Buch 
Regiae scientiarum academiae historia : in qua praeter ipsius academiae originem & progessus, variasque dissertationes & observationes per triginta quatuor annos factas, quam plurima experimenta & inventa, cum physica, tum mathematica in certum ordinem digeruntur / autore Ioanne-Baptista du Hamel
Seite
535
JPEG-Download
 

ACADEMIA HISTORIA. Lia.VI. M

Wtervallo frequentiores, aut minus frequentes efficiunt vibrationes , tum Phyßt,'variae sonorum species oriuntur , quae toni vocitantur. Quae enim sunt fre- CA.quentiorer., acutos, minus frequentes tonos efficiunt graviores.

Hanc sonorum notionem lumini & coloribus explicandis adhibet P. Mal-branche : minutiores enim corporis lucidi particul^ in perpetuo versanturn iotu , eoque celerrimo ; quo tota subtilis materia: moles ad oculos usquenostros diffusa, per vibrationes continuas premitur , majores quidem vibra-tiones fortioris luminis speciem praebent in corpore lucido & illuminato. ;

Atque ut crebriores sunt aut tardiores , varias colorum species praebent, ne-que uberius lumen,aut parcius coloris genus mutat.

Cum autem vibrationes quae iistlem fiunt temporibus penes numeros in-finitos , & innumerabiles respectus variari possint, hinc tanta emergit colo-rum varietas, ex quä viciffim nascuntur diversi respectus , iique ab «quali-tate remotiores. Quod si exempli gratia corpus coloratum i a efficiat pres-sionis vibrationes, cum aliud corpus fex tantummodo exörit in, subtilem ma-teriam , hoc magis a priori in colore discrepat, quam aliud corpus ex quo 5 ,vibrationes prodeunt eodem temporis intervallo.

Et quidem omnes pene numerorum respectus ex quibus diversi oriunturtoni, in Musica designati fuerunt. Sed idem fieri poste in coloribus non cre-diderim. Id quidem experientia, notum est , defixis oculis in solem, aut inaliud corpus valde lucidum per aliquod temporis spatium , mox iis clausis ,coloris albi impressionem remanere, tum flavi, mox rubei, deinde caerulei,qui in nigrum tandem desinit. Ex quo id concludi potest, dummodo eademffinipor sit colorum series, eorum qui primi se produnt, colorum vibrationes

esse

magis concitatas.

Hujus phaenomeni occasione D. Homberg experimentum ä se factumc >rca colorum , qui sibi succedunt ordinem , commemoravit. Vitrum rude" a ditiodum ex utraque parte & impolitum foramini aptavit , quod luminipraebebat aditum : cum id vitrum parum admodum pelluceret, res object«tantummodo albas ultra vitrum positas sub aspectum veniebant : vitrum ali-quantulum politum quae candida eram objecta melius exhibebat, & flavaVl deri coepta ; vitro magis ac magis expolito tum diversi colores hoc ordineffispositi, primum flavus., tum viridis., rubeus, c«rulcus, Si ater ex ordineffii copiam fecerunt.

11. In Cartesii systemate lumen per secundi elementi globulos transmit-titur , quos in tectas lineas subtilis materia corporis lucidi impellit. Coloresautem globuli efficiunt, qui motu in rectas lineas accepto a subtil isti ma pri-mi elementi materia , ad motum rotationis circa suum centrum sunt determi-nari , atque ut motus directus cum circulari varie permiscetur , diversi pro-deunt colores.

hhnd praeter cietera intellectu difficile videtur , qiu fieri postit , utjdem globulus durus & solidus, qualis a Cartesio ponitur, simul tot moti-His m gyrum actis, & diversi adeo generis agitetur. Quod omnino acci-dere necesse est , ubi tot radii qui ad oculum diversa colorum genera perse.tunt, m. fodem velut puncto sese intersecant citra confusionem ullam aut suidestructionem , ut singulis momentis experimur.

I