DE FLUMINUM NATURA CAP. V. 35>7
ut interius consumeretur, intra dieiunius spatium; Certum est, uno eo-demque tempore abtorberi, si istudmotum fuisset consequenter a quo-dam plano , quod ita longum e stet,quantum exigit velocitas quassatio-nis Saxi mutua: cum alio (si tamenvis, atque asperitas forent in utro-que aequales ) neque variaretur effe-ctus, si ejusmodi quassatio identidemcontigisset ; modo temporis quanti-tas unius estet diei. Variaretur qui-dem , si vel motus, vel tempus,vel duratio, vel Saxi magnitudo,vel plani asperitas, alterarentur; velsi deficeret planum ipsum , in quofit quassatio . priusquam Saxum om-nino consummaretur.
Cum sit igitur in Flumine deter-minata vis quadam , qua: producitcertam quandam in Saxorum motudeterminatam velocitatem ^ & cumistis insit magnitudo quaedam, at-que limitata durities, quae utpluri-mum non excedunt (cum utriqueminor esse possit) hinc sequitur,quod motus velocitas ab Aquä im-pressi in Saxis, exigere debeat de-terminatum tempus quoddam, quodduritiei proportionatum sit, magni-tudini &c. eorumdem Saxorum, adeadem omnino effringenda ; ideoque,etiam spatii determinari debebit lon-gitudo , ad eundem estectum produ-cendum necessaria, sicut ista est Velo-citatis , & Temporis filia. Non mi-rum est igitur si in Fluminibus ag-noscantur Glarearum limites , ac siAlvei non replentur , per continuumcarum ingressum 3 cum aequilibratasit, ut ita dicam, earum quanti-,tas, qua: singulis diebus Alveum
in-
tro lo spatio di un giorno ; Certacosa e , ehe .nel mede fimo tempo ficonfiumerebbe , se efio fosse nisso se-gni tamente per un piano , ehe sos'etanto lungo , quanto richiede ta ve-locita deUo ssregamentp reciproco diunSasso , con sal tro [se pero la sorza ,.e /’ dsprezza sos'e nelj uno, e nell' al-tro caso eguale ) e ehe non fi varie-rebbe 1 'ejsetto , se tal logor amentasuccedese interpolatamente ; purchela quantlta dei Tempo sos'e di unagiornata. Varierebbefi bene } se } 0 ilmoto , b il tempo, y o la durezza , '0 lagrandezza del Sajso , '0 s asprezzadel piano, fi alt erasero ; b se man-cas e il piano medefimo , sui quale fifa lo sfregamento , prima ehe il Sasasos'e intieramente consumato.
Esendo dunque nel Fiume unasor-za determinata , ehe cagiona una de-terminata velocitd nel moto de'Sajfi>&esendo , ehe quefii hanno una grande z-za e durezza limitata, ehe ordinarta-mente non oltrepas'ano (potendo perohavere suna , e l’altra minore) ne-segne ,■ ehe la velocita del rnoto im-presso dalj Acqua ne' Sajfi, dovra ri-ehiedere un tempo determinato , ehefia proporzionato alla durezza 3 gr an -dezza &c. de' Saft medefimi , per _inter amente firitolarli ; e percio , al-tres\ dovra es'ere determinata la Ion -ghezza dello spazio, necessario / perl’efsetto medefimo come ehe que -fia e figlia della Velocitae delTempo. Non e dunque meraviglia,sene 3 Fiumi fi riconoscono i limiti delleG hiare , e segli Alvei, non fi riem-phno , per lo continüo entrarvi diquefie ; esendo equi librata , per cosidire , la quantita di es'e, ehe gior-nalmente entra neir Alveo , col con-Ddd 5 fumo r