Buch 
Regiae scientiarum academiae historia : in qua praeter ipsius academiae originem & progessus, variasque dissertationes & observationes per triginta quatuor annos factas, quam plurima experimenta & inventa, cum physica, tum mathematica in certum ordinem digeruntur / autore Ioanne-Baptista du Hamel
Seite
701
JPEG-Download
 

AC AD EM'LE HISTORIA. tiB.VI. 7 otdetulit. Ita inscriptus est, Refractio solis inoccidui in Septentrionalibus oris jujfuCarali XI- Regis Succorum &c. ajoanne Bilberg.

Cum RexSuecüe in urbe quas Torneo in VVest-Botniaanno 1694 ad gra-dum latitudinis 65,45 versaretur, circa solis solstitium asstivum,nec sol tumtemporis occubuistet, anno insequenti eo misit Mathematicos,ut accuratioresfacerent observationes * quas eo libro continentur: ex quibus- ä D. I). Cas-sxni & de Ia Hire conclusum fuit, in ea latitudine refractiones horizontalesnostris este duplo majores, cum in hoc climate sidera dimidio gradu attollant.Illud nemini in mentem venistet, verum solem in ortu suo visum non este, sedfalsam illius imaginem , qua: veri solis speciem praebet; atque hoc magis sal-ia solis imagine nos deludi, quo longius ab Arquatore discedimus. Magnasillas refractiones his populis utiles admodum sunt: nam solem citius reddunt,lumen illius ad eos inflectendo, quod aliis destinatum videbatur ; atque ut ve-xisimilbmum est, aer ille crassior iis praebet crepuscula nostris multo longiora.In maxima noctis fex mensium obscuritate sub polo , sole 23 tantummodogradibus cum scmiste sub horizontem depresso , crepusculum etiam noc-te illuni non parum illucescit , ac densior aer quas his populis asiertincommoda ex parte compensat. Illud tamen merito advertit D. de laHire, crassum illum aera non propterea este graviqrem : nam in Baro-metro StolKomii tantum attollitur hydrargyrus, ac Lutetis & plerifque aliisin locis.

VI. Nulla res observationibus Astronomicis rite faciendis necestaria ma-gis est , quam temporis accurata mensura, neque haberi potest exacta & pras-cisa , nisi ope pendulorum.Et quidem longitudo penduli quod secunda minu-ta juxta medium solis motum designat , Lutetia: est 3 pedum , 8 lin. - 1 D. Ri-cher cum Cayennre degeret, illud una linea - brevius esse oportere compe-tit. D. Couplet filius cum esset Ulisippone , 2 lineis i brevius repetit, quamLutetias , & in Brasiliensis regni urbe quadam ad latitudinem australem6 gr. 38 , r8, brevius illud 3 lineis-3 illud constituit. D. des Hayes in epistoldad D. Cassinum propius ad D. Couplet quam ad D. Richer mensuram ac-cedit.

Quamvis his mensuris pendulorum, qua: multum & opers & curas exigunt,nondum omnino acquiescendum videatur, id tamen certum est breviora essejn locis prope -equatorem sitis, quam in his regionibus. Ex quo illud vi-detur consequens corporum gravitatem minorem este prope Arquatorem ,& idem corpus tardius eo loci decidere. An forte gravitas corporumab aetherea materia, qua: a. centro terra: recedere nititur , & in suum lo-cum substituit corpora ad majorem motum minus idonea , ubique nonin circulum vim suam exerit , neque adeo substantia astherea circa ter-ram perfectum describit circulum. Quas autem ab ea circa terramlinea describitur , eadem est cum circumferentia terre , quas circa suumaxem vertitur. Hinc adeo concludit D. Hugens circumferentiam terra; noneste circularem, quatenus ab Aiquatore ad polos porrigitur. Sed ista accura-tiorem disquisitionem postulant.

Ctua h«c typis mandarentur, D- Cassinum reducem ex itinere quod

^ S 55

Astro-

nom.