DISSERTATIO SEXTA.

versi generis, vegetabilium. Censentnonnulli per radicum vatiam confor-mationem seligi quod cuique piant^opportunum esi, rejici quod inoppor-tunum ; quod tamen non undcquaqueverum eile osiendunc insitiones; scili-cet cum id quod interitur, sive surcu-lus , sive -oculus, alimentum capiat,non ä terra, sed a planta qua super in-seritur, id est ab eo lucco, qui jam perradices selectus suit accommodatusprivata: alimoni e ejus planta:,ad quamradices pertinent, ut insitum vegetet,opus esi ut succus, quem haurit, sibiproportionatus existat. Qui ergo exu-ctus est ab unius plantae radicibus, e-tiam alteri, & omnibus, certe pluri-bus proportionatus eile potest, modoverum sit quod docuit Columel. reirusticae lib. 5cap. 11. videlicetomnem surculum ernni arbori inse-ri pose , fi non e fi ei, cui inseri-tur, cortice dijfitnilis . Is igitur quia radicibus ebibitur succus non estsaltem ita selectus, ut non possit plu-ribus admodum plantis este propor-tionatus ; ideoque, quamvis luben-tes concedamus plantarum radicibusspeciem quandam cribrationis » nonidcirco tamen concedimus d sola ra-dicum actione determinari per om-nia succum; quin potius necella-rium ducimus, ut alias atque aliassubinde mutationes subeat ,. ante-quam fiat proximum plantarum nu-trimentum. Succum hunc , qui aradicibus exugitur, universalem nun-cupamus , non tantum quia, ut dixi-mus, pluribus stirpium Ipeciebus &generibus famulari possit, sed potissi-mum quia ex eo, tamquam ex com-muni penu, quidquid ad alios uni ei-demque piant« debitos componendos

373

nccesiarium deducitur. Sunt quippe,prTter universalem hunc succum , Scalii, saltem duorum generum; ho-rum enim alter proprius dicitur , aliivero communi vocabulo particularesappellantur. Proprium succum eumdicimus, qui cum toti plantq prc-spi-ciat , proprium & immediatum estalimentum plantas , & potissimumsuam sedem habet in cortice aut li-bro: Hic ille est, qui lactescit inesulis, titimalis, sicubus ; siavelcitin chelidonio; rubet in lapatho san-guineo ; amarescit in absinthio; ace-scit in oxalide &c. in arboribus ve-ro pr^cipue se prodit lpecie gum-matis, resin^, aut balsami, que ta-men omnia, & colore, & consisten-tia: modo, & substantia, varie in-ter se discriminantur. Succi veroparticulares sunt , qui non totiusplantae, sed alicujus partis hospi-tes sunt. Hujusmodi sunt ex qui-bus siorum petala , stili &c. colo-rantur; fructus diversificantur; di-tantur semina, praecipue vero eo-rum placentae, aut cotyledones foliaseminalia nuncupati; folia variegan-tur &c.

Inter hos plantarum succos, &eos qui in animalibus reperiun-tur , plurima est analogia ; pre-termissis enim cunctis ad primamanimalium coctionem spectantibus,quibus nihil analogum in plantisoccurrit, cum quid illi respondet ingremio telluris celebretur , primasecretio utilis ab inutili sit, tam-quam ex venis lacteis, ä radicumapicibus : sed succus haustus, non chy-lo, sed sanguini, proportione respon-det; hinc quemadmodum diverso-rum animalium sanguis nullo sensu,Aaa Z di-