und Collection Zwoͤlffter Thell. 643füͤr Kharath Silbers/ die es vorhin bey ſich hat/ ſo kommen auff 14. Kharath Goldeselch Juſaß 42. Kharath fein Süber/ derhalben ſo viel Zuſetz als dich bedunckt/ daß es angeb upffer hab/ ſo viel ſez ihme an deß Kupffers ſtatt zu/ dann das Kupffer gehet im Bleyer/ uweg/ wiewol ich achte/ daß umb ein kr. ſchwaͤr zu viel oder zu wenig nicht ſchadet anbob er quartirung/ ſondern hab achtung drauff/ daß das Silber/ das du zugeſetzt/ kenn Goldhe abe oder halte/ alſo beſtichs oder quartire ein jedes Gold/ es halte ſo vlel als es wolle/ten obs gleich zu 24. Kharath hielt/ haue das Gold in Stuck oder in Blick/ wie das Sil.nd ar auß/ wiegs ein/ von unden und oben d. e a. vermengt/ wie das Silber/ mache 2. Pro-old den gegeneinander/ laß es auff einer Capellen abgehen/ und ſetze ihm ſo ſchwaͤr Bley/ alsel em Brand,⸗Silber/ wie vorn gemeldt/ dann nimm die 2. Proben/ ſo ſie erſtlich auff der
apellen ſeyn abgangen/ ſo bleibt auch Silber und Gold/ und iſt das Kupffer durch das
im Rauch hinweg gegangen/ ſchlage die eines zwerchen Fingers breit und alſo duͤn,
de daß du ſie kanſt mit den Haͤnden uͤbereinander zu einer Rollen machen/ doch alſo/ daß
f. as Korn zuvor g. oder 10. mahl geglůet ſeye/ alsdann wieder abgeloͤſcht/ und alſo ge.die nach nacheinander duͤnn geſchlagen/ und darauß die Roͤllichen gemacht/ ſonſt/ wo dul as Korn wolteſt duͤnn ſchlagen/ und nicht vorhin gluͤhen/ ſo zerretſt es/ und kanſt es
65 nicht ganz duͤnne ſchlagen/ und wird die Prob alſo falſch/ zuletzt doch geglůhet/ und voner ſich ſelbſt erkalten laſſen/ ſo greifft es das Scheid⸗Waſſer deſto lleber an, ſolche Probene oder Rollen/ thue ſie in ein klein Scheid/ Koͤlblein/ gieß 2. Loth ſchwaͤr Scheid⸗ Waſſer10 argn/ und laß ein halbe Stund gemach ſolviren auff einem Kohl. Feuer/ darnach thuein heiſſer æ Stund/ biß das Waſſer mit groſſem blaſen gehet/ und die Roͤllichen ſchoͤn
llecht braun werden/ ſo iſt es genugſam/ darnach ſeyhe das Scheid Waſſer ab/ auß dem
Heid, Koͤlblein auff das retneſt in ein kupffern Gefaͤß/ ſo ſetzt ſich das lolvirte Silber
iu Boden/ und wird weiß wie ein Leim/ ſonſt calx lunæ genannt oder Silber⸗Kalch/ dieRoͤlichen abſuͤſſe wol mit warmen Waſſer/ daß der Salpeter/ und die Staͤldke deß
ſtarcken Waſſers hinweg kompt/ ſonſt wuͤrden die Proben/ ſo die Staͤrcke deß Scheid-
50 aſſers/ durch ſůſſe warme Waſſer nicht abgewaſchen wuͤrde/ auß der Krafft deß Sal
peters im gluͤhen zerſpringen. Derohalben wann du ſie abgeſuͤſt haſt/ ſo lege die 2.ſt roben in ein Gold⸗Schaͤlichen/ und gluͤhe ſie wol/ biß ſie Goldfarb werden/ und hab„„cchtung/ daß die Proben gantz bleiben/ und nicht zerbrechen/ auff daß man kan erkennen/
5 ob die Proben zugleich kommen ſeyn oder nicht/ und wann ſie nun gleich kommen ſeyn/
9 ſo wieg ein Roͤllichen/ ind was es wiegt/ das iſt ſein Halt.
f 122..
V
Don dem Hinderhalt deß Scheld⸗Waſſers/
ö i und was das ſeye.
Der Hlnderhalt deß Scheid⸗Waſſers muß von der Gold, Proben Halt abgezo-
gen werden/ wie ein Bley ⸗Korn in andern Metallen oder Proben. Den Hinderhalteei-
nes jeden Waſſers zu erkennen/ dem thue alſo: Nimm das aller. reineſt Gold durch dasö M m m m 2 Spieß.