Buch 
Pantometrum Kircherianum : hoc est, Instrumentum Geometricum novum, à ... Athanasio Kirchero ante hac inventum, nunc decem Libris, universam paenè Practicam Geometriam complectentibus explicatum, perspicuisque demonstrationibus illustratum à ... Gaspare Schotto ... : hoc Instrumento, quidquid alii variis organis, intricatissimis demonstrationibus, laboriosissimis calculationibus praestant ad Geometriam practicam spectans, summâ facilitate, brevitate, ac certitudine perficitur
Seite
82
JPEG-Download
 

8 e Liber HI.

Fracticam Geometriam, quxrere cogatur, Cl'ariüs tamen atqu#distinctius eandem Regulam trademus in Arithmetica.

Numerus quadratus est, qui resultat exaliquo numero in leipsum ducto > quales suntnumeri secundae columnae in apposita tabella.

Numerus autem ille, ex cujus in se multiplica-tione producitur numerus quadratus, appel-latur latus sive radix quadrati, aut radix qua-drata, & ab Arabibus ren sus, ab Italis cola.

Extrahere igitur, sive invenire radicemquadratam, aut latus quadrati alicujus nume-ri, est, numerum indagares invenire,qui in feductus efficiat propositum numerum, si qua-dratus est; vel si non estquadratus, maximumnumerum quadratum in ipsocontentum.

Rad'.

Quad,

Cub.

r-

; 1

I

1

4

8

3

9

2.7

4

l 6

64

5

*5

6

Z6

zr<S

7

49

343

8

64

5lL

9

81 -

7 l 9

Ad extrahendam igitur inveniendamve propositi numeriradicem quadratam, sie operare. Primö. Colloca numerumpropositum,ut in divisione fieri solet, &sub prima figura versusdexteram pone piinctum, & praetermissa una figura pone aliudpunctum sub tertia, rurfufque una praetermissa aliud iub quinta,& sicdeinceps; & scias quöd in quoto,sivein Radice, tot figuraedebeant este, quot sunt puncta.

Secundo. Incipe operationem ab ultimo aessinistram pun-cto, Sc vide ( ex tabula apposita ) an numerus illo puncto inclusususque ad finem sit quadratus;8t si non est quadratus,vide quis nu-merus quadratus proxime minor in tabula apposita ipsi respon-deat : accipe deinde ejus radicem ( quL non potest esse major*quäm 9.) eamque pone pro quoto postlunulam, & similiter prodivisore sub ultimo puncto, & operare ut in divisione. Videndumautem est, ne residuum sit majus radice inventa duplicati.

Tertio. Pro novo divisore duplica quotum jam antea in-ventum, (quotcunque figura rumis fit;)productum enim erit no-vus divisor (& hoc semper observa, quando inveniendus est no-vus divisor;) quem pones sub dividendo.modo dictoin divisione»rdest, sub illa figura dividendi, quas sequitur proximi illaittsubqua positus eratprimus divisori «»»

Quar^