drachma, (eu qctints fere partis difl

I ii iij