D- N*-tura vnlversi.
74 D. GUL1ELMINI ORATIO
investfget funditus abstrusiores na-turalium causarum operatione*, me-diantibus scilicet ponderatis admo-dum atque ad amustim directis ex-perimentis ut ad rationum suarum ve-rita em pervenire queant.
Equidem si illa veritas adeo estexoptanda, quibuseunque fieri po-test modis exquiritur. Cum ejus-modi auxiliis animi sensus subleva-ti aperiuntur, si modo egeant artealiqua, in suis observationibus acexperimentis; Quin & aperitur ju-dicium ipsum , dum ad ea ordinan-da , regulis quibusdam utitur , ada-ptanda que iis omnibus quas inda-gantur. Experientias basi ac fulcroconstruitur aedificium, Intellectus cumratione conjungitur qui unus penetra-re valet qub nequeunt sensus perve-nire ; Quibus fulcris innixus & me-diis Ocellus Lucanus se Philolbphi-cas cognitiones assecutum esse de-clarabat ; alia quidem argumentis ma-nifestissimis ab ipsa natura edoShis Zalia vero, & opinione cum ratione pro-babile d cogitatione assecutus.
Talis igitur esse debet methodus,quam ego mihi proposui in meabreviori de Salium ftgucis dilserta-tione , ut potius oblequar iis quihanc provinciam mihi imponi vel-le se significaverunt, quam ut in-genii mei tenuitati fatis confidam,uti quid dignum sagacissimo vestroomnium judicio proferre postirn. Ita-que de Salium Figuris non quidemuniversis, cum id non sinat oratio-nis brevitas, disserendum mihi est;exigeret sane susceptum illud obser-vationes infinitas, longe que superio-rem ingenio meo mentem , ut co-gnitionum Philosophicarum Semina-rium
naturali , e. per metzo di replicati , eben regolati experimenti d’arrivare al-ia verita delle Uro caqionu
o
E per certo , Je questa e tanto desi-derabile vd ella cercata con tutti imczxi possibili. S adoprino i stnfi, an-co*ju:ati> se sta dvop-*, dall’ arte,nelle ostervatzjoni, e negli e [perimenti ;s’adopri il giadiz.io n<i regelare que-sti ordinandoii , & adattandoli d tut-to cio, ehe st cerca Su la bafe de itefperienzji alzji la stabrica colla ragio-ne r in t eilet to , ehe stlo ptto penetraredove noti arrivano i sensi ; ehe appun-tu con questi metzj. st dichiarava Oc -cello Lucano, avere acquistata la cogni -zjone della Filofosta , alia quidem ar-gumentis manifesti ili mi s ab ipsa Na-tura edoctus; alia veto, & opinio-ne cum ratione probabile a cogitatio-ne assecutus.
Tale dovra estere il Adetodo, ehe av-ro da prefiqgermi ne distorrervi breve-niente delle Figur e de ’ Sali, piu perubbedire driveriti cenni di chi meIjmpone , ehe perche io penst poteredal mio debole talento derivar costa de-gna de’ vostri purgat ijfimi giudiza* Sidovro difeorrervi delle Figure de * Sali,md stlo d’alcuni ; poiche di tuttti ilbreve termine dlun Distor fi non mei’permette, e ricercherebbe P sistunto uri-infinita dbjstevazdoni , & altro inge -gnn , ehe il mio , per renderlo un se-minaria di Filosofiche cognitioni. Eadir il vero , st fi cjstrva ogn uno de *Sali ntiia sua specie sempre figurato in
m4