I

54 o REGIifi SCIENTIARUM

A s n. IV. Cum Chymiä prxter exteras artes accuratas operationes exigat,cumif>9in materix delectu, tum in dösi ipsä , compositionem rerum, in quibus ope-ratio quxque versatur, exacte dimetiri necefle est, secus irritus sqpe futurusest labor, neque ex voto succedet. Qux sicca sunt aut solida ponderibusfacile in bilance appenduntur , sed qux liquida sunt , ac potissimum salibu*acidis foeta , quxque ex vegetabilibus, & fossilibus nonnisi phlegmate dilut*se produnt, vix ita licet expendere, ut quantum falis acidi in se habeant, Di-gnosci ä nobis certo possit.

V. Id quidem non inficiamur Ar^ometri vulgaris ope cognosci polle utrie duabus acidis spiritibus plus aut minus insit phlegmatis, sed nullo poteumodo > aut ex pondere , aut ex mole decerni quanti plus in uno quam 111altero sit ponderis/ubi utriusque vires diversis temporibus expenduntur : cUU 3diversi plane sint effectus eorum penes diversam aeris temperiem : prxter-quam idem femper adhibendum esset Areometrum, cum vix duo penitus in-ter se similia , uti nec duo thermometra fieri possint.

Ante aliquot annos D. Homberg novum arxometrum , idque multo ac-curatius proposuerat, cujus supra mentionem fecimus. Illud liquoris pondu*sic exhibet, ut vix quinta unius guttx parte aberret. Quantum hquori phlcg'matis , quantum acidi falis insit spiritui acido , indicat. Structura, ejus fa 1 "ma & usus superius expresta sunt, atque ejus ope omne liquorum genus ex-pendi potest. Idque tabula 2. figura 3. habes delineatum.

Cum autem liquores xstate dilatentur, hyeme contrahantur, hinc diffi-cultas quxdam oritur , ubi spirituum pondera & vires inter se comparantur»idque fit diveisis temporibus. Quo huic incommodo occurreret D. Hoss-berg tabulam contexuit liquorum , qui in Chymiä magis usurpantur , itlqua ponderibus maximis xstatis ardoribus & hyernis acerrimo frigore in-ter se collaris discrimen omne quovis inter extrema tempore internof clquear.

VI. Tum alteram fubjecic tabulam de qua mox paulo ante diximus, #!quä designat quantum certa falis tactari quantitas , cujusque spiritus aci“|absorpsit, ut omnino exsatiaretur , & quo pondere auctus fuerit sal tarta 11©mni humore exhalato. Hoc ponderis augmentum demonstrat quantum fi“ 1acidi messet liquori quo sal tartari imbutus fuit.

Posterior tabula superiori conjuncta , & utraque cum spiritibus acidi*ad arxometrum exactis comparata , qux falis acidi quantitas insit liq“ 01 *exhibet.

Atque ex his observationibus plures effectus explicari possmt alioqui fi# lSdifficiles, ex. gr. regalis aqux uncia e spiritu nitri & sale ammoniaco par atafalterum tantum auri dissolvi, quam ab uncia spiritus falis non minus ä phy-mate suo exuti, quam fuit nitri spiritus : quod ex ipsis observationibus ““7cia spiritus nitri falis acidi duplum contineat ejus spiritus qui (alis l, n c13continetur, -,

VII. Die 8 Martii 1699 D. Homberg quä ratione ferrum aut chalynsä rubigine illxfum servari possit,paucis exposuit. Adipis suilli, vulgo l* P anrt *minutius concisi octo libras pellibus & carnibus detractis vasi fictili novo *-plumbato imponi jubet tribus aut quatuor aqux cochlearibus additis j liq ua '