DISSERTATIO TERTIA.
sint combinari cum salinis, & simulunicae coagmentare sulphuream.
Verum alia consimilis diluenda eflobjectio petita ä velocitate motus ,quo aether agitur, rapidissimi, tan-ti propterea , ut non possit non ab-jicere , aut saltem post se longe re-linquere alterius cujusque generis,alioquin adhaesuras particulas. Con-ce (Ierim utique particulas velocissi-me agitatas refugere unionem cumaliis, id tamen universaliter verumnon est, sed tantum sub certis con-ditionibus. Ne tamen cogar hicrem ab ovo , ut ajunt, deducere,fatis erit advertere, ut impediatura rapiditate motus unio, oportereparticulas non este ejusdem motuscapaces; secus enim, si eadem utro-que velocitate ferri possint, nil im-pedit unionem. Id quidem etiamadmiserim , majoris velocitatis ca-paces este particulas ^theils , quamfalis, idque in proportione moliumreciproca i sed nil tollit, quin aetherpossit velocitatem siiam remittere,& pro re nata aliis, atque aliis agimotibus, qui unioni cum particulissalinis maximopere faveant. Et quod1 pectat retardationem motus in aetherefacillimam , norunt Mechanici aliudeste velocitatem motus, aliud mo-mentum , hoc enim coalescit ex ve-locitate motus, & quantitate rnate-tcria? motae, ideoque poste combi-nari maximam velocitatem cum me-diocri momento, & econtra momen-tum plurimum cum minima veloci-tate. In corporibus minimis velo-citas maxima este potest , adeo uttotum Fere eorum momentum abeatin velocitatem , parum addenteD. Gulielmini Oper. Tom . II.
197
quantitate materia: movenda?. Atvero in corporibus majoribus velo*citas die potest non musea, mo-mentum autem maximum, materiaretinente in se maximam momentipartem, reliqua in minimam velo-citatem absumpta ; Sed non ideoaliquid ä momento decidit. Hinccum multa velocitas multi momen-ti non semper indicium sit, occur-runt corpora celerrime acta (qualiain nostro casu sunt particula? a?the-req) quotum tamen cum momentumoppido parvum sit, ideo facile ve-locitas minui potest ab objectis resi-stentiis , contra ac accidat in maio-ribus longe minori velocitate actis.Exemplo sit cymba, -qu? vel unoreinige facile movetur, & quidemvelocitate multa, sed velocitas cym-ba? facile deperditur quolibet occur-rente impedimento. Econtra verotriremis centum remigibus acta tar-dius quidem moveri potest, quamcymbula, sed obstantia impedimen-ta , aut facile superat, aut ab ipsisdiffringitur ; & impedimenta- illa ,qua? totam velocitatem adimere pos-sunt cymbula?, nil fere demunt tri-remi. Pari igitur pacto, licet ma-xima sit a?thetis velocitas, quoniam,tamen momentum illi non commen-furatur, si occurrant impedimentapartem ejus motus in se assumentia,vix credibile est, quantum velocita-tis deperire possit, & consequenterfacile fleri, ut etheris pars aliquaad eam motus velocitatem retraha-tur , quae illa major non sit, quapotiri posiimr saiin^ particulae; quod,sane si accidat, omne sublatum eritimpedimentum ad utri usque partior- .
P P la?,'