DISSERTATIO OCTAVA.

admodum igne aperto ; non aliaprofecto de causa , nisi quia adensitare organorum impediuntursales quominus transeant , eo sal-tem quo decet activitatis momen-to , ad substantias calcinandas.Demum a salibus effluvium ignissulphureum nanciscitur plurimumvirium incrementum , quo disponi-tur ad plura efficienda , quae nonpotest simpliciter sulphureum >quemadmodum econtra ad multahoc comparatum existir, non illud;ubi enim commoderatio requiritur,calido , non igneo effluvio uti con-suevit natura; ubi vero summa vir-tus, & calido & igneo. Hinc ca-lor coagmentationibus & composi-tionibus, actionibus insuper, & al-terationibus idoneus existit ; ignisvero resolutionibus, destructionibus-que aptissimus, ut prcpterea insati-abilis helluo omnium corporumvocitetur.

Pertinet & ad propiietates flam-mae vis illa portentosa , quae inpulvere pyrio, & aliis artificialibusejusdem generis compositis , duminflammantur, observatur. Nemonescit pyrium pulverem ex sulphure,nitro , & carbonibus trituratis, &quantum per artem potest probemixtis, coagmentari. Ex sulphureeffluvium sulphureum, ex nitro sa-linae particulae cum illo tumultuatu-. rae delumuntur; pulveris vero car-bonum non alius usus est , nisi utimpediat nitri & sulphuris coalitumsed mediando sejuncta conservet ;id enim & ad flammam , & adpromptam deflagrationem utilissi-mum est. Si igitur intelligamnsIZuis scintillam contingere pyrium

pulverem , ex dictis intelligamusetiam oportet ejus scintillae sulphu-reas particulas , & sales aereos

cum illis tumultuantes, exsolveree granulis sulphuris , quae attingir,sulphureas particulas , quae explo-sione sua occurrentes salibus nitro-sis , non conjunctis (alik ex olutio& explosio impedirentur ) led ferecontiguis, cum illis tumultuantur,ideoque ignis generatur , ex quoinflammari debere contiguum pulve-rem , & subinde univcrlum, evi-dens est. Hanc flammae propaga»tionem tempore aliquo fieri latea-mur oportet, minimo tamen ( iddocente experientia ) ut pro instan-ti physico haberi postit. Cum igi-tur uno fere c mpors puncto innu-merae particulae (ulnhurr» explo-dantur, idest a statu co , pressionisvi sua elastica st se expandant hi:multo majorem qufm antea mo-lem , & quidem celeritate plurima,,si harum singulas concipiamus cer-,to quodam & d*. terminato explo-sionis momento a flectas , ita fe ha-bebit hoc momentum ad totumillud , quod in pulvere accenso in^telltgcre debemus , si cuti numerujtparticularum sulphurearum fese ex-plodentium ad unitatem : quanti-tas autem expansionis unius par:in-culte ad expansionem totius flammasadhuc majorem habebit rationem ;scilicet huic accedit ampHtudo loci ,quem requirunt (alino nitrosas par-ticulae, dum hk illk, recta , tur-binate , aut alia quapiam rationek sulphureis agitantur. Itaque cummomentum expansionis unitis par-ticula? sulphureae, licet minimum ,si tamen multiplicetur per yume-F f.f. 3 m«;

i