DISSERTATI
municatio succedit. H?e pr?cipuacausa est, cur motus particularum ele-mentarium mixti plerumque ä sulphu-reo principio, rarius ab qthereo im-mediate procedant. Non solum au-tem ex eo quod penetret, & diffici-lem habeat permeationem , aptisti-mum est sulphur elementare ad mo-vendum, verum etiam duplici alia decausa. Harum altera est, quod eavelocitate ditatum sit, qu? requiriturad hoc opus illi ä natura destinatum;paucitas enim materi?, qua constat,plurimam illi tribuit pernicitatem,cui si copuletur multiplex variaquedirectio , qualem ostendimus efflu-vio calorifico ineste oportere , nilmagis appositum ad occurrentia quas-que , nisi validiffime obstent, trans-ponenda : Altera vero est molis cer-ta quantitas, qu? nectam parva est,ut non sustineat occursum, nec tammagna , ut debitam renuat appli-cationem ad mobilia. Hisce decausis fit, ut principium motivumreliquis magis universale habeatur,nec immerito , sulphureum , pr?ci-pue quod spectat motiones illas, qu?accidunt particulis elementaribus, velin mixtione, vel in mixtis.
Hinc cum natura motum aliqueminternum in mixtis intendit , ple-rumque ab elemento petit sulphu-reo , quod parcius aut copiosius il-lis tribuit, prout majorem vel mi-norem largitur activitatem. Nequeobstat quod sulphura corporumquandoque fixiffima existant ; idquippe maxime suspiciendum est na-turae artificium , eodem utentis ele-mento & ut materia , & ut prin-cipio motivo; quatenus enim fixi-ertem habet, & omni ideo motu ca-
) NONA. 413
ret, facile obsequitur cuique motio-ni imprestas, quo fit, ut in hujus-modi statu nullam prasse ferat activi-tatem , sed quatenus ex solubile est,aut ad volatilitatem evehibile , po-testate non caret movendi , quamexerit, si exsolvatur, aut volatili-zetur : hinc mixta non pauca sul-phurea citra alterius actionem iner-tia omnino sunt, nec magis poilunr,,quam si sulphurea non existerent;sed ea accedente suspiciendos effe-ctus producunt. Natura idcirco s?-pius hujusmodi potestates mixto-rum fixi täte coercet; sed cum libe-ras vult, alia combinat sulphureumelementum a fixitate ad volatilita-tem aut ad exsolutionem evectura,sive agentibus externis subjicit, aquibus eadem obtineatur. Proptereaduplex videtur este naturas finis intribuendo fixo sulphure mixtis; al-ter, ut perducatur ad actiones pro-prias vel volatili tatis , vel exsolu-tionis ; alter vero, ut proportiona-ta materia corporum existat; ex u-triusque finis attenta animadversio-ne patebit, quasnam sint actiones sul-phurum, dum in statu fixitatis mixtio-»nem aliquam ingrediuntur.
Sulphura qu?que fixa, quin ma-ximam partem etiam volatilia, si-ve solida sive fluida existant,visciditate quadam pollere non estqui dubitet ; hujusmodi enim eileexperimur & balsama, & resinas, &butyra, & pinguedines, & quacum-que alia natura? producta ad genussulphureum attinentia, quas mixto-rum aut elementa, aut decompositasunt. Hanc visciditatem facile quisdeducet a simplicioribus elemen-tis illa componentibus , praei-