Buch 
Regiae scientiarum academiae historia : in qua praeter ipsius academiae originem & progessus, variasque dissertationes & observationes per triginta quatuor annos factas, quam plurima experimenta & inventa, cum physica, tum mathematica in certum ordinem digeruntur / autore Ioanne-Baptista du Hamel
Seite
703
JPEG-Download
 

ACAÜEMIjE Hi STORIA. Lib.VI. 703

fis conversa est. Primo ut distantia portuum vicinorum ab hae linea Meri- Afirodianä determinaretur , quae navigationibus dirigendis usui foret , tum ut in nom.ipsa littoris planitie ingens sumeretur basis qu* ä locis determinatis videre-tur , unde posset ejus longitudo cum per continuatam triangulorum seriem ,tum per hexapedas immediate mensurari, quo utriusque modi consensus ex-penderetur, tum etiam ut locus habitationi opportunus quique ex locis jamdefinitis conspici posset, coelestibus observationibus idoneus haberetur. Lo-cus dimetienda: basi percommodus inventus est ad Austrum oppidi Leuca-ta: : ubi ingens est planities a locis sublimioribus, qua: per triangula fuerantdeterminata, visibilis, inter terminos äse invicem dissitos 7000 & ampliushexapedis.

Cum autem terra: ipsius rotunditas , mutuum terminorum conspectumarcebat, translata: sunt prscelfe arbores , e quibus prospectus pateretmutuus c dissitis locis , ubi facta: fuerant observationes. Horum distan-tia perticis accuratissime dimensa 7146 hexapedarum inventa est ; eandem-que fere longitudinem triangulorum feries continuata prrebuit. Quo qui-dem praclaro experimento palam fuit quam bene sibi consentiret opus ip-sum totum.

Jam in prrecipnis urbibus, nempe Aurelia:, Bituriga:, Ruthenis, Albigre,Carcassone, Perpiniani, & aliarum , quarum definit* suerant positionesper triangula , determinat* sunt latitudines & distanti* ä Meridiano Pari-/iensi , sumptis fixarum & solis per magna instrumenta altitudinibus Meri-dianis. Paratum fuerat in eam rem majus instrumentum cujus radiuserat 10 pedum, hujus ope fact* sunt postiern* observationes in oppido Illi-beri ad littus maris, eoque stellatum aliquot prope verticem transeuntium ,

Ut capella:, sequentis bumeri auriga: , Majoris ursa:, & Lyra: sumpta: suntaltitudines, quarum prima & ultima de die commode observantur. Hatquidem collat* cum aliis eorumdem siderum observationibus cum ä D'.Casiino , tum ä D. de Ia Hire in Regio Observatario habitis, exigua reduc-tione facta , differentiam latitudinis prsbuerunt 6 gr. 18, min. ad distantiamparallelorum 3600 90 hexapedarum. Unde singulis gradibus , si quidemgradus superficiei terr* sibi invicem sunt squales , hexaped* , 57157 tribue-rentur , salva reductione facienda ob inaequalitatem montium, per quos itumest. D. Picard in agro Parisiensi 57060 hexapedas uni gradui tribuerat ,adeo ut discrimen sit 93 hexaped. quibus vix debentur sex scrupula secundaunius gradus in utrisque observationibus inter se collaris,quae etiam in magnis'instrumentis vix sunt sensibilia.

Sed qu* ducta est linea ad Austrum, transit per plurima loca maris su-perficie multo atriora , quäm qu* ä D. Picard ducta fuit prope Lute-tiam. Quantum essent mari altiora exploratum fuit cum Geometricisoperationibus, tum per altitudinem hydrargyri comparatam cum ca qu*tum temporis erat in maris littore , ut utriusque ratio haberetur,quorumdam autem montium altitudines invent* fune 1400 hexopedas ex-cedere.

Eximium quoque hoc experimentum factum est, consensus nimirum du- «-

Gggg H