! D I 5 S E RT A T

deducenda ; Quippe cum corporaquaque dum generantur, ab a?the-re cranfeunte sianc porosit, & qui-dem ita, ut liber sit tetheri eidemtransitus, quoties vi aliqua externaincurvantur , distrahuntur, aut alioquocunque modo eorum figura mu-tarur, mutantur etiam potorum am-plitudines , aut quia magis incur-vantur , aut quia ex curvis ad re-ctitudinem adducuntur , aut quialongiores facti gracilescunt. Hinc sipartium eos concludentium tanta sitadhesio , ut ab astheris vi non fa-cile superari possit, necesse est, utaether eosdem permeans, urgeat lu-xatas in figurae mutatione particu-las , cogarque ad priorem locum,

& cum proximis dispositionem re-cuperandum : quibus restitutis , re-stituitur item figura corpori > Etnisus ad hujusmodi restitutionem viselastica est . aeque ac resistentia adcompressionem. Hoc autem nonaccidit, quoties mollis substantiaesunt corpora, eotunc enim, cumfacile superari possit adhaesio parti-cularum inter se , facile itidem posssunt ab aethere novL viae aperiri,quas permeet absque ulla vi illatano VT potorum dispositioni. Hincregulariter duriora corpora minuscompressibilia sunt, sed fortiori vir-tute elastica pollent > molliora econtra aut compressibilia non sunt,aut quatenus sint, debiliori, 8c sialiquando plurima constant elasti-ci täte , eam habent ab aere inclu-to derivatam. Atque hic obiter ob-servo , elasticitatem perperam abaliquibus cum duritie confundi; ab-soluta enim durities omnem rejicitcompressionem , & cum compres-D. Gulielmini Oper. Tom, 11.

IO UNICA. 449

sion e virtutem elasticam ; quod enimfiguram murare non potest ( cuius-modi inteliigendum est perfecte du-rum ) neque compressionem patitur ,neque vim elasticam habere po-test , qua? cum compressione fern per,aut distractione servat proportionem,uno verbo cum figura? mutatione,si cauta adsit, & nisus ad eam re-cuperandam. Porro ex dictis faci-le est cognoscere causam, cur diucompressa , aut distracta corporaalioquin elastica , non raro vim ela-sticam aut minuant, aut amittant:scilicet quia ather quod momentonon potest - tractu temporis efficit,id est novos sibi poros perterebrat,per quos cum libere meer, nullamvim infert antiquis ; hacque subla-ta . cessat aut minuitur elaterium vquod tamen nunquam accidit aeri,qui licet per longum tempus restitetin fclopetis pneumaticis, eadem ta-men vi agit post , ac egisset ante ;ex quo discimus elasticitatem aerisoccasionem non nancisci a poris ejusparticularum spirales circumvolutio-nes perterebrantibus , sed ä diminu-ta intercapedine earum pariter acpotorum inter unam, & alteramspherulam aeream ex necessitate fi-gura enatorum.

Transeundum nunc est ad pensi-tandos essectus a?theris exigentes de-terminatam directionem , aut celeri-tatem , aut utram que ; qui licet plu-re s esse possint , duos tamen tan-tum assumemus, gravitatem videli-cet , 8c magneticam directionem ;& quoad hanc quidem pha?nome-na ostendunt, acus magneticas suo-pre quasi ingenio , si libere moveripossint, ita converti, ut longitudi-