Buch 
Regiae scientiarum academiae historia : in qua praeter ipsius academiae originem & progessus, variasque dissertationes & observationes per triginta quatuor annos factas, quam plurima experimenta & inventa, cum physica, tum mathematica in certum ordinem digeruntur / autore Ioanne-Baptista du Hamel
Seite
523
JPEG-Download
 

ACADEMIA HISTORIA. Lt*. V. fi?

Jnstructis. Demonstrationes in hanc rem factas die io exposuit, haec prae Fanis, Geom],c Uteris actionem continuatam horologiis valde utilem fore loco ponderisappensi. Hoc acrius cogitantibus venit in mentem qua ratione motus inae-qualis fieri aequabilis posset , anelaterium successive vim suam in vectis bra-chia modo longiora , modb breviora exerens, cum evolvitur , id efficiat ,lentatum est. Hanc ob rationem fusiis est adhibitus in formam coni trun-cati , circa quem funiculus involvitur contrarias in pärres tympani, vel do-lioli quo elater concluditur. Quo quidem verti necesse est tympanum cumclaterio evolvitur. Cum autem in tenuiori fusi parte hse incipiat evolutio ,in eam vis maxima elaterii incumbit , ac versus crassiores tympani partes sen-sim progrediens, hoc eft, in longiores & longiores vectes incumbens. quomagis debilitatur elaterium.

Ita quidem hactenus tentatum est elateriorum qua? vatie intenduntur inte-qualitates emendare , ut ex his aequabilis horologiorum motus prodiret. Necdubium est quin res bene procederet, si fusus potuisiet inveniri cujus radii;seu distantiae ambientis superficiei ab axe essent in reciproca ratione cumelaterii viribus, hoc est si in fuso radii pec vires aut potentias elaterii in fusumagentis multiplicati ubique squales summas efficerent. Id quidem experien-tia compertum est fusum non omnino conicae figurae in medio nonnihil exca-vatum eile oportere, sed quae & qualis debeat este cavitas illa, nento adhucexcogitavit, hoc est, quae sit natura illius curva: quae circa suum axem rotataeum producat fusum , digna res adeo visa est D. Varignon quae acriori ani-mo perpendatur. Id vero per sectiones conicas, & quaedam problemata eß-consecutus.

Die 30 Augusti universalem exposuit regulam, qua tempus ä gravi cor-pore in descensu impensum per quamcumque lineam curvam determinatur.

V. Jam ut ad machinatricem veniamus, D. Gouplet'machinam exposuit,

& delineavit qua olim usus est una cum D. Caffino , ut aquas profluentis-vires penes diversas fluminis altitudines dimetirentur.. Hujus mentionem fe-Cl mus ad annum 1669.

VI. D. Varignon die n Aprilis novum penduli genus a P. Jacobo Ale-xandro Ordinis S. Benedicti, Congregationis S. Mauri excogitatam propo-suit , quod motum solis apparentem non medium ejus motum sequi debet.

Hoc inventum valde ingeniosum ab Academia fuit judicatum, etsi magnaex eo utilitas vix sperari potest.

V 11. Eodem die D- de 3 a Hi re instrumentum proposuit celeritati aquas'®urrentis, aut venti dimetiendas accommodatum.-

Die 19 Aprilis D. Varignon regulam exposuit quä distantia loci ubi fül-len cuditur, ex sonitu & fulgure, imo & distantia locorum valde remotorumex tormenti fragore aut sclopeti judicati potest , cum flamma conspicitur,

& strepitus auribus ex alio loco percipitur. •

Eodem quippe momento temporis fulgur, & tonitrui bombus,& utrumquein bombardili erumpunt, nosque admonent fulminis jam formati : sed citius»d nos Iumen pervenit, quam strepitus, & eo citius quo longius ä nobiz--distat locus in quo cuditur, ac soni propagatio est in temporum ratione.

Illud autem observatum a se ait Hugenius in L. de lumine, uno temporis-

V*uu ijj