DISSERT ATI

quasi, & proprerea non tantum dif-fundi, quantum emanare, & velutiresultare. Quod quidem, licet ve-rum non sit, absolute enim cum re-sistentia calor diffunditur, ut apparetcum media diffusioni plurimum re-sistunt ,, non tollit tamen, quin inspatio libero incredibilis lit veloci-citas, quä ab ' uno ad alterum lo-cum propagatur. Sed & eandemceleritatem indicant non obscure ejuscstectus: quilibet enim novit quantasit vis caloris in rarefaciendis corpo-ribus, quantaque corporum , dumraresount, potestas ad obstantia veldiffringenda, vel removenda ; tantaautem vis non nisi a maxima poten-tia proficisci potest; cumque mo-menta potentiarum hujus generiscoalescant ex motus velocitate , &materia, quemadmodum a Mecha-nicis demonstratur , in calore verominimum materi? sit, adeo ut Pe-ripathetid eum immateriatam quali-tem existimaverint, prosecto oportet,ut quantum caloris momentum defi-cit in materia, tantundem recipiat aceleritate. Si ergo potentia calorismaxima est , commensuratur enimvalidissimis resistentiis, easque tan-dem soperat, neceste est etiam, ut ce-leritas ejus motus maxima sit. Degradu, hujus celeritatis nihil definiripotest, tum quod forte non eademfemper, sod juxta diversitatem cir-cumstantiarum varia; tum quod im-possibile sit mobilis alicujus celeri-tatem a posteriori determinare abs-que cognitione spatii dato temporeemensi, a priori vero absque noti-pia potenti? motricis , & quantitatisjnaterice, quas movenda est, quorumnullum apte potest cognosci.

O QJJJNTA. 339

Qualiscumque autem sit, illudcertum, non satis per celeritatemmotum calorificum determinari; suntetenim motus celerrimi: ut astheris,effluviorum odorosorum , iique quicorporibus coelestibus insunt, quostamen calorificos nemo dicet, & H.sensu nullus in iis calor agnoscitur,fdinc addunt celeritati perturbatio-nem. Nomine motus perturbatiintclligitur is, qui licet quoad to-tum mobile directionem possit ha-bere determinatam , in suis tamenpartibus incertam habet, & vatiam;adeo ut nulla fere sit morik diffe-rentia , sive sursum, live deorsum ,sive ad latera, sive recta, sive obli-qua , quam non habeant eundem lo-cum sensibilem occupantes partes ali-qiue, eam mox dimistur?, & aliamarreptur?; eo pacto, quo observa-mus athomos , quas aeris dicunt,in ejus sinu volitare incerta nunquam-ve constanti directione, licet ä ven-to versus certam plagam aer rapia-tur ; aut eo pacto , quo concipi-mus particulas corporum fermentes-centium, aut ebullientium, diversis,immö contrariis lationibus hac il-lae per. corpora eadem ferri &circumferri. Porro talem motumin calore existere neceste est; aliasenim, si certa qu?dam, 8c con-stans foret caloris directio, nul-lo pacto facile postet in orbemdiffundi circa . corpus cali,dum ;&, deinde stante plurima celeritate,quam ostendimus, .ineste calori., sub-lato corpore calorifico protinus ces-saret, in medio , simili ratione, quäsublato luminoso tollitur continublux.

Insuper, cum calor liquet liquabi-Vu 2 lia .