DE FLUMINUM NATURA CAP. XL 6%z
cum velociori Aquae fluxu Constru-ctioni periculi nonnihil inferre po-terit 5 Equidem eo in casu, quo ,uc plurimum Canales sont exigui,vitiosi etiam lapsus sunt, excava-tio vero quemcumque pravum ef-fectum supplet. At si eodem arti-ficio in amplis Fluminibus uti o-porreret, major requireretur cau-tio , idque etiam observandum fo-ret , contingere poste, quandoqui-dem nonnullo ex istis accidentibus,quibus non caret rerum humana-rum incertum , destructa remane-ret ; vel saltem deteriorata Pontis-canalis destructio, ut haberi mediaquaedam possent , quibus vel in in-tegrum , vel restitueretur, res re-stauraretur ; 'quam in partem ope-rationis tempore Flumen conver-tendum sic ; unde repetenda pecu-nia est? ac si ingens neceflarii sum-ptus moles , ad ejusmodi suscipien-dum opus ea, qua par est, utili-tate redimeretur. Inde fit, ut ejus-modi Confiruüiones non referiunturin ufii nisi mediocri Aquarum , utplurimum limpidarum ope } quae tan-ta non indigent adhibenda cautio-ne.
Deinde Pontes-Canales , qui si-mul cum fundo suo perveniunt adFluminis ä se traducti Aquae super-ficiem contingendam, praeter supramemoratas observationes, exigunteffectuum praeponderacionem , quiaccidere poliunt in inferiori Flumi-ne, qui, quando t^Aqua reftagnationon fit, ab illis non discrepabunt ,quos efficit Pons ordinarius , de quodisseruimus Cap. VI /. at quandostagnat, hoc est, quando superfi-cies Aquae fluminis inferioris > co--D. GuUelmini Oper. Tom . /. gttuf
fio troppo veloce delT Aequa potrd met -tere in pericolo la Fabbrica ? Ben evero » ehe in tali cafi , ne' quali ,per lo piit , i Canali sono piccicli, lecadute sono altresi difettofe 3 e t escavazdone suppltsce ad ogni cattivoejfetto. (JMa , se fi dovese pratica -re tale artificio in Fiurni grandi , sa-rebbe necejfaria ogni maggiore auver-tenzjt i e fi dovrebbe anche confidera -re do , ehe petesse succedere , quan-do per alcuno di quetti accidenti, dequali non manca Cincerietta dellecose mondane , reflajse > b deteriorata >'o diflrutta la Fabbrica dei Ponte'ca-nale ; ehe mezj poteffiero tener fi nelladi lui riedificazfione , e rfi oratione *a qual parte fi dovejse nel ternpo deltoperatione divertire il Fiume ; ende/ h ave (se a ricavare il denaro} e fe1’enormitd della /pe/a necejfaria , pertseguire fimili intraprese , have/se inconirapofio quell ’ utile , ch' ella me-rita . Ouindi i , ehe le Fabbrichedi cal forte non si vedono in uso,ehe per Aeque mediocri, e - perlo piü, chiare, circa le quali nonsono necessarie tante cautele ,
I Ponti - canali poi , i quali coiloro fondo arrivano a toccare la su-perficie delt’Aeque dei Fiume , ehetraversano , oltre le predette riflefso-ni , addimandanb la ponderatione de-gt efsetti , ehe ponno succedere nelFiume inferiori , * quali , quandoveramente non siicceda ristagno d’Aequa , non säranno differenti daquelli, ehe fa un Ponte ordinario >de quali habbiatno havuto di/corsnel Cap. VII. ma quando sacriarifiapno , cm , quando la superfide
L111 dell'