$S 6 DE PRINCIPIO SULPHUREO
sistit in plurima compressione par-ticularum sulphurearum , aut in plu-rima vi causarum illam conservan-tium ; & quoniam has diximus essesales diramatos in stirias, porosqueearuudefn particularum pervadentes,& praeterea salinam quandam in-crustationem ad extra stiriarum ex-trema firmantem ; proprerea hujusfixitads cause sales existunt, texturasua, copia, & stiriarum robore com-pressionem confirmantes, & figentes.Quia vero extra telluris visceranusquam causae, & circumstantiae oc-currere possunt, quae semel habitamfixitatem augere possint, utique ta-men quae minuere, idcirco mixto-rum quorundam ad regnum mine-rale spectandum sulphura, hac pri-ma ratione reliquorum omniumfixissima sunt> ut in metallis , auropraesertim ; econtra in mixtis ad re-gnum vegetabile & animale spe-ctantibus » fixitas minuitur sulphu-rum, quia causae plures, puta aetherismotus rapidior factus, radiorum so-lis actio, transitus sulphureorum ef-fluviorum magis concitatorum Ac.facile possunt extenuare, laxare, elon-gareque stirias figentes, ita ut proratione diminutae virtutis compres-sionem conservantis , sulphureaeparticulae sua vi elastica amplientur,& exinde praehabira fixitas minua-tur : Constat proprerea fixitatemhujusmodi semper aliquam haberi,8c quidem non paucam , donecparticulae sulphureae libertatem ac-quirant j robur enim stiriarum nonita credi potest gradatim minui,ut semper supersit nisui elastico par-ticularum sulphurearum ; quin po-tius putandum gracilescentes stirias
pad quidem posse sine rupturadistractionem aliquam, non autemomnem; ideoque multo antequamnisus desit, ab eo diffringi, & so-luta compage particulas antea com-pressas suae libertati relinquere. In-tra hunc igitur limitem major &minor haberi potest fixitas concre-tionis , extra vero eam immediatesequitur omnimoda libertas.
Porro haec fixitas quantumvis ma-gna, ut alias notavimus , stare ta-men potest cum plurima volatihtate,cui coercendae opem praestat alte-ra fixitads species, nempe compolwdonis ; qno enim major copiadegenerum particularum cum primissulphureis concretionibus venit incompositionem, elaboratius quoqueinvicem miscentur, magisque (cumetherogenearum copia obruantur)earum mobilitas , & volatilitasminuuntur, ita ut tandem tollantur.Haec igitur consistit non in mulcacompressione sulphurearum parti-cularum , sed in earum unione cumpartibus diversi generis , se se in-vicem A illas valide stringentibus;qua de causa fit, ut, cum iisdemmotibus omnes moveri debeant,plurima ad motum resistentia adje-ctarum detrahat mobilitati lulphu-rearum , A e contra plurima harummobilitas, & conatus ad evolatio-nem minuat illarum ad motum re-sistendam : Ejus igitur causas suntma/ores, & sitapte natura gravioresparticula cum sulphureis concretio-nibus combinatae, & omnium interse fortis miscella ; ideoque maximafixitas compositionis consistit in plu-rima copia particularum adjectarum,habito respectu ad quantitatem sui-