Band 
Tomus secundus.
Seite
349
JPEG-Download
 

DISSERTATIO QUINTA . 1 zn

qüod idem est: ac sursum evolare.Ex conjunctis igitur hisce motibus,altero k centro propagationis in or-bem, altero verticali, fit ut spfueracaloris in oblongum distrahatur &acutum, id est magis sursum versusextendatur quam insrä , ad lateravero media quadam ratione. Hicautem propagationis modus, quem-admodum suffragantem habet ex-perientiam , ita & nullo pacto ser-varetur , nili adellet substantiale ef-fluvium hac potius quam illae di-strahendum. Exinde etiam proce-dit , quod regulariter secus corpuscalorem fundens intensior est ca-lor, quam longe ; nimirum quia ibiconfertius este effluvium oportet ,quäm hic. Verumtamen licet haecplana este videantur, non ideo ta-men adeo certa sunt, ut dubitarinon postit,- immb validteadsunt ra-tiones dubitandi, effluvium calori-ficum inter migrandum, & novasaccestiones suscipere, & continuapati detrimenta; quod si verum fo-ret , altera emergeret ratio propaga-tionis longe k ■ migratione diversa >•scilicet successiva additio , & quxhanc efficit successiva exsolutio par-ticularum sulphurearum facta exipso medio, aut generalius ex sub-stantia, ex qua calor producitur.

Atque ut evidenter appareat quümfacilcTefe diffundenti effluvio possintadjici aliae, atque aliae subinde par-ticulae congeneres, perpendendum estduplici modo poste calorem ab unoad alium locum produci ; scilicetprimo per transitum ejus numero ef-fluvii, deinde vero per successivamnovi productionem. Prioris exem-pjum este- potest fluminum fluxus, se-

cundi vero flammae transitus ab unoad aliud extremum sulphurati. Inprimo est realis motus ejusdem mo-bilis a loco ad locum; in fecundovero tantum apparens, idcoque po-tius successiva secundum tempus & lo-cum generatio. Hanc utique in pro-pagatione caloris, saltem per mediumaereum, facillime poste , immo de-bere contingere conjiciemus, si ob-servabimus particulam sulphureamerumpentem a mixtione subjici moti-bus aetheris longe velocioribus, quamfuerint j i,, ä quibus fuir generata ;sique , quod ‘notabamus agentes desulphurei elementi generatione, ma-gnitudo particularum commensura-tur, ut ita dicam , velocitati aetherisgenerantis, opus est ut intelligamus,hac aucta, irhmo enormiter aucta,illi futuram este imp>roportionatammagnitudinem eandem, ideoquefore,ut aether iit corradendis superficie ,->& dissolvenda textura, quae supra -porpörtiönem velocitatis auctae exsi-stit in sulphurea- particula, nitaturperenniter; Sc siquidem tanta sitimproportio inter auctam ejiis velo-citatem, & resistentiam particula addissolutionem, ut nulla- aequalitas in-ter dissolvendum fiat non modo par-tialia circumtonsione facta graciles-cet , sed '8c penitus destruetur. Plu-rimam ideb aiit molis imminutionem,aut dissipationem particularum sul-phurearum, & consequenter propor-tionatam diminationem efluvii, fie-ri neceste est. Ulterius, cum quomagis elongatur a sito fonte calor,...eo scirper magis languescat, t»m ,ut diximus, causa rarioris effluvii,tum diminutae perturbationis in mo^tu, sequitur, ut languente'vi mo- •Xx z tionumä