DISSERTATIO QJJ I N T A.

ritm , quoniam re vera calidum ef-fluvium corporibus superadditur jamin sua essentia completis, accidentiscujusdam pra: se fert ideam ; acceditenim, 8c rcccdic salva corporis es-sentia : cumque aliquibus corpori-bus , & quibus exsolvitur, hoc ef-fluvium essentiale fit, eo enim sub-lato perit fundamentum denomina-tionis , ut apparet evidenter in igne,idcirco horum respectu pro acci-denti quidem habetur sed proprio ,seu pro essentiali proprietate : Quo-niam vero quterenti , quale sit ali-quod corpus > congrue responderipotest , calidum ; effluvium interqualitates adnumerarum est. Hiautem omnes loquendi modi nullodetrimento veritatis retineri possunt,dummodo de re constet , & adhi-beantur congruenter ad opera na-turae.

Hase de calore in universum,forte magis quam hujufce tracta-tus ratio, minus certe quam rei di-gnitaspostulasset,hucusque commen-tati fumus , ut facilior reddereturaditus ad ea perscrutanda, qua: par-ticulis sulphureis accidunt antequammixtionem subeant ullam, quajqueab earum motibus primam in terrasvisceribus, deinde , dum e tellureerumpunt, in aere derivant. Prop-terea ex dictis non esse dubitandumremur, quin particulae sulphureae per-fectionem suam adeptf,& a vorticumlabyrinthis liberatae, cogi non se-quantur motus universales aetheris,quos, suo loco descripsimus ; quinarripiant turbinativos cicca propriumaxem ; quin perpetuo osciilent,idest a quolibet vel levi occursu

D. Gnlklmini Oper »Tom. 11,

5 55

comprimantur , indeque resiliant;quin tandem motus inter eas suc-cedat perturbatus ; haec etenim om-nia non ita pridem demonstravimus.Itaque cum motus aetheris universa-les illum ferant ab uno versus al-terum polum, simulque versus terra:superficiem , etiam has universalesdirectiones sequerentur particulaesulphureae, termino, ut ajunt, k quo,desumpto h loco generationis. Dis-pergentur igitur hac illae per terrBsoliditatem, quia videlicet eas rapitfluentum aetheris, illique caloremimpartientur, diversum tamen , 8csecundum gradus. & fecundum qua-litates ; ubi enim consertius fueriteffluvium, aut ubi perturbatius, &celerius, ibi major erit calor; &econcra, ubi occurrent effluvia aliadegenera, horum & illorum activitasmiscebitur, & varius calor mani-festabitur. Quoniam vero regula-riter confertius est effluvium circaloca generationis , ita & hxc ca-lidiora credere non irrationabile est.Ratio hinc deducitur cur interioratelluris plerumque caleant , nonmodö in tertia ejus regione , quamBoilcus semper calidam auguratur,verumetiam in secunda, hverne prae-sertim , quo tempore cohibita eva-poratione sulphurearum particularrum ä terite densitate, opus est uteffluvium inferius reddatur confer-tius : Non ideo tamen necesse est,ut undequaque calore perfundaturtellus interior ; cum enim calorispropagatio fiat veluti per diversaflumina fluentia häc ilDc per terram,siios fontes habentia in locis ge-nerationis particularum sulphurea-rum, possunt quidem h*c sulphu-Y y rearum

\

i

f